Poetic Thoughts In Shariar's Interviews
Öz
Azerbaycan'ın en büyük şairlerinden biri olan Mahammadhuseyn Şahriyar, şiirsel mirasıyla insanlığın dünya hazinesini zenginleştirmiştir. Şairin yaratıcılığı, çeşitli konularda hem ulusal hem de uluslararası fikirleri yansıtan çok yönlü bir gelişim göstermiştir. Bu makale, Doğu ve Batı edebiyatı, Azerbaycan ve Fars dilleri, Arapça ve Fransızca dillerine geniş bir hakimiyete sahip olan üstat Mahammadhuseyn Şahriyar'ın eserlerindeki şiirsel düşüncelerin ve edebi-teorik fikirlerin parçalı ifadeleri üzerine bir değerlendirme sunmaktadır. Ayrıca, Şahriyar'ın çeşitli zamanlarda verdiği röportajlar ve şiir kitapları için yazdığı önsözler aracılığıyla edebi ve teorik görüşlerini aydınlatmaktadır. Makale, Şahriyar'ın, kelimenin gerçek ustasının Saadi ve Hafız gibi yalnızlığa çekilip yaratmasının daha uygun olduğuna dair inancını yansıtmaktadır.
Makalede, şairin ana dilindeki eserleri, özellikle Güney Azerbaycan'ın önde gelen şairi Bulud Sahand Garachorlu'ya ve halkın büyüklüğünü ve gururunu simgeleyen Sahand Dağı'na ithaf ettiği "Divani-turki", "Heydarbaba'ya Selamlar" ve "Sahandiyya" adlı eserleri, şairin Azerbaycan edebiyatı ve dili hakkındaki röportajlarıyla eş zamanlı olarak ele alınmıştır. Şair, Firuz Sumareyni, Alirza Zilhag, Alesker Zarrabi, Zahedi ve Mahammad Hasanbayi ile yaptığı röportajlarda, şiirin ortaya çıkışı ve özü, edebiyattaki gelenek ve yenilik, modern şiirdeki eğilimler, edebiyat tarihi, Azerbaycan dilinin şiirsel bir dil olarak gelişimi, edebiyatın insanların yaşamındaki yansıması vb. konulardaki görüşlerini dile getirmiştir.
Anahtar Kelimeler
Poetic Thoughts In Shariar’s Interviews
Öz
One of the greatest poets of Azerbaijan is Mahammadhuseyn Shahriyar, who enriched the world storehouse of mankind with his poetic legacy. The poet’s creativity has undergone a multifaceted development, reflecting both national and international ideas across various topics. The article presents a reflection on fragmentary expressions of poetic thought and literary-theoretical ideas in the works of the master Mahammadhuseyn Shahriyar, who had extensive knowledge of Eastern and Western literature, Azerbaijani and Persian, as well as Arabic and French. It also illuminates Shahriyar’s literary and theoretical views through interviews he gave at various times and the prefaces he wrote for poetic books. The article reflects Shahriyar’s belief that it is more appropriate for the true master of the word to retreat into solitude and create, as Saadi and Hafez did.
The poet’s works in his native language, especially “Divani-turki”, “Greetings to Heydarbaba” and “Sahandiyya”, dedicated to the prominent poet of Southern Azerbaijan, Bulud Sahand Garachorlu, as well as to Mountain Sahand, a symbol of greatness and proud of the people, were discussed in the article simultaneously with the poet’s interviews about Azerbaijani literature and language. The poet expressed his opinion on the emergence and essence of poetry, tradition and innovation in literature, trends in modern poetry, the history of literature, development of the Azerbaijani language as a poetic one, the reflection of literature in the life of people, etc., in his interviews with Firuz Sumareyni, Alirza Zilhag, Alesker Zarrabi, Zahedi, and Mahammad Hasanbayi.
Anahtar Kelimeler
Şəhriyar Müsahibələrində Şeir Düşüncələri
Öz
Bəşəriyyətin söz xəzinəsini poetik əsərləri ilə zənginləşdirən sənətkarlardan biri də Azərbaycanın əzəmətli şairi Məhəmmədhüseyn Şəhriyardır. Şair yaradıcılığında çoxcəhətli inkişaf prosesi keçmiş, həm milli, həm beynəlmiləl ideyaları müxtəlif mövzularda inikas etdirmişdir. Məqalədə Şərq və Qərb ədəbiyyatını, Azərbaycan və fars dilləri ilə bərabər ərəb və fransız dillərini bilən ustad sənətkar Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın şeir düşüncələri, ədəbi-nəzəri fikirləri onun əsərləri və müsahibələrində fraqmentar şəkildə ifadəsini tapmışdır.Həmçinin ustad Şəhriyarın ədəbi-nəzəri fikirləri onun müxtəlif vaxtlarda verdiyi müsahibələrdə, şeir kitablarına yazdığı ön sözdə, əsl sənətkarın Sədi, Hafiz kimi inzivaya çəkilərək yazıb yaratmaqla məşğul olmasını daha düzgün sayması da öz əksini tapmışdır. Burada şairin daha çox anadilli yaradıcılığı, xüsusilə “Divani-türki”, "Heydərbabaya salam" və Güney Azərbaycanın görkəmli şairi Bulud Qaraçorlu Səhəndə,eyni zamanda xalqın əzəmət, qürur rəmzi olan Səhənd dağına həsr etdiyi “Səhəndiyyə” əsərləri barədə fikir yürüdülmüş, onun Azərbaycan ədəbiyyatı və dili barədə müsahibələrində dedikləri yer almışdır.
Şair şeir və poemaları, məqalələri, çıxışları, məktubları, əsərlərinin nəşrlərinə yazdığı ön sözlər və müxtəlif şəxslərə verdiyi müsahibələrində şeirin yaranması və mahiyyəti, ədəbiyyatda ənənə və novatorluq, müasir şeirdəki təmayüllər, ədəbiyyat tarixi, Azərbaycan dilinin şeir dili kimi inkişafı, ədəbiyyatın xalq həyatının aynası olması və s. məsələlərə dair mülahizələrini Firuz Süməreyni, Əlirza Zihəq, Ələsgər Zərrabi, Zahidi, Məhəmməd Həsənbəyiyə verdiyi müsahibələrində söyləmişdir.
Anahtar Kelimeler
