Şehnaz Şişmanoğlu Şimşek. İki Kilise Arasında Binamaz: Karamanlıca Edebiyatta Dil, Kimlik ve Yeniden-Yazım (İstanbul: Metis Yayınları, 2024)

Yıl 2024, Sayı: 7, 139 - 151, 30.10.2024

Murat Cankara

Öz

The aim of this piece is to present a critical review of Şehnaz Şişmanoğlu Şimşek’s book İki Kilise Arasında Binamaz: Karamanlıca Edebiyatta Dil, Kimlik ve Yeniden-Yazım, which was published in 2024. Şimşek, adopting an interdisciplinary approach, focuses on the novel titled Temaşa-i Dünya ve Cefakâr u Cefakeş (1871-1872), which was written by Evangelinos Misailidis (1820-1890), a Turcophone Orthodox Greek born in Kula, and was published in Turkish using Greek letters in four volumes in Istanbul. Misailidis’ novel, based on O Polipathis, a novel by Grigoris Paleologos, an Istanbul Greek, published in Greek in 1830 in Athens, has been underrated and almost forgotten in the footnotes of literary histories since it was discovered and transliterated into the Latin alphabet on the grounds that it was not original but only a copy of Paleologos’ novel. However, Şimşek argues that Misailidis’ text is not simply an imitation but a re-writing quite worthy of attention. In this book, his re-writing is analyzed using a wide range of concepts and theories such as ideology and narratology.

Anahtar Kelimeler

Şehnaz Şişmanoğlu Şimşek , Karamanlidika , Evangelinos Misailidis , Temaşa-i Dünya ve Cefakâr u Cefakeş , re-writing , Turcophone Orthodox of Anatolia

Şehnaz Şişmanoğlu Şimşek. İki Kilise Arasında Binamaz: Karamanlıca Edebiyatta Dil, Kimlik ve Yeniden-Yazım (İstanbul: Metis Yayınları, 2024)

Öz

Bu yazının amacı, Şehnaz Şişmanoğlu Şimşek’in 2024 yılında yayınlanan İki Kilise Arasında Binamaz: Karamanlıca Edebiyatta Dil, Kimlik ve Yeniden-Yazım kitabını eleştirel bir bakış açısıyla tanıtmaktır. Şimşek, bu çalışmasında, Kula doğumlu Ortodoks-Hristiyan Evangelinos Misailidis’in (1820-1890) İstanbul’da Yunan harfleriyle Türkçe olarak dört cilt halinde yayınlanan Temaşa-i Dünya ve Cefakâr u Cefakeş (1871-1872) romanını disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alıyor. Misailidis’in, İstanbullu bir Rum olan Grigoris Paleologos’un 1830 yılında Atina’da Yunanca yayınlanan O Polipathis romanına dayanan metni, neredeyse keşfedildiği ve Latin harflerine aktarıldığından beri, orijinal olmadığı, taklit olduğu gerekçesiyle değersiz görülmüş, edebiyat tarihlerinin dipnotlarında unutulmaya yüz tutmuştur. Oysa Şimşek’e göre, Misailidis’in romanı basit bir kopya değil, son derece dikkate değer bir yeniden yazımdır. Bu kitapta, söz konusu yeniden-yazım ideolojiden anlatıbilime geniş bir yelpazede yer alan kuram ve kavramlar ışığında inceleniyor.

Anahtar Kelimeler

Şehnaz Şişmanoğlu Şimşek , Karamanlıca , Evangelinos Misailidis , Temaşa-i Dünya ve Cefakâr u Cefakeş , yeniden-yazım , Türkçe konuşan Anadolulu Ortodokslar

Kaynakça

• Altuğ, Fatih, ve Mehmet Fatih Uslu, ed. Tanzimat ve Edebiyat: Osmanlı İstanbulu’nda Modern Edebi Kültür. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.
• Cankara, Murat. “Çifte Maduniyet, Çifte İşlev: Ermeni Harfli Türkçe Basında Dil ve Kimlik.” İLEF Dergisi 2, no. 2 (2015): 105-30. https://doi.org/10.24955/ilef.305309
• ———. “Reading Akabi, (Re-)Writing History: On the Questions of Currency and Interpretation of Armeno-Turkish Fiction.” Cultural Encounters in the Turkish-Speaking Communities of the Late Ottoman Empire içinde, editör Evangelia Balta, 53-75. Istanbul: The ISIS Press, 2014.
• Efe, Peri. “Bu Baskı Üzerine Açıklayıcı Notlar.” Tamaşa-yi Dünyâ ve Cefakâr u Cefakeş içinde, editör Robert Anhegger, Vedat Günyol ve Peri Efe, 11-21. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2021.
• Neumann, Iver B. “Introduction to the Forum on Liminality.” Review of International Studies 38, no. 2 (Nisan 2012): 473-79. https://doi.org/10.1017/S0260210511000817.
• Şimşek, Şehnaz Şişmanoğlu. İki Kilise Arasında Binamaz: Karamanlıca Edebiyatta Dil, Kimlik ve Yeniden-Yazım. İstanbul: Metis Yayınları, 2024.