Yapı Kabuğu Su Buharı Kontrolünde Malzeme

Öz

Buhar kesici, buhar dengeleyici ve nefes alabilen su yalıtım örtüsü; su buharının hareketini kontrol etmek amaçlı kullanılan malzemeler olup, farklı işlevleri ve kullanım alanları vardır. Ancak bu malzemelerin işlev ve kullanımına ilişkin hem ticari hem de teknik olarak tüketici tarafında doğru bilginin oluşmamış olduğu, mevcut binalarda bu malzemelerin kullanımına sahip yapı örneklerinden gözlenebilmektedir. Binalarda yapı ve kullanıcı sağlığının sağlanabilmesinde doğru su buharı kontrolü oldukça önemlidir. Buna ilişkin hesaplara bağlı olarak uygun malzemenin doğru seçimi, yapı elemanlarının zarar görmesini, iç mekân konforunun bozulmasını önleyerek, yapıların uzun ömürlü olmasına, enerji verimliliğinin artmasına ve yaşam kalitesinin yükselmesine katkıda bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, yapı kabuğunda su buharı kontrolünün yapılması amaçlı piyasada ticari olarak yer alan; nefes alan örtü, buhar kesici ve buhar dengeleyici malzemelerin işlev olarak farklılığı, kullanım yeri ve ölçütleri konusunda doğru bilginin oluşturulmasıdır. Bu makalenin sonucunda, akademik literatür, ürün sorumlularıyla yapılan röportajlar ve teknik bilgi föyleri incelerek, buhar dengeleyici ile buhar geciktiricinin; buhar bariyeri, nem bariyeri ve buhar kesicinin eş anlamlı malzemeler olduğu belirlenmiş, buhar dengeleyici/buhar geciktirici, buhar kesici/nem bariyeri/buhar bariyeri ve nefes alan su yalıtım örtüsü gibi malzemelerin birbirinden farklı fonksiyonlara sahip malzemeler olduğuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Buhar Kesici
• Buhar Dengeleyici
• Nefes Alan Örtü
• Su Buharı Kontrolü
• Yapı Kabuğu

Materials for Vapour Control in Building Envelope

Öz

Vapor barriers, vapor retarders, and breathable waterproofing membranes are materials used to control the movement of water vapor, each with distinct functions and areas of application. However, it can be observed in existing buildings that both commercially and technically, accurate information regarding the function and use of these materials has not been properly established on the consumer side. Proper water vapor control is crucial to ensuring the health of both the building structure and its occupants. Based on relevant calculations, selecting the appropriate material prevents damage to building components and deterioration of indoor comfort, while contributing to the longevity of buildings, increased energy efficiency, and improved quality of life. The purpose of this study is to provide accurate information on the functional differences, application areas, and criteria of commercially available breathable membranes, vapor barriers, and vapor retarders used for vapor control in building envelopes. As a result of this study, through the analysis of academic literature, interviews with product managers, and technical data sheets, it has been determined that vapor retarders and vapor equalizers are synonymous with vapor barriers and moisture barriers. Additionally, it was found that materials such as vapor retarders/equalizers, vapor/moisture barriers, and breathable waterproofing membranes have distinct functions.

Anahtar Kelimeler

• Vapor Barrier
• Vapor Retarder
• Breathable Membrane
• Vapor Control
• Building Envelope

Kaynakça

1. Candan, N. (2007). Isı yalıtım sistemleri ve özelliklerinin karşılaştırılması. (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
2. Dalkıran, M. Y. (2008). Ahşap iskelet yapı sisteminin ısı ve buhar geçişi açısından değerlendirilmesi. (Yüksek lisans tezi). Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
3. Ergut, E. A. (2009). Cumhuriyet Dönemi Mimarlığı: Tanımlar, Sınırlar, Olanaklar. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi(13), 121-130.
4. Heperkan, H. A., Bircan, M. M., ve Sevindir, M. K. (2001). Yapi Malzemelerinde Buhar Difüzyonu ve Yoğuşma. In V. National HVAC and Sanitary Engineering Conference 461-470.
5. İhsan, B. (1933). Ev Projeleri. Mimar, 1933-01 (25), 17-18.
6. Kasap, P. (2011). Metal levhanın çatı kaplama malzemesi olarak analizi. (Yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
7. Kaya, S. (2015, Kasım). Binalarda su buharı. Yalıtım Dergisi, (140). https://www.yalitim.net/yayin/500/binalarda-su-buhari_14815.html
8. Kizirgil, S. (2021). Türkiye’nin Soğuk İklim Bölgeleri için Optimum Yalıtım Kalınlığı ve Çevresel Etki Analizi. (Yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.

9. Lstiburek, J. (2009). Moisture control for new residential buildings. H. R. Trechsel ve M. T. Bomberg (Ed.), Manual on moisture control in buildings: The key factor in mold prevention içinde (ss. 342-363). West Conshohocken, PA: ASTM International.
10. Reklamlar. (1931). Mimar, (9), 312.
11. Reklamlar. (1938a). Arkitekt, (03 (87)), 99.
12. Reklamlar. (1938b). Arkitekt, (4), 133.
13. Reklamlar. (1938c). Arkitekt, 07 (91)), 216.
14. Reklamlar. (1947). Arkitekt, (1-2)
15. Sayılar, Erkan. (2023). Erkan Sayılar ile Söyleşi: DuPont Tyvek Eğitim. [Görüntülü Görüşme]. 06 Kasım 2023.
16. Straube, J. F. (1998). Moisture Control and Enclosure Wall Systems. (Doktora Tezi). University of Waterloo, Waterloo.
17. Şimşek, Z. (2019). Çatı ve Cephede Su Yalıtım Malzemelerinin Seçim Kriterlerinin İncelenmesi. Journal of Awareness (JoA), 4(2), 227-238.
18. Tabor, J., & Ghosh, T. (2019). Building and Construction Textiles. In R. Paul (Ed.), High Performance Technical Textiles (ss. 319-349). John Wiley & Sons.
19. Ülker, S. (2009). Isı yalıtım malzemelerinin özelliklerinin uygulamaya etkileri. (Yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
20. URL-1: https://www.thbb.org/media/490761/thbb-hazir-beton-sekt%C3%B6r-raporu.pdf Erişim tarihi: 11/06/2024
21. URL-2: https://www.wrmeadows.com/concrete-vapor-barriers/vapor-barriers-vapor-retarders-explain-the-difference/ Erişim tarihi: 27/02/2024
22. URL-3: https://www.energy.gov/energysaver/vapor-barriers-or-vapor-retarders#:~:text=A%20vapor%20retarder%20is%20a,as%20%22perms%22%20or%20permeability.Erişim tarihi: 27/02/2024
23. URL-4: https://www.youtube.com/watch?v=f5w-kgQ4GhE&t=262s Erişim tarihi: 05/03/2024
24. URL-5: https://www.dupont.com.tr/content/dam/dupont/amer/us/en/performance-building-solutions/public/documents/tr/DuPont-DuPont-MOB.pdf Erişim tarihi: 05/03/2024
25. URL-6: https://www.dupont.com.tr/content/dam/dupont/amer/us/en/performance-building-solutions/public/documents/tr/Dupont_TyvekBrosur_July_2020_Print_OK.pdf Erişim tarihi: 05/03/2024
26. URL-7: https://deltaacademy.dorken.com/resources/difference-between-vapor-barriers-and-vapor-retarders/ Erişim tarihi: 05/03/2024
27. URL-8: https://www.mevzuat.gov.tr/anasayfa/MevzuatFihristDetayIframe?MevzuatTur=7&MevzuatNo=24025&MevzuatTertip=5 Erişim tarihi: 05/03/2024