MEŞŞÂÎ FELSEFE VE KELÂM DÜŞÜNCESİNDE ‘ADL-İ İLÂHİ’(TEODİSE) MESELESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

MEŞŞÂÎ FELSEFE VE KELÂM DÜŞÜNCESİNDE ‘ADL-İ İLÂHİ’(TEODİSE) MESELESİ

Öz

Emrullah Yüksel, Sistematik Kelâm, İstanbul, İz Yayıncılık, 2005, s. 97. Ayrıntılı bir değerlendirme için bakılabilir: Ahmet Mahmut Subhî, el-Felsefetü'l-Ahlâkîyyetü fi'l-Fikri'l- İslâmî, Kahire, “y. y.”, 1983, s. 54. Necip Taylan, Tanrı Sorunu, s. 214. İhvân-i Safâ, Resâilu İhvâni Safâ, Ed. Arif Tamer, Beyrut, Avidat, 1995, C. III, s. 51-52

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Abdülcebbâr, Kâdi Ahmed el-Muğnî fi Ebvâbi`t-Tevhid ve`l -Adl, Ed. Ahmet Fuad el-Ehvâni, Kâhire, “y. y.”, 1962, C. XIII.
2. Albayrak, Mevlüt: Tanrı ve Süreç, İsparta, Fakülte Kitapevi, 2001.
3. .............., İbn Sînâ ve Whitehead Açısından Tanrı-Âlem İlişkisi ve Kötülük Problemi, Isparta, Fakülte Kitapevi Yayınları, 2001.
4. Altıntaş, Hayrani: İbn Sînâ Metafiziği, Ankara, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1985.
5. Alper, Ömer Mahir: İslâm Felsefesinde Akıl-Vahiy/Felsefe-Din İlişkisi: Kindî, Fârâbî, İbn Sînâ Örneği, İstanbul, Ayışığı Kitapları, 2000.
6. Atay, Hüseyin, Fârâbî ve İbn Sînâ`ya Göre Yaratma, Basılmamış Doçentlik Tezi, Ankara İlahiyat Fakültesi, Ankara, 1968.
7. Aydın, S. Mehmet: Din Felsefesi, Ankara, Selçuk Yayınları, 1992.
8. ………., Âlemden Allaha, İstanbul, Ufuk Kitapları, 2000.

9. ……….., Kant`ta ve Çağdaş İngiliz Felsefesinde Tanrı-Ahlâk İlişkisi, Ankara, T.D.V. Yayınları, 1991.
10. ..........., “Risâle-i Nurda Kötülük Problemi”, Mehmet Aydın ile İçe Kritik Bakış: Din-Felsefe-Laiklik içinde, Der. Mehmet Gündem, İstanbul, İyiadam Yayınları, 1999, ss. 273-286.
11. Aydınlı, Osman: İslâm Düşüncesinde Aklîleşme Süreci: Mu’tezile`nin Oluşumu ve Ebû`l-Huzeyl Allâf, Ankara, Ankara Okulu Yayınları, 2001.
12. Aydınlı, Yaşar: Fârâbî`de Tanrı-İnsan İlişkisi, İstanbul, İz Yayıncılık, 2000.
13. Bayraktar, Mehmet: İslâm Felsefesine Giriş, Ankara, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1998.
14. Danışman, Nafiz: Kelâm İlmine Giriş ve Mu’tezile Mütekellimlerinden Amr bin Bahril Cahiz`in Kitaplarından Parçalar, Ankara, Son Havadis Yayınları, 1955.
15. Dodurgalı, Abdurrahman: İbn Sînâ Felsefesinde Eğitim, İstanbul, Marmara Üniversitesi İlahiyat Vakfı Yayınları, 1995.
16. Doğan, Lutfi: Ehl-i Sünnet Kelâmında Eş’arî Mektebi, Ankara, Rüzgarlı Mat- baası, 1961.
17. Durusoy, Ali: İbn Sînâ Felsefesinde İnsan ve Âlemdeki Yeri, İstanbul, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1993.
18. el-Mâturîdî, Ebû Mansur: Kitâbü-t Tevhîd, Çev. Bekir Topaloğlu, Ankara, İSAM Yayınları, 2002.
19. Erdem, Hüsamettin: Bir Tanrı-Âlem Münasebeti Olarak Panteizm ve Vah- det-i Vücut, Ankara, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1990.
20. er-Râzi, Fahrettin: Kelâm`a Giriş: el-Muhassal, Çev. Hüseyin Atay, Ankara, Ankara Üniversitesi Basımevi, 1978.
21. Eş’arî, Ebu-l Hasan: Dinin İnanç İlkeleri: el-İbane an Usuli-d Diyane, Çev. ve ed. Mustafa Çevik, Ankara, İlahiyat, 2005.
22. ......., İlk Dönem İslâm Mezhepleri: Makâlâtü’l-İslâmiyyin ve İhtilâfü’l- Musallin, Çevirenler: Mehmet Dalkılıç, Ömer Aydın, İstanbul, Kabalcı Yayınevi, 2005.
23. Fârâbî, Ebû Nasr: Füsusu-l Medeni, Çev. Hanifi Özcan, İzmir, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, 1987.
24. ........., Ârâi Ehl-i Medineti-l Fadıla, nşr. A. Nasri Nadir, Beyrut 1985.
25. Filiz, Şahin: İlk İslâm Hümanistleri: İhvân-i Safâ Topluluğu ve İnsan Felsefesi, Konya, Onbir Eylül Yayınları, 2002.
26. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed: el-Maksadü`l-Esnâ fî Şer- hi Esmâillâhi`l-Husnâ, Kâhire, Tekaddum, t. y.
27. ……….., İhyâ Ulûmi`d-Dîn, Kahire, Dârü`l-Reyhân, 1987, C. IV.
28. Hacaloğlu, Haluk: Zerdüşt: Ahura Mazda, İstanbul, Ruh ve Madde Yayınla- rı, 1995.
29. Haklı, Şaban: “Kötülük Problemi, Yaklaşımlar ve Eleştiriler”, Gazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 2, Çorum, 2002, ss. 195-211.
30. Hourani, George F.: “Mu’tezîlî Ahlâk Kelâmında İlâhî Adâlet ve Beşeri Akıl”, Çev. Fethi Kerim Kazanç, Tabula Rasa: Felsefe Teoloji, Sayı 5, Isparta, 2002, ss. 207-220.
31. Işık, Kemal: Mâturîdî`nin Kelâm Sisteminde İman, Allah ve Peygamberlik Anlayışı, Ankara, Fütüvvet Yayınları, 1980.
32. ...., Mu’tezile`nin Doğuşu ve Kelâmî Görüşleri, Ankara, Ankara Üniversitesi Basımevi, 1967.
33. İbn Rüşd: el-Keşfü an Minhâci`l-Edille, Çev. Süleyman Uludağ, İstanbul, Dergah Yayınları, 1985.
34. İbn Sînâ: eş-Şifâ, İlâhîyyât, Ed. Georges C. Anawati, Kâhire, y. y., 1964.
35. ..........., İşâretler ve Tenbihler, Çev. Ali Durusoy, Muhittin Macit, Ekrem Demirli, İstanbul, Litera Yayıncılık, 2005.
36. ............, Risâle fi Mahiyyeti`l-Işk, Ed. ve Çev. A. Ateş, İstanbul, İÜEF Yayınları, 1953.
37. ............., “Kaderin Sırrına Dair Risâle”, Çev. Ömer Mahir Alper, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 7, İstanbul, 2003, ss. 173-178.
38. İbrahim, Lutfi: “Ez-Zemahşeri ve el-Beydavi`ye göre İlâhî Adâlet Kavramı”, Çev. Emrullah Yüksel, Ömer Aydın, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 3, İstanbul, 2001, ss. 197-209.
39. İhvân-i Safa: Resâilu İhvâni Safâ, Ed. Arif Tamer, Beyrut, Avidat, 1995, C. III, IV.
40. Kaya, Mahmut: İslâm Filozoflarından Felsefe Metinleri, İstanbul, Klasik Yayınları, 2003.
41. Kılavuz, Ahmet Saim: Anahatlarıyla İslâm Akaidi ve Kelâma Giriş, İstanbul, Ensar Yayınları, 1987.
42. Küken, Gülnihal: Doğu ve Batı Felsefesinde İbn Rüşd ve St. Thomas Aquinas Felsefelerinin Karşılaştırılması, İstanbul, Alfa, 1996.
43. Kutluer, İlhan: Akıl ve İtikad: Kelâm-Felsefe İlişkileri Üzerine Araştırmalar, İstanbul, İz Yayıncılık, 1996.
44. ..........., İbn Sînâ Ontolojisinde Zorunlu Varlık, İstanbul, İz Yayıncılık, 2002.
45. Leaman, Oliver: Ortaçağ İslâm Felsefesi Târihi, Çev. Turan Koç, İstanbul, İz Yayıncılık, 2000.
46. Mutahhari, Murtaza: Adl-i İlâhî, Çeviren ve notlandıran Hüseyin Hatemi, İs- tanbul, İşaret, 1998.
47. Ormsby, Eric Lee: İslâm Düşüncesinde “İlahi Adâlet” (Teodise) Sorunu: Gazzâlî`nin “Mümkün Dünyaların En İyisi” İfâdesi Üzerine Tartışma, Çev. Metin Özdemir, Ankara, Kitabiyat, 2001.
48. Özdemir, Metin: İslâm Düşüncesi’nde Kötülük Problemi, İstanbul, Furkan Ki- taplığı, 2001.
49. Özden, Ömer: “İbn-i Sina ve Leibniz’de Kötülük Problemi”, Atatürk Üni- versitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 13, Erzurum, 1997, ss. 269-286.
50. Taylan, Necip: Düşünce Tarihinde Tanrı Sorunu, İstanbul, Ayışığı Kitapları, 1998.
51. ………., İslâm Düşüncesinde Din Felsefeleri, İstanbul, İFAV Yayınları, 1994.
52. ……….., “Din Felsefesinde Kötülük Problemi”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 11-12, İstanbul, 1997, ss. 47-79.
53. Toktaş, Fatih, Meşşâî Felsefe, İstanbul, İnsan Yayınları, 2004.
54. Young, M. J. L. : “Kur`an`da Kötülük İlkesinin Ele Alınışı”, Çev. Süleyman Gezer, Gazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 3, Çorum, 2003, ss. 175- 182.
55. Yüksel, Emrullah: Sistematik Kelâm, İstanbul, İz Yayıncılık, 2005.
56. .........., “İlâhî Fiillerde Hikmet”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 8, Erzurum, 1988, ss. 43-76.
57. .........., “Mutlak Adâletin Tecelli Edeceği İnancı”, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 3, İstanbul, 2001, ss. 17-30.