7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi

Ali Kirmiziateş; Zühre Kolağasioğlu

7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi

Öz

Gelişen dünyada hızla yaşanan değişimlerden ötürü tartışmalı kavramlar sosyal bilgiler dersinin vazgeçilmezlerindendir. Bu çalışmayla 7.sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer alan tartışmalı konu, kavram ve kazanımlar ele alınmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer alan tartışmalı kavramlar öğrenme alanlarına göre incelenmiştir. Alan yazında Türkiye’de doğrudan bu araştırma konusuyla ilgili herhangi bir araştırmaya erişilememiştir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın kuramsal evrenini özel bir yayınevine ait 7.sınıf sosyal bilgiler ders kitabı ve sosyal bilgiler dersi kazanımları oluşturmuştur. Veri toplama aracı araştırmacıların geliştirdiği doküman inceleme formudur. Araştırmanın geçerlik ve güvenirliğini sağlamak için araştırma sürecinde literatürden, alan uzmanlarının görüşlerinden, sosyal bilgiler öğretim programından ve ders kitabından yararlanılmıştır. Araştırma verileri betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. 7. Sınıf sosyal bilgiler ders kitabında toplam 144 tartışmalı kavrama yer verilmiştir. Tartışmalı kavramlar en fazla Kültür ve Miras öğrenme alanındayken (36 tane) en az da Etkin Vatandaşlık (16 tane) öğrenme alanındadır. Araştırmacılara sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan tartışmalı konu ve kavramların öğrencilerin gelişim düzeyine uygunluğu ile ilgili araştırmaların yapılması önerilmektedir. Tartışmalı kavramlar en çok Küresel Bağlantılar (16 tane) ve Etkin Vatandaşlık (15 tane) öğrenme alanındayken en az da Bilim Teknoloji ve Toplum (2 tane) öğrenme alanındadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akman, O. ve Patoğlu, E. B. (2016). Examination of controversial topics in secondary school social studies textbooks: A content analysis. Journal of Research in Education, Science and Technology, 1(1), 77-93.
Akman, Ö., ve Bastık, U. (2016). Sosyal bilgiler ders kitaplarında ihtilaflı konular içerisinde yer alan ’aile’ kavramının incelenmesi: Bir içerik analizi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 24-263.
Ata, B. (2015). Sosyal bilgiler öğretim programı. C. Öztürk (Ed.), Sosyal bilgiler öğretimi: Demokratik vatandaşlık eğitimi içinde (4. baskı), (s. 33-47). Pegem Akademi Yayıncılık.
Avaroğulları, M. (2015). Sosyal bilgiler öğretiminde tartışmalı konularla ilgili bir eylem araştırması. NWSA-Education Sciences- E-Journal of New World Sciences Academy, 10(2), 139-150. https://doi.org/10.12739/NWSA.2015.10.2.1C0638
Bastık, U., & Parlak, F. (2018). Tartışmalı konular arasında yer alan “din” konusunun 4, 5, 6 ve 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında incelenmesi. International Journal of Eurasian Education and Culture, 3(5), 172-191. https://doi.org/10.12739/NWSA.2015.10.2.1C0638
Berg, W., Graffe, L. ve Holden, C., (2003). Teaching Controversial Issues: A European Perspective. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative research journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
Cannard, K. (2005). Embracing controversy in the classroom. Science Scope, 28(8), 14-17. https://my.nsta.org/resource/4384/embracing-controversy-in-the-classroom
Dube, O. (2009). Güncel tartışmalı konuların sosyal bilgiler müfredatı yoluyla ele alınması: Sosyal bilgilerin hayata geçirilmesi. Avrupa Eğitim Çalışmaları Dergisi, 1(1), 25-34. Grant, S. G. (1997). A policy at odds with itself: The tension between constructivist and traditional views in the new york state social studies framework. Journal of Curriculum and Supervision, 13(1). 92-113.

Günel, E. (2016). Türkiye’de küresel bakış açısının sosyal bilgiler eğitimine kaynaştırılması: Sosyal bilgiler öğretmen adayları. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry (TOJQI), 7(4), 440-461. https://doi.org/10.17569/tojqi.21319
Karasar, N. (2020). Bilimsel irade algı çerçevesi ile bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayınları.
Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1),62-80.
Kaya, İ. F. (2021). Sosyal bilgiler dersinde tartışma tekniklerinin akademik başarıya etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trabzon Üniversitesi.
Kirkit, M. (2021). Sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan bazı ihtilaflı konu başlıklarının incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 322-353. https://doi.org/10.38015/sbyy.905668
Memiş-Çakır, S. (2023). Argümantasyona dayalı sosyal bilgiler öğretiminin 5. sınıf öğrencilerinin argümantasyon düzeyine ve tartışmaya istekliliklerine etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trabzon Üniversitesi.
Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (Çeviren: S. Turan). Nobel Yayın Dağıtım.
Metin, O. ve Ünal, Ş. (2022). İçerik Analizi Tekniği: İletişim Bilimlerinde ve Sosyolojide Doktora Tezlerinde Kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 273-294. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227356
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2019). İlköğretim sosyal bilgiler ders kitabı (7. sınıf). Ekoyay Yayıncılık
Özcan, E. (2021). İlkokul dördüncü sınıf sosyal bilgiler dersinde tartışmalı konular bağlamında gerçekleştirilen sosyobilimsel konu temelli öğretimin etkisi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
Öztürk, C. ve Dilek, D. (2003). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretim programları. C. Öztürk, D. Dilek (Editörler), Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi içinde. Pegem Akademi.
Özüdoğru, G. (2022). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tartışmalı konuların öğretimine yönelik tutumları [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3th ed.). Sage Publications.
Sak, R., Şahin-Sak, İ.T., Öneren-Şendil, Ç. ve Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-256. https://doi.org/10.33400/kuje.843306
Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (SBDÖP, 2018). https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812103847686-SOSYAL%20B%C4%B0LG%C4%B0LER%20 %C3 %96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%20.pdf
Turan, S. (2019). 2018 Sosyal bilgiler öğretim programının disiplinlerarası yapısının incelenmesi. Journal of Innovative Research in Social Studies, 2(2), 166-190.
Woolley, R., (2010). Tackling controversial issues in the primary school: facing life’ s challenges with your learners. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203848326
Yılmaz, K. (2013). Tartışmalı ve tabu konuların incelenmesi: Sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 201-225.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali Kirmiziateş ^*
Türkiye

Zühre Kolağasioğlu
0009-0003-8723-1337
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2024

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA92WF24YC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kirmiziateş, A., & Kolağasioğlu, Z. (2024). 7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi. Nizip Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 1-14. https://izlik.org/JA92WF24YC

AMA

1.Kirmiziateş A, Kolağasioğlu Z. 7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi. NEFAD. 2024;1(1):1-14. https://izlik.org/JA92WF24YC

Chicago

Kirmiziateş, Ali, ve Zühre Kolağasioğlu. 2024. “7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi”. Nizip Eğitim Fakültesi Dergisi 1 (1): 1-14. https://izlik.org/JA92WF24YC.

EndNote

Kirmiziateş A, Kolağasioğlu Z (01 Haziran 2024) 7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi. Nizip Eğitim Fakültesi Dergisi 1 1 1–14.

IEEE

[1]A. Kirmiziateş ve Z. Kolağasioğlu, “7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi”, NEFAD, c. 1, sy 1, ss. 1–14, Haz. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92WF24YC

ISNAD

Kirmiziateş, Ali - Kolağasioğlu, Zühre. “7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi”. Nizip Eğitim Fakültesi Dergisi 1/1 (01 Haziran 2024): 1-14. https://izlik.org/JA92WF24YC.

JAMA

1.Kirmiziateş A, Kolağasioğlu Z. 7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi. NEFAD. 2024;1:1–14.

MLA

Kirmiziateş, Ali, ve Zühre Kolağasioğlu. “7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi”. Nizip Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 1, sy 1, Haziran 2024, ss. 1-14, https://izlik.org/JA92WF24YC.

Vancouver

1.Ali Kirmiziateş, Zühre Kolağasioğlu. 7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabındaki Konu ve Kazanımlara İlişkin Tartışmalı Kavramların Belirlenmesi. NEFAD [Internet]. 01 Haziran 2024;1(1):1-14. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92WF24YC