Yabancılara Türkçe Öğretiminde Dil Düzeylerine Göre Mevlâna'nın "Yedi Öğüdü"nün Açıklanması

Öz

Yabancılara Türkçe öğretilirken Avrupa Dil Portfolyosu’nun belirlediği dil seviyelerine göre A1-A2 (Temel Seviye), B1-B2 (Orta Seviye) ve C1-C2 (İleri Seviye) olmak üzere dil kursları düzenlenir. Bu kurslarda yabancı uyruklu öğrencilere Türkçeyi öğretmekle beraber onlara Türk gelenek ve kültürünü anlatmak gerekir. Yabancı uyruklu öğrencilere Türkçe öğretilirken onlara bazen direkt bazen de sezdirme yoluyla iyi insan olma, etik değerler gibi kavramlar da anlatılmaya çalışılır. Bu kavramların evrenselliği üzerinden ortak payda da buluşulmaya çalışmak amaçlanır. Bu noktadan hareketle Mevlana’nın ünü kıtalar aşmış “yedi öğüdü” erdemli insan olma noktasında başvurduğumuz önemli bir kaynak görevini üstlenmektedir. Çalışmamızda Mevlana’nın yedi öğüdü üzerine bir çalışma gerçekleştirdik. Çalışmada her dil seviyesi için “yedi öğüdü” başka bir öğrenme modeli ve başka bir öğrenme çıktısı üzerine planladık. A1-A2 kurları için yönelme hali, bulunma hali, ayrılma hali, yapım ekleri, özne-nesne ve yüklemin dizilimi incelenirken, B1- B2 seviyeleri için noktalama işaretleri, fiilimsiler, bağlaçlar, ikilemeler gibi konular üzerinden anlatılırken, C1-C2 seviyesi öğrencilerine de mecaz, benzetme, soyut anlamın anlaşılması ve çalışmanın gayesi olan yedi öğüdün tam olarak kavranması hedeflenmektedir. Çalışmamız bu çerçevede; yabancılara Türkçe öğretiminde sabit bir metnin (yedi öğüt) temel seviyeden, ileri seviyeye kadar öğrenciye aktarılması üzerine oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Mevlâna
• yedi öğüt
• yabancı öğrenciler
• Türkçe öğretimi.

Explaining Maulana's "Seven Advice" According to Language Levels in Teaching Turkish to Foreigners

Öz

When teaching Turkish to foreigners, language courses are organized according to the language levels determined by the European Language Portfolio, namely A1-A2 (Basic Level), B1-B2 (Intermediate Level), and C1-C2 (Advanced Level). In these courses, in addition to teaching Turkish to international students, it is necessary to explain Turkish traditions and culture to them. When teaching Turkish to international students, concepts such as being a good person and ethical values are presented to them, sometimes directly and sometimes implicitly. The aim is to find common ground through the universality of these concepts. From this point, Maulana's fame has crossed continents, and his "seven pieces of advice" serve as an essential source that we refer to in terms of being virtuous. In our study, we surveyed Mevlana's seven pieces of advice. In the study, we planned the "seven pieces of advice" for each language level on a different learning model and a different learning outcome. The dative case, locative case, ablative case, derivational suffixes, subject-object, and predicate order are examined for A1-A2 levels. At the same time, topics such as punctuation marks, gerunds, conjunctions, and reduplications are explained for B1-B2 levels; it is aimed at C1-C2 level students to understand metaphor, simile, abstract meaning and fully comprehend the seven pieces of advice that are the aim of the study. In this context, our analysis is based on transferring a fixed text (seven pieces of advice) to students from basic to advanced levels in teaching Turkish to foreigners.

Anahtar Kelimeler

• Mevlana
• seven pieces of advice
• international students
• teaching Turkish

Kaynakça

1. André Comte-Sponville, Büyük Erdemler Risalesi, çev. Işık Ergüden (İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2004).
2. Aslan, Yasin (2007), “Yabancı Dil Eğitiminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar”. Türkiye’de Yabancı Dil Eğitimi Ulusal Kongresi, Ankara.
3. Gür, Hakan (1995b), “Dil Öğretimi Yöntemleri (3): 1. İşitsel-Görsel Yöntem, 2.Bilişsel Yöntem, 3. Seçmeci Yöntem”. Dil Dergisi (35): Eylül 74.
4. Koç, Nurettin (1988), “Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi”, Türk Dilinin Öğretimi Toplantısı (1986) Bildirileri, Ankara, s. 241-247.
5. Kaplan, Mehmet (2002), Kültür ve Dil, Dergâh Yay., İstanbul.
6. Pehlivan, Filiz (2007), Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kültürlerarası Etkileşim Odaklı Yaklaşım Uyarınca Metin Çalışmaları, İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
7. Usta, M. (1989). Mevlânâ’nın Eğitiminde Metot, Program ve Gayeler. 4. Milli Mevlâna Kongresi. (12-13 Aralık 1989). Konya: Selçuk Üniversitesi
8. Sevgi, A. (2005). Mesnevî’de Adalet ve Zulüm Kavramları. Mevlânâ’nın Düşünce Dünyasından. (Aralık 2005). s. 175

9. Arpaguş, Sâfi (2007), Mevlevîlikte Manevî Eğitim, İstanbul, Vefa Yayınları. s.62-70.
10. Öztürk, A. (2005). Modern İnsanın Buhranlarına Hz. Mevlânâ’nın Mesajları. Mevlânâ’nın Düşünce Dünyasından. (Aralık 2005). s. 225
11. Şimşekler, N. (2005). Hz. Mevlânâ’da Evlilik, Aile ve Çocuk Eğitimi. Mevlânâ’nın Düşünce Dünyasından. (Aralık 2005). s. 181
12. Yaran, C.S. "Mevlâna’nın Yedi Öğüdü": Evrensel Erdemler, Kozmik Temellendirmeler ve Aidiyet Meselesi, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Sayı: 16, Yıl: 2007