Tarihî Kiliselerin Yeniden İşlevlendirilmesinde AHP–TOPSIS Tabanlı Karar Destek Yaklaşımı

Öz

Tarihî kilise yapılarının işlevselliğini yitirmesi, bu yapıların fiziksel olarak yıpranmasına ve tarihî-kültürel değerlerinin kaybolmasına neden olmaktadır. Bu çalışma, kullanım dışı kalmış tarihî kilise yapılarının yeniden işlevlendirilmesine yönelik bir karar verme yaklaşımı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle literatür taraması yapılarak dünyada ve Türkiye’de yeniden işlevlendirilmiş kilise örnekleri ve bunların yeniden kullanım alternatifleri incelenmiştir. Değerlendirme sürecinde ekonomik, kültürel, mimari, sosyal ve yasal boyutları kapsayan kriterler belirlenmiş; kriterlerin ağırlıklandırılmasında Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP), yeniden kullanım alternatiflerinin değerlendirilmesi ve sıralanmasında ise TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Önerilen karar verme yaklaşımı, Niğde’de bulunan ve uzun süredir kullanım dışı kalan Agios Georgios Kilisesi örneği üzerinde sınanmıştır. Çalışmada kullanılacak değerlendirme kriterleri kapsamlı literatür incelemesi sonucunda oluşturulmuş; veri toplama sürecinde koruma, restorasyon ve mimarlık alanlarında uzman üç katılımcının görüşlerinden yararlanılmıştır. Oluşturulan ikili karşılaştırma matrisleri kullanılarak kriter ağırlıkları AHP yöntemi ile hesaplanmış, yeniden kullanım alternatifleri TOPSIS yöntemi ile ideal çözüme yakınlık değerlerine göre sıralanmıştır. Analiz sonuçları, “koruma ve özgünlük” kriterinin en yüksek ağırlığa sahip olduğunu göstermiş; yeniden kullanım alternatifleri arasında “müze” işlevi en uygun seçenek olarak belirlenmiştir. Çalışmanın özgün katkısı, tarihî kilise yapılarının yeniden işlevlendirilmesinde dikkate alınması gereken kriterleri bütüncül bir çerçevede ele alarak AHP ve TOPSIS yöntemlerini birlikte kullanan uygulanabilir bir karar verme yaklaşımı önermesidir. Bulgular, önerilen AHP-TOPSIS tabanlı yaklaşımın tarihî kilise yapılarının yeniden işlevlendirilmesi sürecinde uygulanabilir ve sistematik bir karar destek modeli sunduğunu göstermektedir. Örnek kilise yapısı için en uygun yeniden kullanım alternatifinin seçimi sürecinde, önerilen yaklaşımın işlediği ve uygulanabilir olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, karar vericilere tarihî mirasın korunarak yeniden işlevlendirilmesindeki karar verme sürecinde sistematik ve nesnel bir model sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Tarihî kilise yapıları
• Yeniden kullanım
• Yeniden işlevlendirme
• Niğde Agios Georgios Kilisesi
• Çok kriterli karar verme

An AHP–TOPSIS Based Decision Support Approach for the Adaptive Reuse of Historic Churches

Öz

The loss of functionality in historical church buildings leads to their physical deterioration and the loss of their historical and cultural value. This study aims to develop a decision-making approach for the repurposing of decommissioned historical church buildings. Within the scope of the study, a comprehensive literature review was first conducted to examine examples of repurposed churches in Türkiye and around the world, as well as their alternative reuse functions. Criteria encompassing economic, cultural, architectural, social, and legal dimensions were identified for the evaluation process. The Analytic Hierarchy Process (AHP) was employed to determine the weights of the criteria, while the TOPSIS method was used to evaluate and rank the adaptive reuse alternatives. The proposed decision-making approach was tested through the case of the Agios Georgios Church in Niğde, Türkiye, which has remained unused for a long period. The evaluation criteria were established through an extensive literature review, and data were collected from three experts specializing in heritage conservation, restoration, and architecture. Using the pairwise comparison matrices developed from expert judgments, criterion weights were calculated through the AHP method, and the adaptive reuse alternatives were ranked according to their closeness to the ideal solution using the TOPSIS method. The results of the analysis revealed that the criterion of “conservation and authenticity” had the highest weight, while “museum” was identified as the most suitable adaptive reuse alternative among the evaluated options. The original contribution of this study lies in proposing a practical decision-making approach that integrates the AHP and TOPSIS methods within a holistic framework of criteria relevant to the adaptive reuse of historic church buildings. The findings demonstrate that the proposed AHP–TOPSIS-based approach provides a feasible and systematic decision-support model for the adaptive reuse process of historic churches. The application of the approach to the selected case study confirmed its functionality and applicability in identifying the most appropriate adaptive reuse alternative. Therefore, the study offers decision-makers a systematic and objective model for supporting adaptive reuse decisions while ensuring the conservation of cultural heritage.

Anahtar Kelimeler

• Historic church buildings
• Adaptive reuse
• Functional transformation
• Niğde Agios Georgios Church
• Multi-criteria decision-making

Kaynakça

1. Açıkgöz, G. Ş. (2007). Kayseri ve Çevresindeki 19. Yüzyıl Kiliseleri ve Korunmaları İçin Öneriler. (Tez No: 216843) (Doktora Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. Amato, A., Andreoli, M., & Rovai, M. (2021). Adaptive Reuse of a Historic Building by Introducing New Functions: A Scenario Evaluation Based on Participatory MCA Applied to a Former Carthusian Monastery in Tuscany, Italy. Sustainability, 13, 2335. doi: 10.3390/su13042335
3. Anderson, D. R., Sweeney, D. J., Williams, T. A. (1999). Contemporary Management Science: With Spreadsheets. Cincinnati, Ohio: South-Western College Publishing.
4. Angrisano, M., Nocca, F., & Scotto Di Santolo, A. (2024). Multidimensional Evaluation Framework for Assessing Cultural Heritage Adaptive Reuse Projects: The Case of the Seminary in Sant’Agata de’Goti (Italy). Urban Science, 8(2), 50. doi:10.3390/urbansci8020050
5. Ateş, D. K. & Kayan, H. D. (2022). Bir Koruma Yöntemi Olarak Yeniden İşlev Önerisi: Çüngüş Surp Garabed Manastır Kilisesi. Electronic Turkish Studies, 17(5). doi:10.7827/TurkishStudies.57939
6. Atıcı, E., & Kaçar, A. D. (2021). Kiliseden Kültür Merkezine: Surp Yerrortutyun Kilisesi’nin Eskişehir Kent Belleğindeki Yeri. HAFIZA, 3(2), 138-157.
7. Avcı, E. (2011). İzmir’in İnanç Turizmi Potansiyelinin Seyahat Acentaları Açısından Değerlendirilmesi. (Tez No: 581225) (Yüksek Lisans Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
8. Aydın, A., & Şahin, Ö. (2018). Tarihi Yapıların Yeniden İşlevlendirilmesi: Isparta Aya İshotya Yorgi Kilisesi’nin Gül Müzesi’ne Dönüşümü. TÜBA-KED, 17, 63-75. doi: 10.22520/tubaked.2018.17.004 Aydın, E. (2019). Mudanya ve Köylerindeki Osmanlı Dönemi Rum Kiliseleri. (Tez No: 586756) (Yüksek Lisans Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.

9. Baiz, Z. H. & Atakara, C. (2026). Practical Model Development of Adaptive Reuse Under Contemporary Conservation Concept: Sherwana Castle as a Case Study. Journal of Asian Architecture and Building Engineering, 1–22. doi: 10.1080/13467581.2025.2472740
10. Bowen, T. S. (2007). Record News: After Closings, Boston Churches Getting New Uses. Architectural Record, 194, 34.
11. Chen, C. T. (2000). Extensions of the TOPSIS for Group Decision-making Under Fuzzy Environment. Fuzzy Sets and Systems, 114(1), 1-9. doi:10.1016/S0165-0114(97)00377-1
12. Chen, C. S., Chiu, Y. H., & Tsai, L. (2018). Evaluating the Adaptive Reuse of Historic Buildings Through Multicriteria Decision-making. Habitat International, 81, 12-23. doi:10.1016/j.habitatint.2018.09.003
13. Cheng, E. W. L. & Li, H. (2006). Job Performance Evaluation for Construction Companies: An Analytic Network Process Approach. Journal of Construction Engineering and Management, 132(8), 827–835. doi:10.1061/(ASCE)0733-9364(2006)132:8(827).
14. Dedeoğlu, E. F. (2019). Yeniden İşlevlendirilen Kilise Yapılarında İç Mekân Müdahalelerine Yönelik Analizler: Sivrihisar Ermeni Kilisesi Örneği. Sanat ve Tasarım, 23, 77-103.
15. Della Spina, L. (2020). Adaptive Sustainable Reuse for Cultural Heritage: A Multiple Criteria Decision Aiding Approach Supporting Urban Development Processes. Sustainability, 12(4), 1363. doi:10.3390/su12041363
16. Dell’Ovo, M., Dell’Anna, F., Simonelli, R., & Sdino, L. (2021). Enhancing the Cultural Heritage Through Adaptive Reuse. A Multicriteria Approach to Evaluate the Castello Visconteo in Cusago (Italy). Sustainability, 13(8), 4440. doi:10.3390/su13084440
17. Deng, H., Yeh, C. H., & Willis, R. J. (2000). Inter-company Comparison Using Modified TOPSIS With Objective Weights. Computers & Operations Research, 27(10), 963-973. doi:10.1016/S0305-0548(99)00069-6
18. Di Liddo, F., Morano, P., & Tajani, F. (2023). Cultural and Religious Heritage Enhancement Initiatives: A Logic-operative Method for the Verification of the Financial Feasibility. Journal of Cultural Heritage, 62, 387-395. doi:10.1016/j.culher.2023.06.017
19. Dinçer, H., & Gorener, A. (2011). Performance Evaluation Using AHP-VIKOR and AHP-TOPSIS Approaches: The Case of Service Sector. Sigma Journal of Engineering and Natural Sciences, 29(3), 244-260.
20. Durmaz, S. (2022). Bir Kültür Mirasının Restorasyon Sonrası Akustik Özellikleri: Ayos Vukolos. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları, 8, 467-479. doi: 10.36442/AMADER.2022.69
21. Dutta, M., & Husain, Z. (2009). An Application of Multicriteria Decision Making to Built Heritage. The Case of Calcutta. Journal of Cultural Heritage, 10(2), 237-243. doi:10.1016/j.culher.2008.09.007
22. Fedorczak-Cisak, M., Kowalska-Koczwara, A., Pachla, F., Radziszewska-Zielina, E., Szewczyk, B., Śladowski, G., & Tatara, T. (2020). Fuzzy Model for Selecting a Form of Use Alternative for a Historic Building to be Subjected to Adaptive Reuse. Energies, 13(11), 2809.
23. Ferretti, V., Bottero, M., & Mondini, G. (2014). Decision Making and Cultural Heritage: An Application of the Multi-Attribute Value Theory for the Reuse of Historical Buildings. Journal of Cultural Heritage, 15(6), 644-655. doi:10.1016/j.culher.2013.12.007
24. Giove, S., Rosato, P., & Breil, M. (2011). An Application of Multicriteria Decision Making to Built Heritage. The Redevelopment of Venice Arsenale. Journal of Multi‐Criteria Decision Analysis, 17(3‐4), 85-99. doi:10.1002/mcda.455
25. Girard, L. F., & Vecco, M. (2019). Genius loci: The Evaluation of Places Between Instrumental and Intrinsic Values. BDC. Bollettino Del Centro Calza Bini, 19(2), 473-495.
26. Güner, H. E. (2017). Liseden Müzeye, Eğitimden Tüketime; Kayseri Lisesi’nin Millî Mücadele Müzesi’ne Dönüşümü. TÜBA-KED, (16), 13-34. doi:10.22520/tubaked.2017.16.003
27. Haroun, H. A. A. F., Bakr, A. F., & Hasan, A. E. S. (2019). Multi-Criteria Decision Making for Adaptive Reuse of Heritage Buildings: Aziza Fahmy Palace, Alexandria, Egypt. Alexandria Engineering Journal, 58(2), 467-478. doi:10.1016/j.aej.2019.04.003
28. Haspolat, Y. K. (2021). Diyarbakır Saint George Kilisesi, Diyarbakır-e Kitap, https://www.researchgate.net/publication/354841314_Diyarbakir_Saint_George_kilisesi
29. Haştemoğlu, H. Ş., & Tekin, Y. (2023). Anadolu Kentlerinde Tarihi Kiliselerin Yeniden İşlevlendirilmesi, Isparta Aya Payana Örneği. Yalvaç Akademi, 8(2), 1-17. doi:10.57120/yalvac.1359235.
30. Hwang, C. L. & Yoon, K. (1981). Methods for Multiple Attribute Decision Making. C. L. Hwang & K. Yoon (Ed.), Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications: A State-of-the-Art Survey içinde (s. 58-191). Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag. doi:10.1007/978-3-642-48318-9_3.
31. Karagöz, M. A. (2021). Burdur Kavaklı Rum Ortodoks Kilisesi Mimari Analizi ve Restorasyon Süreci (2009-2014). (Tez No: 526564) (Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
32. Karagöz, Y. & Bardakçı, S. (2020). Bilimsel Araştırmalarda Kullanılan Ölçme Araçları ve Ölçek Geliştirme. Ankara: Nobel.
33. Kaymakçı, S. (2022). Tarihi Yapıların Müze Olarak İşlevlendirilmesinin İstanbul’dan Örneklerle İncelenmesi. Mimarlık ve Yaşam, 7(2), 647-667. doi:10.26835/my.1130594
34. Kiley, C. J. (2004). Convert! The Adaptive Reuse of Churches (Master's Thesis, Massachusetts Institute of Technology). Massachusetts Institute of Technology, Cambridge, Massachusetts. https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/35692 Kutlu, İ. & Bekar, İ. (2021, Aralık). Trabzon Başmelek Mikhail Kilisesi’nin Yeniden İşlevlendirilmesi Sürecine Yönelik Bir Değerlendirme, Uluslararası Mimarlık ve Tasarım Kongresi. Trabzon, Türkiye.
35. Langston, C., Wong, F. K., Hui, E. C., & Shen, L. Y. (2008). Strategic Assessment of Building Adaptive Reuse Opportunities in Hong Kong. Building and Environment, 43(10), 1709-1718. doi:10.1016/j.buildenv.2007.10.017
36. Li, Y., Zhao, L., Huang, J., & Law, A. (2021). Research Frameworks, Methodologies, and Assessment Methods Concerning the Adaptive Reuse of Architectural Heritage: A Review. Built Heritage, 5, 1-19. doi:10.1186/s43238-021-00025-x
37. Lin, C. T., Lee, C., & Chen, W. Y. (2009). An Expert System Approach to Assess Service Performance of Travel Intermediary. Expert Systems with Applications, 36(2), 2987-2996. doi:10.1016/j.eswa.2008.01.079.
38. Lin, M. C., Wang, C. C., Chen, M. S., & Chang, C. A. (2008a). Using AHP and TOPSIS Approaches in Customer-driven Product Design Process. Computers in Industry, 59(1), 17-31. doi:10.1016/j.compind.2007.05.013
39. Lin, Y. H., Chiu, C. C., & Tsai, C. H. (2008b). The Study of Applying ANP Model to Assess Dispatching Rules for Wafer Fabrication. Expert Systems with Applications, 34(3), 2148-2163. doi:10.1016/j.eswa.2007.02.033
40. Mahmoodzadeh, S., Shahrabi, J., Pariazar, M., & Zaeri, M. S. (2007). Project Selection by Using Fuzzy AHP and TOPSIS Technique. World Academy of Science, Engineering and Technology, 30(1), 333-338.
41. Mardani, A., Jusoh, A., Nor, K., Khalifah, Z., Zakwan, N., & Valipour, A. (2015). Multiple Criteria Decision-making Techniques and Their Applications–a Review of the Literature from 2000 to 2014. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 28(1), 516-571. doi:10.1080/1331677X.2015.1075139
42. Maselli, G., Cucco, P., Nesticò, A., & Ribera, F. (2024). Historical Heritage–MultiCriteria Decision Method (H-MCDM) to Prioritize Intervention Strategies for the Adaptive Reuse of Valuable Architectural Assets. MethodsX, 12, 102487. doi:10.1016/j.mex.2023.102487
43. Meng, F., Zhi, Y., & Pang, Y. (2023). Assessment of the Adaptive Reuse Potentiality of Industrial Heritage Based on Improved Entropy TOPSIS Method from the Perspective of Urban Regeneration. Sustainability, 15(9), 7735. doi:10.3390/su15097735
44. Mısırlısoy, D., & Günçe, K. (2016). Adaptive Reuse Strategies for Heritage Buildings: A Holistic Approach. Sustainable Cities and Society, 26, 91-98. doi:10.1016/j.scs.2016.05.017
45. Mørk, M. I. (2008). Alternative Uses for Redundant Churches. Paper Delivered to the Conference in Facilities Management, Heriot-Watt University, Edinburgh, Scotland. https://www.irbnet.de/daten/iconda/CIB11873.pdf
46. Musso, S. F., & Franco, G. (2023). Genoa, Former Church of Saints Gerolamo and Francesco Saverio and Former University Library: Conservation, Reuse and Enhancement Proposals. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development. doi: 10.1108/JCHMSD-05-2023-0069
47. Nocca, F., Bosone, M., & Orabona, M. (2024). Multicriteria Evaluation Framework for Industrial Heritage Adaptive Reuse: The Role of the ‘Intrinsic Value’. Land, 13(8), 1266. doi: 10.3390/land13081266
48. Okuyucu, D. (2013). Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi Rum Kiliseleri. (Tez No: 326842) (Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
49. Olson, D. L. (2004). Comparison of Weights in TOPSIS Models. Mathematical and Computer Modelling, 40(7-8), 721-727. doi:10.1016/j.mcm.2004.10.003
50. Olukoya, O. A. (2026). Evaluating the Sustainable Adaptive Reuse Alternative for Architectural Heritage Through the Multi-Criteria Decision Analysis (MCDA) Method—A Study of a National Monument of Nigeria. Sustainability, 18(6), 3070. doi:10.3390/su18063070
51. Oppio, A. & Bottero, M. (2017). Conflicting Values in Designing Adaptive Reuse for Cultural Heritage: A Case Study of Social Multicriteria Evaluation. O. Gervasi, B. Murgante, S. Misra, G. Borruso, C. M. Torre, A. M. A. C. Rocha, D. Taniar, B. O. Apduhan ve diğerleri (Ed.), Computational Science and Its Applications – ICCSA 2017 içinde (s. 607-623). Cham: Springer. doi:10.1007/978-3-319-62398-6_43.
52. Oppio, A., Bottero, M., & Ferretti, V. (2016). Designing Adaptive Reuse Strategies for Cultural Heritage with Choice Experiments. S. Stanghellini, P. Morano, M. Bottero & A. Oppio (Ed.), Appraisal: From Theory to Practice içinde (s. 303-315). Cham: Springer International Publishing. doi:10.1007/978-3-319-49676-4_23.
53. Özdağoğlu, A. (2013). Farklı Normalizasyon Yöntemlerinin TOPSIS'te Karar Verme Sürecine Etkisi. Ege Akademik Bakış, 13(2), 245. doi:10.21121/eab.2013219492
54. Pavlovskis, M., Migilinskas, D., Antucheviciene, J., & Kutut, V. (2019). Ranking of Heritage Building Conversion Alternatives by Applying BIM and MCDM: A Case of Sapieha Palace in Vilnius. Symmetry, 11, 973. doi:10.3390/sym11080973
55. Pizzoli, R., Cardani, G., & Bassani, P. (2021). Reuse of the Richly Significant Buildings: Disused Churches. ReUso 2021-Roma, Capitale d'Italia 150 anni dopo. Temi contemporanei içinde (s. 358-367). Roma: Artemide.
56. Plevoets, B. & Van Cleempoel, K. (2011). Adaptive Reuse as a Strategy Towards Conservation of Cultural Heritage: A Literature Review. Structural Repairs and Maintenance of Heritage Architecture XII, 118, 155–163, doi:10.2495/STR110131
57. Pulat, S. E. (2020). 19. yüzyıl İstanbul Mimarlık Ortamında Rum Ortodoks Kiliselerinin Yapım ve Onarım Süreçleri. (Tez No: 53293) (Doktora Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
58. Ribera, F., Nesticò, A., Cucco, P., & Maselli, G. (2020). A Multicriteria Approach to Identify the Highest and Best Use for Historical Buildings. Journal of Cultural Heritage, 41, 166-177. doi:10.1016/j.culher.2019.06.004
59. Saaty, T. L. (1980). The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. New York: McGraw-Hill. Saaty, T. L. (1987). The Analytic Hierarchy Process—What It Is and How It Is Used. Mathematical Modelling, 9(3–5), 161–176. doi:10.1016/0270-0255(87)90473-8
60. Saaty, T. L. (1988). Multicriteria Decision Making: The Analytic Hierarchy Process. Pittsburgh: RWS Publications.
61. Saaty T. L. (1990). Physics as a Decision Theory. European Journal of Operational Research, 48(1): 98-104.
62. Saaty, T.L. (1994). How to Make a Decision: The Analytic Hierarchy Process. Interfaces, 24(6), 19-43.
63. Sağır, G. (2000). Kayseri İl Merkezindeki Surp Krikor Lusavoriç ve Surp Asvadzadin Ermeni Kiliseleri. (Tez No: 97362) (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
64. Sarkis, J. (1998). Evaluating Environmentally Conscious Business Practices. European Journal of Operational Research, 107, 159–174. doi:10.1016/S0377-2217(97)00160-4
65. Shih, H. S., Shyur, H. J., & Lee, E. S. (2007). An Extension of TOPSIS for Group Decision Making. Mathematical and Computer Modelling, 45(7-8), 801-813. doi:10.1016/j.mcm.2006.03.023
66. Songur, M. (2021). Kültürel Mirası Tehdit Eden Risk Unsurlarının İncelenmesi: Agios Georgios Kilisesi Örneği. (Tez No: 702827) (Yüksek Lisans Tezi). Kocaeli Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.
67. Şahbaz, Ö. (2023). Yeniden İşlevlendirilen Kiliselerin İncelenmesi ve Koruma Açısından Değerlendirilmesi. (Tez No: 814984) (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi/ Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
68. Şencan, H. (2005). Güvenilirlik ve Geçerlilik. Ankara: Seçkin.
69. Turskis, Z., Morkunaite, Z., & Kutut, V. (2017). A Hybrid Multiple Criteria Evaluation Method of Ranking of Cultural Heritage Structures for Renovation Projects. International Journal of Strategic Property Management, 21(3), 318-329. doi:10.3846/1648715X.2017.1325782
70. Tzeng, G. H., & Huang, J. J. (2011). Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications. Boca Raton, Florida: CRC Press. doi: 10.1201/b11032
71. Vardopoulos, I. (2022). Industrial Building Adaptive Reuse for Museum. Factors Affecting Visitors’ Perceptions of the Sustainable Urban Development Potential. Building and Environment, 222, 109391. doi: 10.1016/j.buildenv.2022.109391
72. Vehbi, B. O., Günçe, K., & Iranmanesh, A. (2021). Multi-criteria Assessment for Defining Compatible New Use: Old Administrative Hospital, Kyrenia, Cyprus. Sustainability, 13(4), 1922. doi:10.3390/su13041922
73. Waller, R. (1995). Risk Management Applied to Preventive Conservation. C. L. Rose, C. A. Hawks & H. H. Genoways (Ed.), Storage of Natural History Collections: A Preventive Conservation Approach içinde (s. 21-27). Iowa City: Society for the Preservation of Natural History Collections. Wang, H. J., & Zeng, Z. T. (2010). A Multi-objective Decision-making Process for Reuse Selection of Historic Buildings. Expert Systems with Applications, 37(2), 1241-1249. doi:10.1016/j.eswa.2009.06.034
74. Wieckhorst, T. (2007). Mit allen Sinnen - Umnutzung der Bielefelder Martinikirche zum Restaurant. Bauhandwerk, 1-2, 18-26.
75. Yurdakul, M. & Ic, Y.T. (2005). Development of a Performance Measurement Model for Manufacturing Companies Using the AHP and Topsis Approaches, International Journal of Production Research, (43)21, 4609-4641. doi:10.1080/00207540500161746