Rize Kentsel Kıyı Şeridinin Kullanıcı Memnuniyetinin Belirlenmesi

Öz

Kıyı alanları ve sahil şeritleri bireylerin artan rekreasyonel ihtiyaçlarına cevap verecek önemli doğal kaynaklardır. Bu alanlar kolay ulaşılabilirliği, zengin kaynak potansiyeline sahip olması ve bireyler üzerindeki psikolojik etkisi nedeniyle yerleşim ve dinlenme alanı olarak tercih edilmektedir. Linear bir yapıya sahip olan sahil şeritleri; peyzajların, dokuların ve bu silüetin içerisine yayılmış rekreasyonel alanların mekânsal sürekliliğini sağlamaktadır. Karadeniz Bölgesinin mevcut topoğrafyasının eğimli olmasından doğan güçlüklerden dolayı sahil şeridinin rekreasyonel kullanım alanının önemi artmakta, açık alan ihtiyacının karşılanması yoğun talep görmektedir. Bu çalışmada Rize ili merkez bölgesi kıyı şeridinde mevcut rekreasyonel alanlardaki kullanıcı talepleri ve memnuniyet durumları ele alınmış olup, alan kullanıcılarına anketler yapılarak kullanıcı memnuniyetleri ve talepleri sorgulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre rekreasyonel alanların karakteristikleri Altman and Zube (1989)’un geliştirmiş olduğu kriterler dikkate alınıp incelendiğinde kullanıcıların; aktivite ve kullanım kriterinde %38’lik oranla spor yapmayı, ulaşılabilirlik kriterinde %78’lik oranla yürümeyi, konfor ve imaj kriterinde %42’lik oranla temiz hava almayı, sosyallik kriterinde %42’lik oranla aile veya arkadaş gruplarıyla etkinlik gerçekleştirmeyi tercih ettiği görülmüştür. Rize kentsel kıyı şeridini kullanan 190 kullanıcı (%44 kadın, %56 erkek), r=,152* alanı temiz bulmamakta r=,257** alanın iyi yönetildiğini düşünmemekte, r=,262**; r=,146* ; r=,217** çocuk oyun alanları, donatı elemanları ve açık yeşil alanları yetersiz bulmakta, r=,149* bitkisel tasarımları işlevsiz bulmakla birlikte r=,235** kentin denize bakan ön cephesindeki binaların sahil görüntüsünü kapatması nedeniyle Sahil Park’ını kent parkları ile ilişkili bulmamaktadır. Elde edilen sonuçlarla birlikte kıyı şeridi rekreasyonel alanlarına yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kıyı şeridi,Rize,rekreasyonel alan

Determination of User Satisfaction of Rize Urban Coast Line

Öz

Coastal areas and shorelines are important natural resources to meet the increasing recreational needs of individuals. These areas are preferred as residential and recreational areas due to their easy accessibility, their rich resource potential and their psychological effect on the individuals. The coastal strips which have a linear structure help the spatial continuity of landscapes, textures and recreational spaces that extend into this silhouette. Due to the slope of the existing topography of the Black Sea Region, the importance of recreational use of the coastal lane is increasing and the demand for open space is in high demand. In this study, the user demands and satisfaction in the recreational areas in the coastal zone of Rize province central region were discussed and user requests were questioned by making surveys to the users of the area. According to the obtained results, when the criteria of recreational areas developed by Altman and Zube (1989) are considered and examined, it has been seen that it is preferred to perform sports with a rate of 38% in the criteria of activity and usage, to walk with 78% in the accessibility criterion, to receive fresh air with a comfort and image criterion with rate of 42% and to perform activities with family or friends groups in the sociability criterion with 42% . 190 users (44% female, 56% male) using the Rize urban shoreline did not find the area of ​​ r =, 152 * clear, 257 ** do not think that the area is well managed, r =, 262 **; r = 146 *; r =, 217 ** children playgrounds, accessory elements and open green areas are inadequate, r =, 149 * vegetation designs have no function r =, 235 ** coastal view of the coastal park is not possible due to the buildings in front of the sea facing the sea, parks. With the results obtained, proposals for recreational areas of coastal strip have been developed.

Anahtar Kelimeler

• Coastline,Rize,recreational area

Kaynakça

1. [1] Bogenç, Ç., (2016). Dünya Mirası Safranbolu Alan Yönetim Planının Geliştirilmesine Yönelik Bir Çalışma, T. C.Bartın üniversitesi Fen bilimleri enstitüsü Peyzaj mimarlığı anabilim dalı
2. [2] Chiesura, A, (2007). The role of urban parks for sustainable city. Landscape and Urbun Planning, 68, 129-138.
3. [3] Loures, L., Santos, R., Panagopoulos, T., (2007). Urban parks and sustainable city planning – The case of Portimão. Portugal, Wseas transactions on environment and development, 10(3), 171-18.
4. [4] Sakıcı, Ç. (2014). The assessment of the relationship between various waterscapes and outdoor activities: Edirne, Turkey. Environmental monitoring and assessment, 186(6), 3725-3741.
5. [5] Jaafar, N., Tudin, R., (2010). UPARQUAL: The development of an urban park satisfaction measurement scale.International Journal of Business and Society 11(2),17-34.
6. [6] Stanis, S.,A., Schneider, I.,E., Anderson, D.,H. (2009). State park visitors’ leisure time physical activity, constraints, and negotiation strategies. Journal of Park and Recreation Administration,27(3), 21-41.
7. [7] Bekci, B., Taşkan, G., Bogenç, Ç., Dinçer D., (2013). Ekolojik Peyzaj Tasarım Hedefinde Ergonomik Tasarım Yaklaşımları, Balıkesir Üniversitesi 19. Ulusal Ergonomi Kongresi
8. [8] Tonge, J., Moore, S.,A., Taplin, R., (2011). Visitor satisfaction analysis as a tool for park managers: a review and case study. Annals of Leisure Research, 14(4), 289-303.

9. [9] Uysal, M., Eser, Z. I. Birkan. (2002). Measuring Visitor Satisfaction: An Outdoor Recreational Setting. TTRA’s 33rd Annual Conference Proceedings, pp. 279-284 (CD ROM). June 23-27,Arlington, VA, USA.
10. [10] Polat, A.,T., (2012). Kent parklarında görsel kalite ve doğallık derecesi arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(3):85-92.
11. [11] Roovers, P., Hermy, M., Gulinck, H., (2002). Visitor Profile Perceptions and Expection in Forests From A Gradient of Increasing Urbanisation in Central Belgium. Landscape and Urban Planing. 59:129-145.
12. [12] Kozak, M. and Rimmington, M. (2000), “Tourist satisfaction with Mallorca, Spain, as an off‐season holiday destination”, Journal of Travel Research, Vol. 38 No. 3, pp. 260‐9.
13. [13] Aksoy, Y., Aygün, B., Turan, A. Ç., Ören, L., (2008). Fatih İlçesinde Risk ve Afet Yönetimi Kapsamında Mevcut ve Öneri Yeşil Alanların Deprem Öncesi ve Sonrası Değerlendirilmesi Risk Yönetim Çerçevesinde Yeşil Koridor Dönüşüm Projesi, Yürütücü: İBB/Y ve KD-İŞAT MÜDÜRLÜĞÜ, Yüklenici: BİMTAŞ A.Ş, Alt Yüklenici (Proje Yüklenici): Bahçeşehir Üniversitesi.
14. [14] Volkan, Ö., Orcid, A., & Kiliç, C. (2017). Altındere Vadisi Milli Parkı kullanıcılarının rekreasyonel memnuniyetini etkileyen faktörlerin belirlenmesi Specification of factors which affect recreational satisfaction of Altındere Valley National Park users, 30–45.
15. [15] Altman, I., & Zube, E. (1989). Public spaces and places. Human Behaviour and.
16. [16] Yılmaz, H., Yılmaz, S., & Yıldız, N. D. (2003). Kars Kent Halkının Rekreasyonel Talep ve Eğilimlerinin Belirlenmesi/Determination Of The Recreational Demands And Tendencies Of The People In The City Center Of Kars. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 34(4).
17. [17] Özdamar, K. (2003). Modern bilimsel araştırma yöntemleri. Eskişehir: Kaan Kitabevi.
18. [18] URL 1 : https://www.nufusu.com/ilce/merkez_rize-nufusu
19. [19] Yilmaz, S., Duzenli, T., & Dincer, D. (2017). Evaluatıon Of Factors Related To Well-Beıng Effects Of Urban Green Spaces On Users. Fresenıus Envıronmental Bulletın, 26(12 A), 174-185.
20. [20] Onsekiz, D., & Emür, S. H. (2008). Kent parklarında kullanıcı tercihleri ve değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi.
21. [21] Yavuz, A. (2010). An experimental study on vandalism: Trabzon Parks. Scientific Research and Essays, 5(17), 2463-2471.
22. [22] Acar, H. (2014). Learning environments for children in outdoor spaces. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 141, 846-853.
23. [23] Bekci, B., Bogenç, Ç., & Taşkan, G., (2013). Karabük Üniversitesi Kampüs Alanında Yapılan Çevre Düzenleme Çalışmalarında Kullanılan Yerli ve İthal Abies sp. Türlerinin İklim Şartları ve Toprak Koşulları Karşısındaki Dayanıklılığının Araştırılması. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 4(11), 25-34