Türkiye’de Lojistik Köy Yer Seçiminin İki Aşamalı Karar Verme Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi

Yıl 2024, Cilt: 6 Sayı: 3, 599 - 617, 31.12.2024

Gülçin Arıgün , Yağmur Beygova , Leyla Diril , Fatih Sarman , Beyza Çayır Ervural

https://doi.org/10.47112/neufmbd.2024.69

https://izlik.org/JA34TW67EA

Öz

Ülkelerin gelişmişlik düzeyleriyle yakından ilişkisi olduğu düşünülen lojistik köylerin yaygınlaştırılması dünya politikalarında temel hedeflerden biri haline gelmiştir. Lojistik köy sayısının artması ile ticari faaliyetler hızlanacak ve bölge/ülke kalkınacaktır. Türkiye’nin coğrafi konumu ve taşımacılık ağlarına elverişliliği, bölgesel ve uluslararası lojistik bir üs olabilmesi için büyük bir avantajdır. Gelişmiş ülkeler ile kıyaslandığında Türkiye’deki lojistik köylerin sayısı oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada, lojistik köy yer seçimi kararı üzerinde durulmuştur. BWM ve TOPSIS yöntemleriyle Türkiye’de hangi noktalara en uygun lojistik köylerin kurulması gerektiğine karar verilmiştir. Çalışmada öncelikle BWM ile ana ve alt kriter ağırlıkları elde edilmiş, ardından bu ağırlıklar TOPSIS yönteminde kullanılmıştır. Lojistik köylerin yer seçimi için kullanılan analitik yaklaşımlar, bu alandaki çalışmalara sistematik bir yöntem sunarak karar vericilere yol göstermeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Best-Worst , TOPSIS , Lojistik köy , Yer seçimi , Karar verme

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 2209 A

Proje Numarası

1919B012224087 numaralı

Teşekkür

Bu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 1919B012224087 proje numaralı 2209-A kapsamında desteklenmiştir.

Evaluation of Logistics Village Location Selection in Turkey with a Two-Stage Decision Making Approach

https://izlik.org/JA34TW67EA

Öz

The widespread establishment of logistics villages, which are considered closely linked to the level of development of countries, has become one of the primary goals in global policies. Increasing the number of logistics villages accelerates commercial activities and contributes to regional and national development. Turkey's geographical location and its suitability for transportation networks offer advantages for becoming a regional and international logistics hub. However, compared to developed countries, the number of logistics villages in Turkey is quite limited. This study focuses on the selection and settlement decisions of logistics village locations. Using the BWM and TOPSIS methods, the study identifies the most suitable locations for establishing logistics villages in Turkey. Initially, the BWM was applied to determine the weights of main and sub-criteria, and these weights were then used in the TOPSIS. By using analytical approaches for selecting logistics village locations, this study aims to provide a systematic framework and guide decision-makers working in this field.

Anahtar Kelimeler

Best-Worst , TOPSIS , Logistics village , Site selection , Decision making

Proje Numarası

1919B012224087 numaralı

Kaynakça

• E. Adal, G. Sakar, Analyzing the freight villages from the perspective of freight forwarders a case study for Turkey, içinde: European Conference on Shipping and Ports-ECONSHIP, 2011.
• F. Altın, T. Filiz, Assessment of the Performance of logistics villages operated by the Turkish state railways using MCDM and DEA methods, Ege Academic Review. 13 (2022), 169–182.
• B. Turkmen, Lojistik Köyü Yer Seçimi ve Türkiye’de Örnek Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Konya, 2021.
• TCDD, Kurum İstatistikleri 2018 Yılı Sektör Raporu, 2018. https://www.tcdd.gov.tr/.
• M. Elgün, Ulusal ve uluslararası taşıma ve ticarette lojistik köylerin yapılanma esasları ve uygun kuruluş yeri seçimi, AKÜ İİBF Dergisi. 13 (2011), 203–226.
• V. Kurt, İ. Çelik, N. Ercan, TCDD Lojistik Köyü Çalışmaları, içinde: 2. Uluslararası Demiryolu Sempozyumu/Demiryolu Fuarı, Istanbul, 2018: ss. 1483–1493.
• M. Bamyacı, M. Tanyaş, A multi-criteria decision-making model for the problem of location selection in an organized logistics zone; AHP-SAW, içinde: Mersin Symposium, Mersin, 2008: ss. 1217–1230.
• A. Çetinkaya, Türkiye’deki Limanların Lojistik Üs Olarak Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Anabilim Dalı, İstanbul, 2010.
• A. Can, Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri ile Samsun Lojistik Köyü Yerinin Belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Kayseri, 2012.
• M. Erdal, M. Saygılı, Küresel Lojistik, UTIKAD yayınları, 2006.
• M. Elgün, Lojistik Köy Çalışmalarının Sosyo-Ekonomik Katma Değer Açısından Değerlendirilmesi, NEU Press, Konya, 2023.
• C. Uyanık, G. Tuzkaya, S. Oğuztimur, A literature survey on logistics centers’ location selection problem, Sigma Journal of Engineering and Natural Sciences. 1 (2018), 141–160.
• T. Alkan, S.S. Durduran, Analysis of house selection process with AHP based TOPSIS method, Necmettin Erbakan University Journal of Science and Engineering. 2 (2020), 12–21.
• M.A. Sayar, H.Z. Selvi, İ. Buğdaycı, Determination of Suruç Tent city area by Analytic Hierarchy method, Necmettin Erbakan University Journal of Science and Engineering. 1 (2019), 20–31.
• E. Demir, E. Boz, Multi-Criteria Decision-Making methods in the selection of drones to be used for drug distribution in the healthcare sector, Necmettin Erbakan University Journal of Science and Engineering. 6 (2024), 40–56.
• S. Eryuruk, Tekstil ve Konfeksiyon Sektörleri Arasında Etkin Lojistik Faaliyetlerinin Gerçekleştirilmesi Amaciyla Bir Lojistik Merkez Yer Seçimi ve Tasarımı, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı, İstanbul, 2010.
• B. Elevli, B. Ak, Evaluation of Samsun logistics village location alternatives in line with multidimensional purposes, içinde: Samsun Sempozyumu, 2011.
• V. Karadeniz, E. Akpınar, Türkiye’de lojistik köy uygulamaları ve yeni bir lojistik köy önerisi, Marmara Coğrafya Dergisi. 24 (2013), 49–71.
• Ö. Aydın, S. Oznehir, E. Akçali, Modeling of the optimal hospital location selection for Ankara by analytical hierarchy process, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 14 (2009), 69–86.
• S. Güleryüz Ergül, Ş. Coşmuş, Lojistik köy seçimi için AHP-TOPSIS temelli bir karar verme yaklaşımı, Journal of Transportation and Logistics. 7 (2023), 321–340.
• M. Yücel, Ş. Yılmaz, Türkiye’deki lojistik köyler ve seçimine etki eden unsurlar, Akademik Yaklaşımlar Dergisi. 10 (2019), 72–89.
• M. H. Duman, Batı Akdeniz bölgesinde güneş enerjisi santrali için kuruluş yeri seçimi, Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Antalya, 2018.
• M. Elgün, N. Aşıkoğlu, Lojistik köy kuruluş yeri seçiminde TOPSIS yöntemiyle merkezlerin değerlendirilmesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 18 (2016), 161–170.
• N. Keleş, Türkiye’de lojistik köy yeri seçiminin çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi, Doktora Tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Zonguldak, 2021.
• C. Hamzaçebi, G. İmamoğlu, A. Alçı, Selection of logistics center location with MOORA method for black sea region of Turkey, Journal of Economics Bibliography. 3 (2016), 74–82. doi:10.1453/jeb.v3i1S.785.
• J. Rezaei, Best-worst multi-criteria decision-making method, Omega (United Kingdom). 53 (2015), 49–57. doi:10.1016/j.omega.2014.11.009.
• H. Aşan, E. Ayçin, Kurumsal kaynak planlama sistemlerinin seçimindeki kriterlerin Best-Worst metodu ile değerlendirilmesi, Akademik İzdüşüm Dergisi. 5 (2020), 114–124.
• C.L. Hwang, K. Yoon, Multiple Attribute Decision Making, Springer Berlin Heidelberg, Berlin, Heidelberg, 1981. http://link.springer.com/10.1007/978-3-642-48318-9.