Yargı Kararları ile Sigortalılara Yapılan Ödemelerin Prime Tabi Tutulması

Öz

İşçilik alacaklarına ilişkin davalar, iş uyuşmazlıkları içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. İşveren tarafından işçiye yargı kararına dayalı olarak yapılan ödemeler, işçinin haklarını yerine getirmek için yeterli değildir. Bu ödemeler, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda öngörülen esaslar çerçevesinde, prime esas kazanç olarak da değerlendirilmelidir. Kanunun 79. ila 91. maddeleri arasında dördüncü kısım başlığı altında prime ilişkin hükümler yer almaktadır. İki bölüme ayrılmak sureti ile konu düzenlenmiştir. Birinci bölümde prim alınması, prime esas kazanç, prim oranları ve asgari işçilik, ikinci bölümde ise prim belgeleri ve primlerin ödenmesine yönelik hükümler bulunmaktadır. Yargı kararı ile hükmedilen tutarın, ücret ya da ücret dışında bir ödeme olup olmaması ile işçinin iş sözleşmesinin devam edip etmediği hususları, yapılacak değerlendirmede önemlidir. İşçilik alacağının gerçekleştiği dönemde işçinin sigortalı olarak kaydının olup olmaması da diğer bir önemli husustur. Çalışmamızda, konu hakkında yargı kararlarına da yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• 5510 sayılı Kanun
• 506 sayılı Kanun
• Prim
• Prime Esas Kazanç
• Ücret.

Subjecting the Payments Made Based on The Judicial Decision to the Insurance Holders to Premium

Öz

The lawsuits about the wages of the employee have an important place in labor disputes. The payments made based on the judicial decision by the employer to the employee is not sufficient to fulfill the rights of the employee. These payments should also be evaluated as earnings subject to insurance premium in terms of The Social Insurance and General Health Insurance Law No.5510. There are provisions on premium under the fourth section title between Articles 79 and 91 of the Law. This section is divided into two separate parts In the first part, there are provisions for collecting premiums, earning subject to premium, premium rates and minimum workmanship and in the second part premium documents and the payment of premiums. While making this evaluation, whether the payments made based on the judicial decision are the wage or payments other than wage and whether the contract of the employee is continues or not is important. Another important issue is whether the employee is registered as insured in the period when the labor claims are realized. In our study, judicial decisions about the subject are also included.

Anahtar Kelimeler

• Law No. 5510
• Law No. 506
• Premium
• Earnings Subject to Premium
• Wage

Kaynakça

1. Akın, Levent. “Mahkeme Kararı Gereği Yapılan Ödemelerin Prime Esas Kazanca Etkisi”, CEİS Dergisi, Mayıs, s.32-40.
2. Akyiğit, Ercan. “İlave Tediye ve Sosyal Sigorta Primi Kesilmesi”, TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi, C.23, S.2-3, Kasım 2010-Şubat 2011, s.70-94.
3. Alper, Yusuf. Sosyal Sigortalar Hukuku,11. Baskı, Dora Yayınevi, Bursa, 2020.
4. Alper, Yusuf. “Sosyal Güvenlik Reformu ve Finansmanla İlgili Beklentiler”, Sosyal Güvenlik Dergisi, C.1, S.1, 2011, s.26, s.7-46.
5. Arıcı, Kadir, Türk Sosyal Güvenlik Hukuku, Gazi Kitabevi, Ankara, 2022.
6. Atalı, Murat. “Hizmet Tespit Davasının Sosyal Güvenlik Kurumuna İhbarı”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Hakan PEKCANITEZ’e Armağan, Özel Sayı C.16, 2014, s.631-652.
7. Baysal, Mustafa. “İş Davalarında Gerçek Ücretin Tespiti”, Mali Çözüm Dergisi, S.159, 2020, s.323-328.
8. Bedir, Gökhan. “İşverenler Tarafından Özel Sağlık Sigortasına Ödenen Primler Sigorta Primi Esas Kazancına Dahil Edilir Mi?”, Mali Çözüm Dergisi, S.136, 2016, s.303-308.

9. Bostancı, Yalçın. “6772 sayılı Kanun Uygulaması Kapsamında Kalkınma Ajansları Personelinin Durumunun Değerlendirilmesi”, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kazancı Hakemli Hukuk Dergisi, S.99, 2012, s.7-21
10. Caniklioğlu, Nurşen. Sosyal Sigortaların Genel Hükümleri ve Türleri Açısından Yargıtay’ın 2012 Yılı Kararlarının Değerlendirilmesi, Seminer, Ankara, 22-23 Kasım 2013, Oniki Levha Yayınevi, İstanbul, 2014, s.377-531.
11. Centel, Tankut. Türk Sosyal Güvenlik Hukuku, Oniki Levha Yayınevi, İstanbul, 2021.
12. Çakır, Erdem Utku. “Vergisel Boyutuyla Ölüm Tazminatı”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5(1), 2022, s.16-40.
13. Elma, Ramazan. Sosyal Güvenlik Hukuku, 2. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2016.
14. Esen, Bünyamin. “Sigorta Primine Esas Kazanca Dâhil Olmayan Yemek Parası, Çocuk Zammı ve Aile Zammının Hesaplanması”, Mali Çözüm Dergisi, S.116, 2013, s.203-214.
15. Ezer, Burcu. “Türk Hukukunda Korumalı İşyeri Uygulaması ve Engellilerin Korumalı İşyerlerinde İstihdam Edilmesinin Esasları”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5(2), 2022, s.534-565.
16. Güzel, Ali/ Okur, A. Rıza/ Caniklioğlu, Nurşen. Sosyal Güvenlik Hukuku, 18. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul, 2020.
17. Işıklı, İbrahim. Özel Sigorta Primi Ödeyen İşverenler SGK Primi De Ödüyor. Dünya Gazetesi, (23.11.2011), https://www.dunya.com/kose-yazisi/ozel-sigorta-primi-odeyen-isverenler- sgk-primi-de-oduyor/11547 (Erişim Tarihi: 15.01.2023).
18. Kayık Aydınalp, Aslıhan/Mülayim, Baki Oğuz. “Hizmet Tespiti Davalarında İş Sözleşmesi İle Adi Ortaklık Sözleşmesinin Tespitine İlişkin Ölçütler”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.27, S.3, 2019, s.809-843.
19. Kayırgan, Hasan. “Yargı Kararları Işığında Yıllık Ücretli İzin Hakkı”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 2021, s.577-596.
20. Korkusuz, M. Refik/Uğur, Suat. Sosyal Güvenlik Hukuku, 7. Baskı, Ekin Yayınevi, Bursa, 2020.
21. Kurt, Resul. Alacak davasıyla emekli maaşı artar mı?, Dünya Gazetesi, (06.03.2015), https://www.dunya.com/kose-yazisi/alacak-davasiyla-emekli-maasi-artar-mi/23164, (Erişim Tarihi: 15.01.2023).
22. Kurt, Resul. Ücret avansında vergi ve SGK primi nasıl olmalı?, Dünya Gazetesi, (19.12.2019), https://www.star.com.tr/yazar/ucret-avansinda-vergi-ve-sgk-primi-odemeleri-nasil-olmali-yazi-1501412/, (Erişim Tarihi: 15.01.2023).
23. Levent, Recep. “Hizmet Akdiyle Çalışanların Prime Esas Kazançlarının Tespiti”, TBB Dergisi, S.123, 2016, s.373-382. Mülayim, Baki Oğuz. Tarım Sektöründe Çalışanların Sosyal Güvenliği, Adalet Yayınevi, Ankara, 2021.
24. Mülayim, Baki Oğuz. “Kalkınma Ajanslarında 6772 Sayılı Kanun Kapsamında İlave Tediye Uygulaması” Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.20, S.1, 2018, s.293-319.
25. Özdamar, Murat. “5510 Sayılı Kanun’a Göre Sigorta Primine Esas Kazançların Hesaplanması”, Mali Çözüm Dergisi, S.93, 2009, s.313-324.
26. Özdemir, Cumhur Sinan. “Tazminat Niteliğindeki İşçi Alacaklarında Zamanaşımı”, Mali Çözüm Dergisi, S.122, 2014, s.193-203.
27. Sözer, Ali Nazım. İşçi, Bağımsız Çalışan ve Kamu Görevlileri Bakımından Türk Sosyal Sigortalar Hukuku, 4. Baskı, Beta Yayınevi, İzmir, 2019.
28. Sümer, Haluk Hadi. Sosyal Güvenlik Hukuku, 3. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2022.
29. Sümer, Haluk Hadi. İş Hukuku, 26. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2022.
30. Şakar, Müjdat. Sosyal Sigortalar Uygulaması, 12. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul, 2017.
31. Tezel, Ali/ Kurt, Resul. Sosyal Güvenlik Reformu, Yorum ve Açıklaması (5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu), 6. Baskı, Yaklaşım Yayıncılık, İstanbul, 2009.
32. Tuncay, A. Can/Ekmekçi, Ömer. Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri, 20. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul, 2019.
33. Uşan, M. Fatih. Türk Sosyal Güvenlik Hukukunun Esasları, 2. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2009.
34. Uşan, M. Fatih. “5510 Sayılı Kanun Karşısında İlave Tediyelerde Sosyal Sigorta Primi Kesilemeyeceğine İlişkin Kuralın Yürürlükte Olduğu Söylenebilir Mi?”, MESS Sicil Dergisi, Mart, 2010, s.253-259.
35. Üçışık, Fehim. Sosyal Güvenlik, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2015.
36. Yılmaz, Halil. “Sosyal Güvenlik Hukukunda İş Sözleşmesiyle Çalışanların Prime Esas Kazançlarının Tespiti”, TBB Dergisi, S.145, 2019, s.449-493.