AFET SONRASI SÜRDÜRÜLEBİLİR GEÇİCİ KONUT TASARIMI, ANALİZ VE ÖNERİLER

Öz

Dünya nüfusunun hızla artmasıyla kentler hızla büyümektedir. Büyüyen kentler iklim krizi sebebiyle artan ve gittikçe daha büyük hasarlar veren afetler sonrası afetten zarar görmüş yerlerinden edilmiş zorunlu göçmenlerin de sayısının artması anlamına gelmektedir. Zorunlu göçmenler afet sonrasında acilen kalacak yerlere ihtiyaç duymaktadır ve bu durum geçici konutlarla çözümlenmektedir. Geçici konutlar afet sonrasında kalıcı konut çözümleri bulununcaya kadar afetzedelere barınacak bir alan olmanın dışında sağlıklarını yeniden kazanacakları ve yeniden normal hayata dönebilecekleri barınma işlevini karşılamalıdır. Ancak ülkemizde görülen son afette de örneklerine rastlayabileceğimiz şekilde birçok geçici konut yapısı yeterli olanakları sağlamaktan uzak ve yetersizdir. Doğru hizmetin verilebilmesi ve toplumsal ve bireysel sağlığın en kısa sürede geri kazanılması için geçici barınmaların afet öncesinde sürdürülebilir çözümler sunularak planlanması gerekmektedir. Bu makalede öncelikle Dünya’da ve Türkiye’de görülen afetlerin etkilediği zorunlu göçmenler ele alınmıştır. Sonrasında zorunlu göçmenlerin barınması için adımlar ve geçici konutların kavramsal ve sürdürülebilir incelemesi yapılmıştır. Daha sonra Türkiye’den 1999 Düzce ve 2023 Kahramanmaraş depremlerinden seçilmiş beş geçici yapı örneği seçilmiştir. Sonuç kısmında ise seçilen örnekler doğrultusunda ekonomik, sosyal ve çevresel anlamda sürdürülebilir geçici konut tasarımı için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• geçici konutlar
• afet
• sürdürülebilirlik
• yerinden edilmiş topluluklar

AFTER DISASTER SUSTAINABLE TEMPORARY HOUSING DESIGN, ANALYSIS AND RECOMMENDATIONS

Öz

Cities are growing rapidly as the world population increases rapidly. Growing cities also mean an increase in the number of displaced people affected by disasters, which are increasing due to the climate crisis and causing increasingly greater damage. Displaced people urgently need places to stay after the disaster, and this situation is solved with temporary housing. In addition to being a place to shelter disaster victims until permanent housing solutions are found after the disaster, temporary housing should also provide shelter where they can regain their health and return to normal life. However, as we can see in the last disaster in our country, many temporary housing structures are inadequate and far from providing adequate facilities. In order to provide the right service and to restore social and individual health as soon as possible, temporary shelters must be planned by offering sustainable solutions before the disaster. In this article, primarily the displaced people affected by disasters in the world and in Turkey are discussed. Afterwards, steps for the accommodation of displaced people and a conceptual and sustainable review of temporary housing were made. Then, five temporary building examples from Turkey were selected from the 1999 Düzce and 2023 Kahramanmaraş earthquakes. In the conclusion, suggestions are made for economically, socially and environmentally sustainable temporary housing design in line with the selected examples.

Anahtar Kelimeler

• temporary housing
• disaster
• sustainability
• displaced people

Kaynakça

1. KAYNAKÇA Abulnour, A. (2014). The post-disaster temporary dwelling: Fundamentals of provision, design and construction. HBRC Journal, 10(1), 10–24. https://doi.org/10.1016/j.hbrcj.2013.06.001
2. AFAD. (2015), Geçici Barınma Merkezlerinin Kurulması, Yönetimi ve İşletilmesi Hakkında Yönerge. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/2310/files/Gecici_Barinma_Merkezlerinin_Kurulmasi_Yonetimi_Isletilmesi_Yonerge.pdf
3. Ceylan, H. (2015). The Impacts of post-disaster spatial structure on low income women: the case of Düzce [M.S.- Master of Science]. Middle East Technical University
4. EM-DAT, Disaster Trends, The International Disaster Database, Accessed 19 Kasım 2023, https://www.emdat.be
5. Félix, D., Branco, J. M., & Feio, A. O. (2013). Temporary housing after disasters: A state of the art survey. Habitat International, 40, 136–141. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2013.03.006
6. Hosseini, S. M. A., De La Fuente, A., & Pons, O. (2016). Multi-criteria decision-making method for assessing the sustainability of post-disaster temporary housing units technologies: A case study in Bam, 2003. Sustainable Cities and Society, 20, 38–51. https://doi.org/10.1016/j.scs.2015.09.012 İlhan, H. B. (2010). Afet Sonrası Rehabilitasyon Aşamasında Barınma Uygulamalarının Sürdürülebilirlik Doğrultusunda İrdelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi. Hosseini, S. M. A., Pons, O., & De La Fuente, A. (2019). A sustainability-based model for dealing with the uncertainties of post-disaster temporary housing. Sustainable and Resilient Infrastructure, 5(5), 330–348. https://doi.org/10.1080/23789689.2019.1583487
7. Johnson, C. (2007). Impacts of prefabricated temporary housing after disasters: 1999 earthquakes in Turkey. Habitat International, 31(1), 36–52. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2006.03.002
8. Johnson, C. (2008). Strategies for the reuse of temporary housing. In I.a. Ruby (Ed.), Urban transformation (pp. 323e331). Berlin: Ruby Press

9. Lizarralde, G., Johnson, C., & Davidson, C. (2009). Rebuilding after disasters: From Emergency to Sustainability. Routledge. p 70-87
10. Perrucci, D. V., Vazquez, B. A., & Aktaş, C. B. (2016). Sustainable Temporary Housing: global trends and outlook. Procedia Engineering, 145, 327–332. https://doi.org/10.1016/j.proeng.2016.04.082
11. Quarantelli, E. L. (1995). Patterns of shelter and housing in US disasters. Disaster Prevention and Management, 4(3), 43–53.
12. Özcan, U., Güler, B., Korkmaz, B. (2021). Shigeru Ban ve “Geçici Barınak” Kavramı. International Journal of Social and Humanities Sciences (IJSHS), 5(2), 65-90
13. Özmen, B., 2000, 17 Ağustos 1999 İzmit Körfezi Depreminin Hasar Durumu (Rakamsal Verilerle), TDV/DR 010-53, Türkiye Deprem Vakfı, 132 sayfa
14. SPHERE. (2018). The Sphere Handbook: Humanitarian Charter and Minimum Standards in Humanitarian Response. Sphere Project.
15. Sukhwani, V., Napitupulu, H., Jingnan, D., Yamaji, M., & Shaw, R. (2021). Enhancing cultural adequacy in post-disaster temporary housing. Progress in Disaster Science, 11, 100186. https://doi.org/10.1016/j.pdisas.2021.100186
16. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu. https://www.sbb.gov.tr/2023-kahramanmaras-ve-hatay-depremleri-raporu/Accessed 14 Mart 2024
17. TMMOB Mimarlar Odası. (2023). 6 Şubat 2023 Depremleri Tespit Ve Değerlendirme Raporu. http://www.mo.org.tr/_docs/MO06022023DEPREMTESPIT.pdf Accessed 14 Mar 2024
18. Tütüncü, B., & Ökten, M. S. (2021). Taşıyıcı Karton Tüp Sistemler ve Shigeru Ban Mimarlığı. Kocaeli Üniversitesi Mimarlık ve Yaşam Dergisi. https://doi.org/10.26835/my.882478 URL-1, https://ourworldindata.org/natural-disasters Our World in Data Natural disasters. Accessed 14 Mart 2024 URL-2, https://kalyonholding.com/media/3-bin-depremzede-vatandasimiz-kalyon-konteyner-kent-e-yerlesmeye-basladi Kalyon Holding Resmî Sitesi, Accessed 14 Mart 2024 URL-3, https://www.dha.com.tr/foto-galeri/islahiyede-depremzedeler-cadir-kente-yerlestirildi-asker-corba-dagitti-2203138 Demirören Haber Ajansı, Accessed 14 Mart 2024