Covid-19 Salgınının Türk Milletlerarası Aile ve Sözleşme Hukukuna Etkisi

Covid-19 salgını hukukun tüm yönlerini etkilediği gibi uluslararası nitelikteki özel hukuk ilişkilerini de etkilemiştir. Bu tür ilişkiler genellikle sözleşmelere dayanmakla birlikte milletlerarası aile hukukunda da birçok uyuşmazlığa neden olmuştur. Dolayısıyla çalışmamızda öncelikle Covid-19 salgınının milletlerarası aile hukukunda çıkardığı sorunlar ve çözüm önerileri üzerinde durulacak, daha sonra salgın sonucu sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklar ve bu uyuşmazlıkların çözümünde uygulanacak hukuk konusu incelenmeye çalışılacaktır. Uygulanacak hukuk öncelikle taraflar arasındaki sözleşmede yer alan düzenlemelere, sözleşmede herhangi bir hüküm olmaması durumunda ise Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalara göre burada da bir hüküm bulunmaması durumunda ise Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) çerçevesinde kanunlar ihtilafı kurallarına göre belirlenecektir. Sözleşmenin tabi olduğu hukuk, sözleşmenin tamamına baştan sona uygulanacak ancak MÖHUK m. 6 kapsamındaki doğrudan uygulanan kurallar, sözleşmeye uygulanacak hukukun istisnası olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla çalışmamızda Covid-19 salgını çerçevesinde alınan önlemlerin doğrudan uygulanan kural niteliği de tartışılacaktır. Doğrudan uygulanan kurallar sadece Türkiye açısından geçerli olmayıp, diğer ülkelerin de doğrudan uygulanan kuralları MÖHUK m. 31 çerçevesinde incelenecektir. Covid-19 salgını sonucu kanunlar ihtilafı bakımından uygulanacak hukukun kapsamını daraltan bir başka unsur da sözleşmenin ifa edileceği ülkede alınan tedbirler olduğu için, bu sınırlamalar da MÖHUK m. 33 çerçevesinde ele alınacaktır.