Bombus Arısı Hastalık ve Parazitleri
Öz
Bombus arıları doğal ve tarımsal ekosistemlerdeki dünyanın en önemli tozlaştırıcıları olarak bilinmektedir. Bu nedenle, bazı bombus arısı türleri ticari olarak yetiştirilmekte ve bitkisel üretimde tozlaşma amacıyla yoğun olarak kullanılmaktadır. Ancak, son yıllarda doğal bombus arısı populasyonları ve tür çeşitliliği bütün dünyada azalmaktadır. Habitat parçalanması, pestisit kullanımı ve yanlış tarımsal uygulamalar bu azalış ve yok oluşların önemli sebepleri arasında sayılırken, özellikle parazit ve patojenlerin önemli miktarda koloni kayıplarına yol açtığı belirlenmiştir. Ticari ve doğal bombus kolonileri çok sayıda iç ve dış parazitler, protozoa, virüs, bakteri ve nematod gibi hastalık yapan organizmalara maruz kalmaktadır. En sık bildirilen bombus arısı patojenleri Nosema bombi, Crithidia bombi, Apicystis bombi mikrosporları bir trake akarı olan Locustacarus buchneri ve Sphaerularia bombi nematodudur. Genellikle bu parazitler koloni kurma, ömür uzunluğu, hayatta kalma ve üreme-gelişme üzerine olumsuz etkilere sahiptirler. Bu yüzden, bombus arısı hastalık ve parazitleri hakkında yeterli bilgi sahibi olunması ve doğru bir şekilde tanımlanması çok önemlidir. Böylece hem hastalıkların yayılması önlenebilecek hem de kolonilerin sağlıklı gelişimi ve tozlaşma etkinliği arttırılacaktır. Bu derlemede, bombus arılarında en yaygın görülen hastalıklar, yayılma yolları ve hastalığa sebep olan parazitler hakkında bilgiler özetlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Michener C. D., “The Bees of the World” The Johns Hopkins University Press, pp. 913, Baltimore and London, 2000
- Wildmer A., Hempel P. S., Estoup A., Scholl A., “Population genetic structure and colonization history of Bombus terrestris (Hymenoptera: Apidae) from the Canary Islands and Madeira” Heredity, 81, 563-572, 1998
- Goka K., Okabe K., Yoneda M., Niwa, S., “Bumblebee commercialization will cause worldwide migration of parasitic mites” Molecular Ecology, 10, 2095-2099, 2001
- Hingston A. B., Smedley J. M., Driscol D. A., Corbett S., “Extent of Invasion of Tasmanian Native Vegatation by the Exotic Bumblebee Bombus terrestris (Apoidea: Apidae)” Australian Ecology, 27, 162–172, 2002
- Velthuis H. H. W., Doorn A., “A century of advances in bumblebee domestication and the economic and environmental aspects of its commercialization for pollination” Apidologie, 37, 421-451, 2006
- MacFarlane R. P., Lipa J. J., Liu H. J., “Bumble bee pathogens and internal enemies” Bee World, 76(3), 130–148, 1995
- Eldeniz N., “Ege ve Akdeniz Kıyı şeridinde doğal olarak kışlayan Bombus (Bombus terrestris L.) ana arılarında bazı hastalık ve parazitlerinin tanısı ve enfeksiyon oranlarının saptanması” Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans tezi, 43s, Adana, 2000
- Shykoff J. A., Schmid-Hempel P., “Genetic relatedness and eusociality: parasite-mediated selection on the genetic composition of groups” Behavioral Ecology and Sociobiology, 28, 371– 376, 1991
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
4 Nisan 2016
Gönderilme Tarihi
2 Temmuz 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 5