İş Hukuku Boyutuyla Genel Kadınlar

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 1, 95 - 127, 29.06.2025

Muharrem Emre Ulusoy

Öz

Fuhuş olgusu, farklı yönleriyle birçok bilim dalında inceleme konusu olmuştur. Hukuk alanında -özellikle ceza hukukunda fuhuş suçu kapsamında olmak üzere-, insan hakları, ayrımcılık, ahlaka aykırılık temelinde tartışılmıştır. Genelev ve genel kadınların özel hukuk bakımından durumları her zaman tartışma konusu olmuştur. Ülkelerin fuhuş konusundaki yasal yaklaşımları farklılık göstermektedir. Ülkemizde genel kadınlara ilişkin mevzuatın düzenleyici yaklaşıma sahip olduğu söylenebilir. Ancak son yıllarda idari faaliyetlerde yasaklayıcı yaklaşıma doğru bir yönelme olduğu da gerçektir. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesi, genel kadınları düzenleme altına almıştır. İlgili Kanun uyarınca, genel kadınlar ile genelevlere dair hükümler bir Tüzük ile düzenlenmiştir. Tüzük, fuhuş sebebiyle yayılan hastalıkların önlenmesine ilişkin tedbirlere odaklanmaktadır. Söz konusu mevzuatta, genel kadınların hukuki statülerine, yaptıkları faaliyetin niteliğine, hak ve yükümlülüklerine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu yönüyle, genel kadınların hukuki statülerinin iş hukuku boyutuyla değerlendirilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

İş Hukuku , Genel Kadın , Genelev , İş Sözleşmesi , Ahlaka Aykırılık

Brothel Women in Terms of Labor Law

Öz

The phenomenon of prostitution is the subject of examination in many disciplines with its different aspects. In the area of law, it has been discussed on the basis of human rights, discrimination and immorality, especially in the scope of the prostitution crime in criminal law. The status of brothels and brothel women in terms of private law has always been a subject of debate. Countries have different legal approaches to prostitution. In Turkey, legislation on brothel women has regulatory approach. However, it is a fact that there has been a tendency towards a prohibitive approach in administrative activities in recent years. Article 128 of the Public Health Law regulates brothel women. According to the Public Health Law, the provisions regarding brothels and brothel women are described in a Regulation. The Regulation focuses on the control of sexually transmitted disease. It does not regulate the legal status of brothel women, the legal nature of their activities, their rights and obligations in relevant legislation. In this respect, it is important to analyze the legal status of brothel women in terms of labor law.

Anahtar Kelimeler

Brothel Women , Brothel , Labor Contract , Labor Law

Kaynakça

• Alper, Yusuf. Sosyal Sigortalar Hukuku, 11.Baskı, Dora Yayınevi, Ağustos 2020.
• Atay, Ender Ethem. “Hukukta Meşruiyet Kavramı”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.1, S.2, 1997, s.121- 166.
• Ateş, Derya. Borçlar Hukuku Sözleşmelerinde Genel Ahlâka Aykırılık, Turhan Kitabevi, Ankara, 2007.
• Battal, Ahmet. “Ticari İşletme Kıstasları Karşısında Genelevlerin Durumu”, Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S.5, 199, s.207-224.
• Centel, Tankut. “Genelev Kadınının Sosyal Güvenliği”, Günümüzde Yargı, 23, Mart 1978, s.11-13. (Genel Kadın)
• Centel, Tankut. Türk Sosyal Güvenlik Hukuku, 1. Baskı, Onikilevha Yayınevi, Temmuz 2021.
• Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği (CETAD), Bilgilendirme Dosyası 8: Seks Ticareti, (Ed.Küntay Esin/
• Çokar Muhtar), Nisan 2007. (CETAD)
• Cohen, Rachel Lara, vd. Introduction: The Body/Sex/Work Nexus: A Critical Perspective on Body Work and Sex Work, in C. Wolkowitz, R.L. Cohen, T. Sanders and K. Hardy (eds) Sex/Body/Work: Intimate, Sexualized and Embodied Labour. Critical Perspectives on Work and Employment, University of London Institutional Repository, 2013.
• Cox, K'reisa J. Vocation or Victimization: An Analysis of Legal Models Addressing Prostitution, Seattle Pacific University Honors Projects, 126/2021.
• Çelik, Nuri vd. İş Hukuku Dersleri, 36. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2023.
• Çokar, Muhtar/Yılmaz Kayar, Habibe, Seks İşçileri ve Yasalar: Türkiye’de Yasaların Seks İşçilerine Etkileri ve Öneriler, İnsan Kaynağını Geliştirme Vakfı, İstanbul, 2011.
• Çoksezen Merki, Duygu. “Fuhşun Nitelendirilmesi Sorunu ve Yargının Buna Yaklaşımı”, Prof. Dr. Nami Çağan Anısına Armağan, Atılım Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2020, 605-622.
• Deady, Gail M. “The Girl Next Door: A Comparative Approach to Prostitution Laws and Sex Trafficking Victim Identification Within the Prostitution Industry”, Wash. & Lee J. Civ. Rts. & Soc. Just., Vol. 17, Issue, 2, 2011, s.515-555.
• Di Nicola, Andrea. vd. Study on National Legislation on Prostitution and Trafficking in Woman and Children, Transcrime Joint Research Center on Transnational Crime, European Parliament, 2005.
• Doğan, Sevil. İş Sözleşmesinde Bağımlılık Unsuru, Seçkin Yayınevi, Ankara 2016.
• Dursun, Hasan. “Fuhşa ve Fuhuş Hakkındaki Temel Türk Hukuk Normlarına Genel Bir Bakış”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S.93, 2011, s.405-442.
• Ekmekçi, Ömer/Yiğit Esra. Bireysel İş Hukuku, 6.Baskı, Onikilevha Yayınevi, İstanbul 2024.
• Elbir Halid Kemal, Realist bir Tevhid-i İçtihat Kararı, Genelev Olarak Kullanılmak Üzere Gayrimenkul Kiralanması Muteber Midir?”, Sosyal Hukuk ve İktisat Mecmuası, Y. 1, S. 2, 1948, s.89 vd.
• Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 26.Baskı, Yetkin Yayınevi, Ankara, 2021.
• Esener, Turhan/ Gündoğdu, Fatih. Borçlar Hukuku I, Sözleşmelerin Kuruluşu ve Geçerliliği (TBK m. 1-48), 1.Baskı, Vedat Kitapçılık, İstanbul 2017.
• Fox, Joshua A. “International Law After Dark: How Legalized Sex Work Can Comport with International and Human Rights Law”, Chicago Journal of International Law, Vol. 22, No. 1, 2021, s.185-222. Gümüş, Mustafa Alper. Borçlar Hukukunun Genel Hükümleri, 1.Baskı, Yetkin Yayınevi, Ankara, 2021.
• Güzel, Ali/Okur, Ali Rıza/Caniklioğlu, Nurşen. Sosyal Güvenlik Hukuku, 20. Baskı, Beta Yayınevi, Kasım 2024.
• Hatemi, Hüseyin. Hukuka ve Ahlaka Aykırılık Kavramı ve Sonuçları (Özellikle B.K. 65 Kuralı), İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 1976.
• Işık, Aydın. “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 23. Madde Kapsamında Seks İşçilerinin Türkiye’deki Durumunun Değerlendirilmesi”, İzmir Barosu Dergisi, Ocak 2020/1, s.207-251.
• Işıkoğlu, Ümit Çağlar. “Kanunen Yasaklanmış ve Genel Ahlaka Aykırı Fiiller Dolayısıyla Elde Edilen Gelirlerin Vergilendirilmesi”, Vergi Raporu Dergisi, S.235, Nisan 2019, s.86-101.
• Jeffrey, Leslie Ann. Sex and Borders: Gender, National Identity and Prostitution Policy in Thailand, Graduate Programme in Political Science York University North York, Ontario, May 1999.
• Karacaer Çakır, Gül. “Cumhuriyet Dönemi Toplum Sağlığı Politikalarında Bulaşıcı Hastalıklar 1920-1940”, SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.53, Ağustos 2021, s.202-228.
• Kılıçoğlu, Ahmet M. Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 25.Baskı, Turhan Kitabevi, Ankara, 2021.
• Kilislioğlu, Cemre. Türkiye’de Seks İşçiliği: Düzenlemeler, Uygulama Etkileri, İstanbul Bilgi Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2020.
• Kocayusufpaşaoğlu, Necip. Borçlar Hukuku Genel Bölüm Birinci Cilt, Borçlar Hukukuna Giriş Hukuki İşlem Sözleşme, 6.Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2014.
• Konan, Belkıs. “Osmanlı Devletinden Erken Cumhuriyet Dönemine Kadın Ticaretinin Engellenmesi Yoluyla Yapılan Girişimler”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.70, S.4, 2021, 1479-1504.
• Köroğlu Ölmez, Belin. “Sigorta Sözleşmelerinde Ahlaka Aykırılık: Genelev Örneği”, Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.12, S.2, Aralık 2022, s.1047-1074.
• Lin Leam, Lim. The Sex Sector: The Economic and Social Bases of Prostitution in Southeast Asia, Geneva, 1998.
• McCarthy, Michael. “A brief history of the World Health Organization”, The Lancet, Volume 360, Issue 9340, 1111 – 1112. Mollamahmutoğlu, Hamdi/Astarlı, Muhittin/Baysal, Ulaş. İş Hukuku, 7. Baskı, Lykeıon Yayınları, Ankara 2022.
• Mossman, Elaine. International Approaches to Decriminalising or Legalising Prostitution, Crime and Justice Research Centre Victoria University of Wellington, October 2007.
• Nomer, Haluk N. Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 14. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2015. Öktem, İmran. “Umumi Ev Olarak Kullanılmak Üzere Gayri Menkul Kiralanması”, İzmir Barosu Dergisi, Sene: 3, S. 2-10, 89-102.
• Özgenç, İzzet. Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 20. Baskı, Seçkin Yayınevi, Eylül 2024.
• Phongpaichit, Pasuk. Rural Women of Thailand: From Peasant Girls to Bangkok Masseuses, International Labour Organisation, World Employment Programme Research—Working Paper, November 1980.
• Post, Che/ Brouwer, Jan G./ Vols, Michel. “Regulation of Prostitution in the Netherlands: Liberal Dream or Growing Repression?”, European Journal on Criminal Policy and Research, Vol. 25, Issue. 2, 2019, s. 99-118.
• Postacıoğlu, İlhan E. “Mahkeme İçtihatları 14.01.1948 tarih E.30 K.2 Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu Kararı İçtihat Notu”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. 15, S. 4, 1949, 1288-1309.
• Reisoğlu, Safa. Türk Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 25. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2014.
• Rodriguez Garcia, Magaly. The ILO and the Oldest Non-Profession, Hofmeester Karin/Bosma Ulbe (Editor), The Lifework of a Labour Historian, Essays in Honour of Marcel van der Linden, Vol. 35, 2018, s. 90-114.
• Schulze, Erika vd. Sexual Exploitation and Prostitution and its Impact on Gender Equality, European Parliament: Directorate-General for Internal Policies of the Union, Publications Office, 2014.
• Sözer, Ali Nazım. İşçi, Bağımsız Çalışan ve Kamu Görevlileri Bakımından Türk Sosyal Sigortalar Hukuku, 6. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2023.
• Sümer, Haluk Hadi. İş Hukuku, 27. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2024.
• Sümer, Haluk Hadi. Sosyal Güvenlik Hukuku, 4. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2023.
• Süzek, Sarper/Başterzi Süleyman. İş Hukuku, 24. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2024. Şahin, İsmail. “Fuhuşla Mücadelede İskandinav Modeli”, ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, C.5, S.2, 2023, s.807-843.
• Şakar, Müjdat. Sosyal Sigortalar Uygulaması, 12. Baskı, Beta Yayınevi, Şubat 2017.
• Şimşek, Şükran/Kısa, Adnan/ Dziegielewski, Sophia, “Sex Workers and the Issues Surrounding Registration in Turkey”, Journal of Health & Social Policy, Vol.17, Issue.3, 2003, s.55-69.
• Toprak, Zafer. “İstanbul’da Fuhuş ve Zührevi Hastalıklar 1914-1933”, Tarih ve Toplum, S. 39, Mart 1987, s.31-40.
• Tuncay, Can/ Ekmekçi, Ömer/ Gülver, Ender. Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri, 22. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2023.
• Tunçomağ, Kenan. “1980 Yılı Başında Türkiye’nin Sosyal Güvenlik Durumu”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. 45, S. 1-4, 1981, s.709-744. (Sosyal Güvenlik)
• Tunçomağ, Kenan. Sosyal Güvenlik Kavramı ve Sosyal Sigortalar, 4. Baskı, Beta Yayınevi, 1988.
• Uşan, Fatih. Türk Sosyal Güvenlik Hukukunun Temel Esasları, 2. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ekim 2009.
• Üçgül, Derya. Fuhuş, Seks İşçiliğive Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadelenin Hukuki Boyutu, Çağ Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
• Weindling, Paul. The Politics of International Co-ordination to Combat Sexually Transmitted Diseases, 1900–
• 1980s, in Aids and Contemporary History, Virginia Berridge and Philip Strong (Editor), Cambridge University Press, Newyork, 1993, s. 93-107.
• Wijers, Marjan/Doorninck, Marieke Van. They Get What They Deserve: Labour Rights for Sex Workers, Safer Sex in The City, Chapter 7, 1st Edition, Routledge, 2009, s.101-116.
• Yıldırım Abdulkerim, Türk Borçlar Hukuku, 8. Baskı, Monopol Yayınları, Ankara 2018.