Yunus Emre’nin Şiirlerinde Anlatım Değerlendirmeleri

Öz

Düşünceler dil aracılığıyla ifade edilir, paylaşılır, aktarılır. Sözcüklerin yeni anlamlar kazanması ve anlatımın somuttan soyuta doğru uzanması şiir geleneğinde belirli gelişmelerin sonucudur. Şiirde ortaya çıkan üslup farklılaşması ve konu tercihleri, Fars, Arap ve Osmanlı üslubu adı altında açıklanmaktadır. Yunus Emre'nin şiirlerinde de anlamın üstünlüğü ve maddiyatın değersizliği ifadeleri tasavvuf yükünü de taşıyarak bütünleşmiştir. Dönemin Türkçesini en iyi şekilde kullanmış; sözcüklerle yeni ve farklı anlamlar oluşturulmuştur. Yunus Emre üzerinde bilimsel araştırmalar yapan bilim adamları onun kendinden önceki şairlerin şiirlerini çokça okuyup özümsediğini ifade etmektedirler. Şiirlerinde genel üslup özelliklerinin yanında kendine ait özellikler de taşımaktadır. Eski Anadolu Türkçesinin en büyük temsilcilerindendir. Dilimizi son derece güzel kullanıp işleyen, geliştiren büyük ve önemli bir şairdir. Şiirlerinde Türkçe en güzel şeklini almıştır. Türkçenin bir edebiyat ve kültür dili olmasında Yunus Emre'nin büyük rolü vardır. Bu dil, İslâmi Türk medeniyetinin o devirde taşıdığı bütün zenginliği içine alan ve aksettiren milli bir dildir. Türk halkı Yunus Emre'de kendi dilini ve kendi iç dünyasını bulmaktadır. Çalışmamızda Yunus Emre'nin şiirlerinden örnekler seçilerek anlatım değerlendirmeleri yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Yunus Emre
• Dil felsefesi
• Eski Anadolu Türkçesi
• Türk şiiri
• Üslup

Narrative Analysis in Yunus Emre's Poems

Öz

Thoughts are expressed, shared, and conveyed through language. The acquisition of new meanings by words and the progression of expression from the concrete to the abstract are the result of certain developments in the poetic tradition. The stylistic differences and subject preferences that emerge in poetry are explained under the names of Persian, Arabic, and Ottoman styles. In Yunus Emre's poems, the supremacy of meaning and the insignificance of materialism are expressed in a way that carries the weight of Sufism. He used the Turkish language of his time to the best of his ability, creating new meanings with words. Scholars who have studied Yunus Emre state that he read and absorbed the poems of earlier poets. Yunus Emre played a major role in Turkish becoming a language of literature and culture. This language is a national language that encompasses and reflects all the richness of Islamic Turkish civilization at that time. The Turkish people find their own language and their own inner world in Yunus Emre. In our study, we will select examples from Yunus Emre's poems and evaluate their expression.

Anahtar Kelimeler

• Yunus Emre
• Philosophy of language
• Old Anatolian Turkish
• Turkish poetry
• Style

Kaynakça

1. Bakırcıoğlu, N. (1981). Yunus Emre Divanı. İstanbul: Ötüken Yayıncılık.
2. Doğan, A. (2013). Yunus Emre Divanı'nda İdeal İnsan. Turkish Studies 8/13, 829-839.
3. Eyüboğlu, S. (1971). Yunus Emre . İstanbul: Cem Yayınevi.
4. Kaplan, K. (2018). Yunus Emre'nin Şiirlerinde İnsan ve Doğa. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi XI-I, 155-166.
5. Karabacak, E. (1972). Mevlana. Türk Dili Dergisi, s. 29-43.
6. Kaya, D. (2009). Yunus Emre ve Seçme Beyitler. İstanbul: Vilayet Yayınları.
7. Kemal, A. (2004). Yunus Emre. İstanbul: Parıltı Yayınları.
8. Sevgi, A. (2012). Yunus Emre'de İnsan Sevgisinin Evrensel Niteliği Üzerine. Turkish Studies 7/1, 99-103.

9. Tatçı, M. (1990). Yunus Emre Divanı. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
10. Tatçı, M. (1990). Yunus Emre Divanı - Tenkitli Metin II. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.