Bazı Pamuk Genotiplerinde Lif Kalite Özelikleri Bakımından Fenotipik Analizi
Öz
Dünya çapında büyük öneme sahip olan pamuk bitkisinin özellikle lif kalite özellikleri bakımından ihtiyaçlara yönelik olarak daha kaliteli ve verimi daha yüksek olması için günümüze kadar pek çok çalışmada bulunulmuş, bunun neticesinde de yaygın olarak kullanılan ticari çeşitler geliştirilmiştir. Yapmış olduğumuz bu çalışmada, lif kalite özelliklerinden çırçır randımanı, incelik, esneklik, uzunluk ve mukavemet özellikleri analiz edilmiş ve standart çeşitlerle mukayese edilmiştir.
Bunun neticesinde, çırçır randıman değerlerinin % 0.08-0.40 arasında değişiklik gösterdiği ve ortalama değerinin % 0.20, standart sapma değerinin ise 0.05 olduğu belirlenmiştir. Genotipler arasında 31 nolu (G.hirsutum/Crincle Leaf) genotipin en düşük verimde olduğu, 104 nolu (Famosa*) genotipin ise en yüksek verimliliğe sahip olduğu ve genotiplerin geneline ait sonuçlara bakıldığından çoğunluğuna ait değerlerin ortalama değerden düşük olduğu belirlenmiştir. Genotipler incelik bakımından incelendiğinde verilerin 3.12-5.24 μg/inch arasında değiştiği ve ortalama değerinin 4.40 μg/inch ve standart sapmasının 0.39 μg/inch olduğu görülmüştür. Bunlardan 31 nolu (G.hirsutum/Crincle Leaf) genotip en ince, 14 nolu (G.hirsutum/Aktaş-3) genotip en kalın life sahip olduğu belirlenmiştir. Mukavemet özelliği dikkate alındığında elde edilen değerlerin 22.5-34.39 N/mm2, ortalama değerinin 28.48 N/mm2 ve std sapmanın ise 1,80 N/mm2 olduğu belirlenmiştir. Bunlardan 55 nolu (G.herbaceum/ Maydos Yerlisi) genotip en dayanıksız, 50 nolu (G.barbadense/Giza-45) genotip en dayanıklı olarak belirlenmiştir. Esneklik değerleri 19-45.15 tppsi arasında değişmekte olup, ortalama değer 32.34 tppsi ve std. sapması ise 3.71 tppsi olarak belirlenmiştir. Bu değerlere göre 31 nolu (G.hirsutum/Crincle Leaf) genotip esneklik bakımından en düşük, 50 nolu (G.barbadense/Giza-45) genotip esneklik bakımından en yüksek genotip olarak belirlenmiştir. Uzunluk değerlerine baktığımızda ise değerler 4.80-8 mm arasında değişip, ortalama olarak 6.12 mm belirlenmiştir. Std sapma ise 0.56 mm olduğu belirlenmiş olup, bunlar içerisinden 27 nolu (G.hirsutum/Ca-228) genotip en kısa lif özelliğine sahipken, en uzun life sahip olan genotip 74 nolu (Rknr 261) genotip olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Wendel, J., ‘New world tetraploid cottons contain old world cytoplasm’ Proceedings of TheNational Academy of Sciences of The Usa 86: 4132–4136, 1989.
- Percival, A.E.,Wendel, J.F., Stewart, J.M., ‘Taxonomy and germplasm resources’ in: Smith CW, Cothren JT, Eds. ‘Cotton: origin, history, technology, and production’ New York, NY: John Wiley&Sons, 33–63, 1999.
- Wendel, J.,Cronn, R., ‘Polyploidy and the evolutionary history of cotton’ Advances In Agronomy 78: 139–186, 2003.
- Hulskamp, M., ‘Plant trichomes: a model for cell differentiation’ Nature Reviews. Molecular Cell Biology, 5: 471–480, 2004.
- Hulskamp, M.,Misera, S., Jurgens, G., ‘Genetic dissection of trichome cell development in Arabidopsis’ Cell, 76: 555–566, 1994.
- Hulskamp, M., Schnittger, A.T., ‘Spatial regulation of trichome formation in Arabidopsis thaliana’ Seminars in Cell and Developmental Biology, 9: 213–220, 1998.
- Marks, Md., ‘Molecular genetic analysis of trichome development in Arabidopsis’ Annual Review of Plant Physiology and Plant Molecular Biology, 48: 137–163, 1997.
- Behery, H.M., ‘Short-fiber content and uniformity ındex in cotton’ International Cotton Advisory Committee Review Article on Cotton Production Research, CAB International, Wallingford, UK, vol. 4. p. 40, 1993.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
-
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
7 Temmuz 2014
Gönderilme Tarihi
6 Eylül 2013
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Cilt: 3 Sayı: 1