Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler

Melikşah Aydın

Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler

Öz

Davada dinlenecek şahitlerin adil ve güvenilir olup olmadıklarının araştırılması faaliyetine tezkiye denir. Tezkiye faaliyeti kural olarak davaya bakan hâkim tarafından yapılır. Bu çalışmada İslam hukukunda ve Osmanlı’da uygulanmış olan tezkiye kurumunun Tanzimat dönemindeki yansıması incelenecektir. Bu açıdan Tanzimat döneminin en önemli kanunu sayılabilecek Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye’deki tezkiye ile ilgili maddeler incelenecektir. Daha sonra Osmanlı’nın son döneminde Ceride-i Adliye’de yayınlanan iki makale ışığında tezkiye kurumuna getirilen eleştiriler ele alınıp yorumlanacak, son olarak bu kurumun günümüzde uygulanabilirliği tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

“Tezkiye-i şuhud mesailine dair”, Anonim, Ceride-i Adliye, Sene: 7, Sy: 154-155, 1332, s.396-402.
ALİ HAYDAR, Hocaeminefendizade, Dürerü’l Hukkam Şerhu Mecelleti’l-Ahkâm, çev. Raşit Gündoğdu-Osman Erdem, DİB Yayınları, 2.Baskı, İstanbul, 2017.
ASLAN, Nasi, İslam Yargılama Hukukunda “Şuhudü’l-Hal” Jüri Osmanlı Devri Uygulaması, Beyan Yayınları, İstanbul, 1999.
AYDIN, Melikşah, Klasik Dönem Osmanlı Yargılama Hukukunda Tanıklık, Oniki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
BAŞOĞLU, Tuncay, “Tezkiye”, DİA, C.41, İstanbul, 2012.
BAYINDIR, Abdülaziz, İslam Muhakeme Hukuku Osmanlı Devri Uygulaması, İslâmi İlimler Araştırma Vakfı Yayınları, İstanbul, 1986.
BEHNESİ, Ahmed Fethi, Nazariyyetü’l-isbât fi’l-fıkhi’l-cinaiyyi’l-İslami, Beyrut, Dârü”ş-Şurûk, 1983.
BİLMEN, Ömer Nasuhi, Hukuk-ı İslâmiyye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kamusu, Bilmen Yayınevi, İstanbul, 1970.

DAMAD TERCÜMESİ, Mecme’ul Enhur, çev. Mehmet Çelik, Yasin Yayınları, İstanbul, 2011.
DOĞAN, Hasan, “İslam Muhakeme Hukukunda Ta‘dîl ve Tezkiye”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Sy.29, 2017, s.9-20.
FETAVA-YI HİNDİYYE, Fetava-yı Alemgiriyye, çev. Mustafa Efe, Huzur Yayınları, İstanbul, 2004.
HACI REŞİT PAŞA, Ruhu’l-Mecelle, Dersaadet, 1328.
HAMİDULLAH, Muhammed, İslam Peygamberi, çev. Mehmet Yazgan, Beyan Yay. İstanbul, 2014.
HARİRİ, İbrahim Muhammed, el-Kavaidu ve’d Davabitu’l Fıkhiyyeti li-Nizami’l Kaza fi’l İslam, Umman, 1999.
İSMAİL HAKKI, “Tezkiye-i şuhud”, Ceride-i Adliye, Sene:1, Sy:2, 1338, s.77-79.
KELKİT, Ömer Arif, “Kur’an’da Tezkiye” Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, AÜSBE, Ankara, 1999.
KUNTAY, Mithat Cemal, Üç İstanbul, 14.Baskı, Oğlak Yayınları, İstanbul, 2012.
MAVSILİ, Abdullah b. Mahmud b. Mevdud, el-İhtiyar li- Ta’lîlî’l Muhtar, çev. Mehmet Keskin, Hikmet Neşriyat, İstanbul, 2013.
MESSICK, Brinkley, “Evidence: From Memory to Archive”, Islamic Law and Society, Vol. 9, No. 2, Evidence in Islamic Law (2002), s.231-270.
ÖZEN, Şükrü, “Kadı Şureyh”, DİA, C.24, İstanbul, 2001.
SERAHSİ, Ebu Sehl Ebu Bekir Muhammed b. Ahmed, Mebsût, ed. Mustafa Cevat Akşit, Gümüşev Yayınları, İstanbul, 2008.
TEHANEVİ, Zafer Ahmed b. Latîf el-Osman, İ’laü’s Sünen, (Hadislerle Hanefi Fıkhı), çev. Macit Bilge, Misvak Neşriyat, İstanbul, 2014.
YILDIZ, Kemal, İslam Yargılama Hukukunda Şahitlik, Hâcegân Akademi Kitaplığı, İstanbul, 2005.
ZUHAYLİ, Vehbe, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, ilmi müşavir Mehmet Emin Saraç, çev. Heyet, Risale Yayınları, İstanbul, 1994.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Melikşah Aydın ^*
0000-0002-4077-5025
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2021

Kabul Tarihi

18 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA79KW66YH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aydın, M. (2021). Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(1), 206-217. https://izlik.org/JA79KW66YH

AMA

1.Aydın M. Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler. NEÜHFD. 2021;4(1):206-217. https://izlik.org/JA79KW66YH

Chicago

Aydın, Melikşah. 2021. “Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4 (1): 206-17. https://izlik.org/JA79KW66YH.

EndNote

Aydın M (01 Haziran 2021) Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4 1 206–217.

IEEE

[1]M. Aydın, “Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler”, NEÜHFD, c. 4, sy 1, ss. 206–217, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79KW66YH

ISNAD

Aydın, Melikşah. “Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4/1 (01 Haziran 2021): 206-217. https://izlik.org/JA79KW66YH.

JAMA

1.Aydın M. Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler. NEÜHFD. 2021;4:206–217.

MLA

Aydın, Melikşah. “Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2021, ss. 206-17, https://izlik.org/JA79KW66YH.

Vancouver

1.Melikşah Aydın. Tanzimat Döneminde Şahitlerin Tezkiyesi ve Buna Yönelik Eleştiriler. NEÜHFD [Internet]. 01 Haziran 2021;4(1):206-17. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79KW66YH