Yargıtay 9.Hukuk Dairesi’nin 2022/436 E., 2022/1380 K. Sayılı ve 07.02.2022 Tarihli İbra Hükmü İçeren Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Geçerliliğine İlişkin Verilen Kararın Değerlendirilmesi

Öz

İş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk düzenlemesinin gelmesi son yıllarda arabuluculuğun önemini de artmıştır. Özellikle ibra hükmü içeren anlaşma belgeleri bazı tartışmaların yapılmasını da beraberinde getirmiştir. Yargıtay’ın bu konuyla ilgili verdiği farklı kararlar da tartışmaların artmasına sebebiyet vermiştir. Çalışma kapsamında ibranamenin kavram ve hukuki niteliği ile anlaşma belgesinin hukuki niteliğine ilişkin tartışmalara da yer verilerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420’de ibranamenin geçerliliği için aranan şartların anlaşma belgeleri için de geçerli olup olmadığı hususları incelenmiştir. Son olarak, tüm bu açıklamalar ışığında Yargıtay’ın çalışmamıza konu olan kararının isabetli olup olmadığı değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Arabuluculuk
• Zorunlu Arabuluculuk
• Alternatif Uyuşmazlık Çözümü
• Arabuluculuk Anlaşma Belgesi
• İbraname

Assessment of the Decision on the Validity of the Mediation Agreement Document Containing the Release Provision of the 9th Law Department of the Supreme Court (2022/436 P., 2022/1380 D. And Dated 07.02.2022)

Öz

Mediation increased its importance in terms of labour law because of being accepted as a procedural requirement in labour disputes in 2017 with the Labour Courts Law No. 7036. In recent years, we come across mediation agreements containing release of debt clauses, which haves led to some debates in the doctrine. Discussions were focused on whether the conditions of validity regarding the release of debt clauses in Turkish Code of Obligations No. 6098 should also be sought in the mediation agreements. The various decisions of supreme court on this issue have also elevated these discussions. In our study, the concept of release of debt and its legal nature are discussed. By including the discussions on the legal nature of the agreement document, it has been examined whether the conditions sought for the validity of the release of debt clauses according the article 420 of the Turkish Code of Obligations No. 6098 are also valid for the mediation agreement documents. Consequently, according to all these explanations it has been evaluated whether the decision of the Supreme Court, which is the subject of our study, is accurate or not.

Anahtar Kelimeler

• Mediation
• Mediation as a Procedural Requirement
• Alternative Dispute Resolution
• Mediation Agreement Documents
• Acquittance.

Kaynakça

1. Akkan, Mine. “Arabuluculuk Faaliyeti Sonucunda Anlaşılan Hususlarda Dava Açma Yasağı ve Sonuçları”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 2, 2018, s. 1-31.
2. Akyiğit, Ercan. İş Hukuku, 12. Basım, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2018.
3. Alpagut, Gülsevil. “Türk Borçlar Kanunu’nun Hizmet Sözleşmesinin Devri, Sona Ermesi, Rekabet Yasağı, Cezai Şart ve İbranameye İlişkin Hükümleri”, Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, S. 31, Y. 2011, s. 913-959.
4. Atalı, Murat/Ermenek, İbrahim/Erdoğan, Ersin. Medeni Usul Hukuku, 5. Basım, Yetkin Yayınları, Ankara, 2022.
5. Badur, Emel. “Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Borçlar Hukuku Açısından Değerlendirilmesi”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, S. 18, 2021, s. 49-87.
6. Başbuğ, Aydın/ Yücel Bodur, Mehtap. İş Hukuku, 5. Basım, Beta Basım A.Ş., İstanbul, 2018.
7. Berberoğlu Yenipınar, Filiz. İbraname ve Feragat, 1. Basım, Legal Yayıncılık, İstanbul, 2018.
8. Bozkurt Gümrükçüoğlu, Yeliz/Civan, O.Ersun/Manav Özdemir, Eda/Savaş Kutsal F.Burcu/Evcimen, Ahmet. İş Hukukunda Uzman Arabuluculuk, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığı, Editör: Yeliz Bozkurt Gümrükçüoğlu, Ankara, 2023.

9. Çil, Şahin. “6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Hükümleri Çerçevesinde İş Hukukunda İbra Sözleşmelerinin Geçerliliği”, Sicil İş Hukuku Dergisi, S. 21, 2011, s. 66-85.
10. Çil, Şahin. İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk ve 7036 Sayını İ.M.K. Uygulaması Tazminat ve Alacaklarda Hesaplamalar, İş Güvencesi, Yetkin Yayınları, Ankara, 2018.
11. Ekmekçi, Ömer/Özekes, Muhammet/Atalı, Murat/Seven, Vural. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk, Oniki Levha Yayıncılık, 2. Basım, İstanbul, 2019.
12. Ekmekçi, Ömer/ Yiğit, Esra. Bireysel İş Hukuku Dersleri, 1. Basım, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2020.
13. Erdoğan, Canan/Tiritoğlu Ersoy, H. Hilal. “İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Anlaşma Belgelerinin Hukuki Niteliğine Dair Değerlendirme”, ÇÜHFD, C. 7, S. 1, Nisan 2022, s. 51-90.
14. Erdoğan, Ersin/Cömert, Büşra. “Arabuluculuk Sonunda Hazırlanan Anlaşma Belgesinin Hukuki Niteliği ve Anlaşma Belgesine Karşı Başvurulabilecek Hukuki Çareler”, Terazi Hukuk Dergisi, C. 13, S. 138, 2018, s. 27-47.
15. Eyrenci, Öner/Taşkent, Savaş/Ulucan, Devrim. Bireysel İş Hukuku, 9. Basım, Beta Basım A.Ş., İstanbul, 2019.
16. Gümüş, Mustafa Alper. Türk-İsviçre Borçlar Hukukunda İbra Sözleşmesi, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2015.
17. Güven, Ercan/ Aydın, Ufuk. Bireysel İş Hukuku, 5. Basım, Nisan Kitabevi, Eskişehir, 2017.
18. Karaçöp, Eda/ Yamakoğlu, Efe. “6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Hizmet Sözleşmesine İlişkin Hükümleri ve İş Kanunları İlişkisi”, İSGHD, C. 10, S. 38, Y. 2013, s. 83-148.
19. Karakaş, İsa. Geçerli İbraname Düzenleme İş Hukukunda Kıdem-İhbar ve Kötüniyet Tazmimatı İhtilafları-Çözüm Yolları ile İbraname, 2. Basım, Bilge Yayınevi, Ankara, 2016.
20. Karakoç, Burak. "İş Hukukunda İbraname", Terazi Hukuk Dergisi, C. 17, S. 186, Y. 2022, s. 53-63.
21. Keser, Hakan. “İş Uyuşmazlıklarında İhtiyari/Zorunlu Arabuluculuk Faaliyeti Sonucu Yapılan Anlaşmaların Aşırı Yararlanma ve İrade Bozuklukları Sebebiyle Geçersiz Sayılmaları Hallerine İlişkin Bir Değerlendirme”, Legal İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, C. 18, S. 70, Y. 2021, s. 513-544.
22. Kıyak, Emre. “Arabuluculuk Sonunda Ulaşılan Anlaşma Belgesinin Hukuki Niteliği”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, S. 21, Y. 6, s. 523-548.
23. Korkusuz, Refik/Korkusuz M. Halit. “İş Hukukunun Emredici Hükümlerine Aykırı İfa Edilen Zorunlu Arabulucu Anlaşmalarının Hukuki Durumu”, Adalet Dergisi, S. 64, 2020, s. 481-506.
24. Mollamahmutoğlu, Hamdi/Astarlı, Muhittin/Baysal, Ulaş. İş Hukuku Ders Kitabı Cilt:1 Bireysel İş Hukuku, 2. Basım, Lykeion Yayınları, Ankara, 2018.
25. Mutlay, Faruk Barış. “İşe İade Davalarında Arabuluculuk”, Çalışma ve Toplum, C. 4, S. 59, Y. 2018, s. 2129-2155.
26. Narmanlıoğlu, Ünal. İş Hukuku Ferdi İş İlişkileri I, 5. Basım, Beta Basım A.Ş., İstanbul, 2014.
27. Odaman, Serkan. “Arabuluculuk Tutanağına İcra Edilebilirlik Şerhi verilmesine İlişkin Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Şeref ERTAŞ’a Armağan, C. 19, Özel Sayı, 2017, s. 1753-1766.
28. Özcan, Durmuş/Ocak, Uğur. Öğreti ve Uygulamada İbra Sözleşmesi (İbraname), 3. Basım, Adalet Yayınevi, Ankara, 2016.
29. Özdemir, Erdem. "Hizmet Sözleşmesinin Sona Ermesine İlişkin Hükümler." Prof. Dr. Cevdet YAVUZ’a Armağan, İstanbul, 2011, s. 557-567 (Sona Erme).
30. Özdemir, Erdem. “6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun İş Sözleşmesinin Sona Ermesine İlişkin Hükümlerine Eleştirel Bakış”, Sicil İş Hukuku Dergisi, S. 24, 2011, s. 107-114. (Eleştirel Bakış).
31. Özdemir, Erdem. “İş Hukukunda İbraname Uygulamaları”, Sicil İş Hukuku Dergisi, S. 5, 2007, s. 31-47.
32. Pekcanıtez, Hakan. “Belirsiz Alacak Davasının İş Hukukunda Uygulanması” Prof. Dr. Polat Soyer’e Armağan, C. 2, İzmir, 2014, s. 933-968.
33. Pekcanıtez, Murat/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet. Medeni Usul Hukuku, 10. Basım, Oniki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2022.
34. Sarıhan, Banu Bilge. “Türk Borçlar Hukukunda ve İş Hukukunda İbranın Hukuki Boyutu”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 3, S. 1, Y. 2020, s. 99-119.
35. Semizoğlu, Hakan. "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yasa Tasarısı Kapsamında, Tarafların Üzerinde Serbestçe Tasarruf Edebilecekleri İş veya İşlemlerden Doğan Özel Hukuk Uyuşmazlıkları", İstanbul Barosu Dergisi, C. 82, S. 5, Y. 2008, s. 2411-2415.
36. Senyen-Kaplan, E.Tuncay. Bireysel İş Hukuku, 9. Basım, Gazi Kitabevi, Ankara, 2018.
37. Sümer, Haluk Hadi. İş Hukuku, 26. Basım, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
38. Sümer, Haluk Hadi/Kayırgan, Hasan. İşçilik Alacakları ve Hesaplamaları, 3. Basım, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
39. Süzek, Sarper. İş Hukuku, 19. Basım, Beta Basım A.Ş., İstanbul, 2020.
40. Şahin Emir, Asiye/Kazmaz Tepe, Büşra. “İş Uyuşmazlıklarına İlişkin İbra Hükmü İçeren Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Arabuluculuğa Elverişlilik Bakımından Değerlendirilmesi”, Çalışma ve Toplum: Ekonomi ve Hukuk Dergisi, S. 58, Y. 2018, s. 1481-1508.
41. Taşpolat Tuğsavul, Melis. “Arabuluculuk Faaliyeti Sonunda Varılan Anlaşmanın Hukuki Niteliği”, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 1, S. 1, Y. 2019, s. 333-379.
42. Turanboy, K.Nuri. İbra Sözleşmesi, Yetkin Yayınları, Ankara, 1998.
43. Yılmaz Bilgin, Esra Pınar. "6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde İbraname ve İş Hukuku Uygulamasında Yeri", Hukuk ve Adalet Eleştirel Hukuk Dergisi, C. 7, S. 17, Y. 2015, s. 129-154.