SÖMÜRGE PARA SİSTEMİNİN EKONOMİK ETKİLERİ: CFA FRANGI VE AFRİKA ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Ülkeler ekonomik istikrar, büyüme ve malların serbest dolaşımını sağlamak amacıyla konvertibilitesi olan para sistemleri kullanmaktadır. Bu para sistemleri ve uygulanan para politikaları ekonomik sistem içerisinde birtakım ülkeler için bir avantaj oluştururken, zaman zaman bazı ülkelerin ekonomik gelişimlerinin önünde bir engel teşkil edebilmektedir. Afrika Kolonileri Frangı olarak da bilinen CFA Frangı, geçmişte Orta ve Batı Afrika bölgelerinde kullanılan bir para birimi olmuştur. Geçtiğimiz yetmiş beş yılın ardından, CFA Frangı halen Afrika’nın 14 ülkesinde ve Komorlar ’da kullanılmaktadır. Bir Afrika para birimi olan CFA Frangının Euro ile konvertibilitesini kontrol altına alan ülke Fransa’dır. Bu para sisteminin amacı, genel ilkelere dayanarak, büyümeyi artırmak yerine kullanıcı ülkelerin mali durumlarını istikrara kavuşturmak olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, CFA Frangı kullanan 13 ülkenin İMF tarafından düşük gelirli ve borç içinde olan ülkeler olarak sınıflandırıldığı görülmektedir. Bu çalışmada CFA Frangı para sisteminin Afrika ülkeleri üzerindeki ekonomik etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ilk olarak, tarihsel süreçte sömürge para sistemleri irdelenmiştir. İkinci olarak, CFA Frangı para sisteminin nasıl çalıştığı üzerinde durulmaktadır. Üçüncü olarak, CFA Frangı kullanan ülkelerde mevcut ekonomik durum incelenmekte ve daha sonra CFA Frangının kullanıcı ülke ekonomileri kapsamındaki avantajları ve dezavantajları tartışılmaktadır. Son olarak ise CFA Frangı para sisteminin ekonomik etkilerine ilişkin genel bir değerlendirmeye yer verilmektedir.