Derleme

Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli

Cilt: 14 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli

Öz

Üzümsü meyve grubuna dahil olan Aronya (Aronia melanocarpa L.), biyoaktif bileşenler açısından önemli ve zengin bir biyokimyasal kompozisyona sahip olan ve bu yönüyle halk arasında süper meyve olarak adlandırılan bir bitki türüdür. Aronya meyveleri, diyabet, metabolik sendrom ve nörolojik hastalıkların ortaya çıkma riskini azaltabilecek miktarda antosiyanin, flovanol ve fenolik asit içermektedir. Buna ek olarak Aronya, hücrelerdeki serbest radikalleri nötralize eden güçlü antioksidan özelliklere sahiptir. Bu sayede oksidatif stresin neden olduğu hücresel hasarları azaltarak yaşlanma ve kronik hastalık risklerini de minimalize edebilmektedir. Antosiyaninler, özellikle kalp-damar sağlığı üzerinde olumlu etkiler göstermektedir. Bu bileşikler damar duvarlarını güçlendirmekte ve kan dolaşımını iyileştirmektedir. Aronya'nın vücuttaki iltihaplanma mekanizmasına olan etkileri de önemli bir biyokimyasal özellik olarak öne çıkmaktadır. Aronya’nın gıda sanayindeki kullanım potansiyeli oldukça yüksektir. Yüksek antioksidan içeriği ve fonksiyonel bileşenleri sayesinde meyve suyu, reçel, smoothie, yoğurt, dondurma gibi gıda ürünlerinde doğal katkı maddesi olarak kullanılabilme potansiyeli bulunmaktadır. Aronya, sağlık odaklı gıda ürünlerinin üretiminde önemli bir bileşen olarak yer almakta ve gıda ürünlerinin besin değerini artırma potansiyeline sahiptir. Fonksiyonel gıdalar ve takviyeler alanında da Aronya'nın kullanımı, vücuda sağladığı sağlık yararlarıyla daha geniş bir tüketici kitlesine hitap etmektedir. Bu nedenle, Aronya'nın gıda endüstrisindeki rolü giderek artmakta ve gelecekte daha fazla sağlık destekleyici gıda ürününde yer alması beklenmektedir. Bu çalışmada, aronya meyvesinin biyokimyasal kompozisyonu, bunların insan sağlığına olan etkileri ve gıda sanayinde kullanım potansiyeli değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1]. Afacan, F. Ö., Sönmezdağ, A.S., “Antosiyaninlerin beslenmedeki önemi ve sağlık üzerine etkileri”, Karya Journal of Health Science, 1(1), 19-24, 2020.
  2. [2]. Asănică, A.C., Catană, L., Catană, M., Burnete, A.G., Lazăr, M.A., Belc, N., Sanmartin, A.M., “Internal validation of the methods for determination of water-soluble vitamins from frozen fruits by HPLC-HRMS”, Rom. Biotechnol. Lett., 24(6), 1000–1007, 2019.
  3. [3]. Baum, J.I., Howard, L.R., Prior, R.L., Lee, S.O., “Effect of Aronia melanocarpa (Black chokeberry) supplementation on the development of obesity in mice fed a high-fat diet”, J. Berry Res., 6(2), 203–212, 2016.
  4. [4]. Bhaswant, M., Shafie, S.R., Mathai, M.L., Mouatt, P., Brown, L., “Anthocyanins in chokeberry and purple maize attenuate diet-induced metabolic syndrome in rats”, Nutrition, 41, 24–31, 2017.
  5. [5]. Bolling, B.W., Taheri, R., Pei, R., Kranz, S., Yu, M., Durocher, S.N., Brand, M.H., “Harvest date affects aronia juice polyphenols, sugars, and antioxidant activity, but not anthocyanin stability”, Food Chem., 187, 189–196, 2015.
  6. [6]. Borowska, S., Brzóska, M.M., “Chokeberries (Aronia melanocarpa) and their products as a possible means for the prevention and treatment of noncommunicable diseases and unfavorable health effects due to exposure to xenobiotics”, Comp. Rev. Food Sci. Food Saf., 15(6), 982–1017, 2016.
  7. [7]. Braunlich, M., Slimestad, R., Wangensteen, H., Brede, C., Malterud, K.E., Barsett, H., “Extracts, anthocyanins and procyanidins from aronia melanocarpa as radical scavengers and enzyme inhibitors”, Nutrients, 5, 663–678, 2013.
  8. [8]. Bueno, J.M., Sáez-Plaza, P., Ramos-Escudero, F., Jiménez, A.M., Fett, R., Asuero, A.G., “Analysis and antioxidant capacity of anthocyanin pigments. Part II: chemical structure, color, and intake of anthocyanins”, Crit. Rev. Anal. Chem., 42(2), 126–151, 2012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Biyokimyası, Ziraat Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2025

Kabul Tarihi

6 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kaya, Ç. (2025). Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 14(1), 1-15. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.1626095
AMA
1.Kaya Ç. Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2025;14(1):1-15. doi:10.17100/nevbiltek.1626095
Chicago
Kaya, Çağlar. 2025. “Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 14 (1): 1-15. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.1626095.
EndNote
Kaya Ç (01 Haziran 2025) Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 14 1 1–15.
IEEE
[1]Ç. Kaya, “Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli”, Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 14, sy 1, ss. 1–15, Haz. 2025, doi: 10.17100/nevbiltek.1626095.
ISNAD
Kaya, Çağlar. “Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 14/1 (01 Haziran 2025): 1-15. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.1626095.
JAMA
1.Kaya Ç. Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2025;14:1–15.
MLA
Kaya, Çağlar. “Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 14, sy 1, Haziran 2025, ss. 1-15, doi:10.17100/nevbiltek.1626095.
Vancouver
1.Çağlar Kaya. Süper Meyve Aronya (Aronia melanocarpa L.)’nın Biyokimyasal Bileşimi, Sağlık Yararları ve Gıda Sanayinde Kullanım Potansiyeli. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 01 Haziran 2025;14(1):1-15. doi:10.17100/nevbiltek.1626095

Cited By

Dergimizin tarandığı indeksler


 

12300          20980     20978