Dünya Güç Hiyerarşisinde Dönüşüm ve Çin’in Hegemonik Yükselişi
Öz
Soğuk savaşın sona ermesinin ardından uluslararası sistemin tek kutupluluğa doğru evrilmesiyle sistemin hegemon gücü ABD’nin liderliğine meydan okuyabilecek bir gücün çıkıp çıkmayacağına ilişkin sorular gerek uzmanlar ve akademisyenlerin gerekse devlet yöneticilerinin gündemini uzunca bir süre meşgul etmiştir. Bu çalışma ile amaçlanan, Organski’nin geliştirmiş olduğu ‘Güç Geçiş Kuramı’ çerçevesinde, yakın geçmişe bakıldığında tarihte benzeri görülmemiş bir hızla büyüme gösteren sistemin potansiyel meydan okuyucu yükselen gücü Çin’in, ulusal güç bakımından ABD’yi geride bırakıp dünyanın en güçlü devleti olabileceğine ilişkin bir analiz ortaya koymaktır. ABD’nin dominant güç olduğu uluslararası düzende, sistemin yükselen gücü Çin ile olası bir güç geçişinin yaşanıp yaşanmayacağına, yaşandığı durumda bu güç geçişinin barışçıl yolla mı yoksa savaş yoluyla mı gerçekleşeceğine dair öngörüler ise son bölümde ele alınacaktır. ABD’nin, Çin tarafından sergilenen bu hegemonik yükseliş karşısında, Çin’in mevcut uluslararası statükodan memnun olmayan bir meydan okuyucu güce dönüşebileceğini ve ulusal güç noktasında ABD’yi geride bırakarak statükonun lider gücü konumuna gelebileceğini göz ardı etmemesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçay, N. (2019). Çin Ordusunun Küresel Yükselişi ve Modernizayon Çabaları. BİLGESAM- Doğu Asya ve Pasifik, No.1399.
- Akgül, Ö. (2019). Güç Geçiş Teorisi ve Çoklu Hiyerarşi Modelini Yeniden Düşünmek: Dünya Güç Hiyerarşisindeki Değişimin Teorik Analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 6(3).
- Aslan, H. K. (2014). Yükselen Güç Çin Halk Cumhuriyeti’nin Ortadoğu Politikası, Akademik Ortadoğu, 9(1).
- Alperen, Ü., Günay, A. (2014). Ticari Beklentiler Teorisi ve Çin’in Yükselişi: Barışçıl Bir Gelecek?. International Conference on Eurasian Economies.
- Aysan, M. N. (2013). Çin Halk Cumhuriyeti’nin Ekonomik Kalkınma Sistemi, Kalkınmanın Ekonomi Politiği. Başaran, D. (2017). Bir Hegemonya Modeli Olarak Konfüçyen Kapitalizm – Çin Dış Politikasında Konfüçyüsçülük. ANKASAM, 21(5), 1-7.
- Chow, D.C.K., McGuire, W., Sheldon, I. (2017). A Legal and Economic Critique of President Trump’s China Trade Policies. University of Pittsburgh Law Review, Vol. 79. P.207-240.
- Çınar, Y. (2018). Çin Halk Cumhuriyeti’nin Çatışma Yönetimi Stratejisi Üzerinden Bir Dış Politika Okuması: 1990-2000 Yılları Arasında Çin-Kuzey Kore İlişkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 333-341.
- Dağlı, O. (2020). Koronavirüs Salgını ve Çin-Afrika İlişkilerine Olası Etkileri. AFAM-Afrika Araştırmacıları Derneği.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyaset Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Dilek Dulkadir
*
0000-0002-9571-6639
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
15 Ekim 2020
Kabul Tarihi
26 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 2 Sayı: 2