Kamu Görevlisinin İfade Özgürlüğü Sosyal Medyada Nerede Sona Erer? AYM ve Danıştay Kararları Üzerinden Bir Analiz

Öz

Kamu görevlisinin sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımların eleştiri mi yoksa hakaret mi olduğu; ayrıca bu paylaşımların içeriği, hedefi ve görevle olan ilişkisi dikkate alınarak mı ifade özgürlüğünün ihlal edildiği değerlendirilip disiplin cezası verildiği, yoksa genel ve soyut değerlendirmelerle mi bu özgürlüğün sınırlandığı sorusu önem kazanmaktadır. Bu çalışma, söz konusu soruların yanıtını yargı kararları ışığında analiz etmekte ve genel bir değerlendirme sunmaktadır. Twitter (X), Facebook ve Instagram gibi mecralarda yapılan siyasi içerikli paylaşımlar, kurum içi eleştiriler veya gündeme ilişkin yorumlar çoğu zaman kamu görevlileri hakkında disiplin soruşturmalarının başlatılmasına yol açmaktadır. Bu noktada temel bir çatışma ortaya çıkmaktadır: Kamu görevlisinin paylaşımı ifade özgürlüğünün bir tezahürü müdür, yoksa disiplin hukukunu ihlal eden bir davranış mıdır? Çalışma, sosyal medya çağında kamu görevlisinin dijital ortamda yaptığı paylaşımların değerlendirilmesine ilişkin etik ilkeleri, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) çerçevesindeki düzenlemeleri ve mahkeme kararlarını ele alarak literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İfade özgürlüğü
• kamu görevlisi
• sosyal medya
• disiplin cezası.

Where Does Public Official's Freedom of Expression End on Social Media? An Analysis Based on Constitutional Court and Council of State Decisions

Öz

The question of whether a public official's social media posts constitute criticism or insult, and whether disciplinary action is taken based on an assessment of whether freedom of expression has been violated by considering the content, target, and relationship to the official's duties, or whether this freedom is restricted through general and abstract evaluations, has gained importance. This study analyzes the answers to these questions in light of court decisions and provides a general assessment. Political posts on platforms such as Twitter (X), Facebook, and Instagram, internal institutional criticism, or comments on current events often lead to disciplinary investigations against public officials. At this point, a fundamental conflict arises: Is the public official's post an expression of freedom of expression, or is it conduct that violates disciplinary law? The study aims to contribute to the literature by addressing the ethical principles, regulations within the framework of the Constitution and the European Convention on Human Rights (ECHR), and court decisions regarding the evaluation of public officials' posts in the digital environment in the age of social media.

Anahtar Kelimeler

• Freedom of expression
• public official
• social media
• disciplinary action

Kaynakça

1. Akkoyunlu, Sencer Abdullah. “Disiplin Soruşturmasında Memurun Savunma Hakkını Kullanımında İdarenin Uyması Gereken Esaslar.” Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.28, S.48, 2023, s. 3-63.
2. Akyılmaz, Bahtiyar/Sezginer, Murat/ Kaya, Cemil. Türk İdare Hukuku.16. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023.
3. Atay, Ender Ethem. İdare Hukuku Temel Hukuk Dizisi. 3. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022. 1189
4. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
5. Baysal, Mustafa. “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bireysel Başvuruda Mağdur Kavramı.” Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, C. 5, s 2015, s.193-233. Biçgin, Eda. “İfade Özgürlüğüne İlişkin Davalarda Üç Aşamalı Test Kapsamında Bağlam Değerlendirmesi.” İfade Özgürlüğü Üzerine Makaleler-Uluslararası Kapanış Sempozyumuna Katkı Kitabı, Matus Basımevi, Türk Yargısının İfade Özgürlüğü Konusunda Güçlendirilmesi AB-AK Ortak Projesi, Ankara, 2017, s.87-111.
6. Bucaktepe, Adil. “Disiplin Makamlarının Disiplin Cezası Verme Yetkileri Üzerine Bir Değerlendirme.” Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.19, S.2, 2015, s.199-224.
7. Bychawska-Siniarska, Dominika. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında İfade Özgürlüğünün Korunması: Uygulamacılar İçin El Kitabı. Çev. Av.Tuğçe Duygu Köksal, 1. Baskı, Avrupa Konseyi, Ankara, 2018.
8. Dilaveroğlu, Ergün. “Kamu Görevlilerinin Sosyal Medya Paylaşımlarının Disiplin Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi.” İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 12, S.1, 2025, s.151-180.

9. Erdem, Burak. Kamu Görevlisinin İfade Özgürlüğü. On iki Levha Yayıncılık, Ankara, 2021.
10. Günday, Metin. İdare Hukuku.11. Baskı, İmaj Yayınevi, Ankara, 2017.
11. Güveyi, Ümit. “Memur Disiplin Hukukunda Mobbing.” Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.17, S.2, 2013, s.1455-1482.
12. Kalabalık, Halil. İdare Hukuku Dersleri Cilt I. 6. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023. Kağıtcıoğlu, Mutlu. Kamu Personel Hukukunda Geçici Personelin Hukuksal Statüsünün Dönüşümü. On İki Levha Yayıncılık, Ankara, 2019.
13. Karahanoğulları, Onur. Kamu Hizmeti (Kavram ve Hukuksal Rejim). 3. Baskı,Turhan Kitabevi,Ankara, 2004.
14. Karslı, Mehmet Rauf. İdare Hukukunda Kamu Görevlisi Kavramı.1.Baskı, On iki Levha Yayıncılık, Ankara, 2016.
15. Karan, Ulaş. İfade Özgürlüğü Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru El Kitapları Serisi-2. Anayasa Mahkemesi, Ankara, 2018.
16. Oğurlu, Yücel. “AİHM Kararları ve Türk İdare Hukukunda Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılmasında Bir Yargısal Denetim Ölçütü Olarak Ölçülülük İlkesi.” Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Turhan Tûfan Yüce’ye Armağan, 2001, 485- 522. 1190
17. Onar, Sami. İdare Hukukunun Umumi Esasları 2. Cilt. 3. Baskı, İsmail Akgün Matbaası, İstanbul, 1964.
18. Rivero, Jean. Les Libertes Publiques 2, Le Regime des Principles Libertes. 1 édition, Presses Universitaires de France(PUF), 1980.
19. Sancakdar, Oğuz. İdare Hukuku Teorik Çalışma Kitabı. 4. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2013. Sönmez Küçük, Teyfik. Cumhuriyet’in 100. Yılında Anayasa Hukuku Tartışmaları.Editörler
20. Fatmagül Yazıcı/ Sultan Tahmazoğlu Üzeltürk, On İki Levha Yayıncılık, Ankara, 2024.
21. Yavuzdoğan, Seçkin / Elibüyük, Uğur. “Kamu Görevlilerinin Özel Hayatına İlişkin Davranışlarını Sınırlayan Disiplin Suçları Üzerine Genel Bir Değerlendirme.” Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 6, S.2, s.255-273.
22. Yıldırım, Ramazan / Çınarlı, Serkan. Türk İdare Hukuku Dersleri Cilt 1. 1. Baskı, Astana Yayınları, Ankara, 2018.