KÜLTÜREL MİRAS TURİZMİ VE DİJİTALLEŞME KAPSAMINDA YAPILAN YAYINLARIN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada, uluslararası yazında kültürel miras turizmi ve dijitalleşme kapsamında yapılan yayınların mevcut durumunun ve gelişim düzeyinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Kültürel miras turizmi ve dijitalleşme ile ilgili 1975-2021 yılları arasında uluslararası yazında yer alan çalışmalar belirli parametreler dâhilinde incelenmiştir. Konuya ilişkin yapılan bilimsel çalışmalar, Web of Science (WOS) veri tabanı taranarak ortaya konmuştur. Yapılan aramalar sonucunda “Cultural Heritage Tourism and Digital and Digitalization” konulu toplam 264 bilimsel yayına ulaşılmıştır. Veriler VOSviewer programından yararlanılarak bibliyometrik analize tabi tutulmuştur. Tüm yayınlar, “yayın sayıları, yayın türleri, yayın yılları, yazarlar, ülkeler, diller, araştırma alanları, yayımlandıkları yerler, atıflar, kurumlar” gibi birçok kritere göre sınıflandırılmış ve elde edilen veriler tablolaştırılmıştır. Ayrıca “Cultural Heritage Tourism and Digital and Digitalization” konusuna ilişkin yapılan çalışmalarda “en fazla iş birliği yapan yazarlar, kurumlar, ülkeler, en fazla kullanılan anahtar kelimeler, en fazla atıf alan yazarlar, dokümanlar, kaynaklar ve ülkeler” bibliyometrik analize tabi tutulmuştur. Çalışmadan elde edilen bulguların, özellikle kültürel miras turizmi ve dijitalleşme kapsamında sınırlı sayıda araştırma yapılmış olması nedeniyle bu alana katkı sunacağı ve konuya ilgi duyan araştırmacılara ışık tutacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel Miras Turizmi
• Dijitalleşme
• Bibliyometrik Analiz
• Web of Science

A BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF PUBLICATIONS WITHIN THE SCOPE OF CULTURAL HERITAGE TOURISM AND DIGITALIZATION

Öz

In this study, it is aimed to reveal the current situation and development level of publications made within the scope of cultural heritage tourism and digitalization in international literature. Studies on cultural heritage tourism and digitalization in the international literature between 1975-2021 were examined within certain parameters. Scientific studies on the subject were revealed by scanning the Web of Science (WOS) database. As a result of the searches, a total of 264 scientific publications on "Cultural Heritage Tourism and Digital and Digitalization" were found. The data were subjected to bibliometric analysis using the VOSviewer program. All publications were classified according to many criteria such as "number of publications, publication types, publication years, authors, countries, languages, research areas, places of publication, citations, institutions" and the data obtained were tabulated. In addition, "the most collaborating authors, institutions, countries, the most used keywords, the most cited authors, documents, sources and countries" were subjected to bibliometric analysis in studies on the subject of "Cultural Heritage Tourism and Digital and Digitalization". It is thought that the findings obtained from the study will contribute to this field and shed light on the researchers who are interested in the subject, especially since a limited number of studies have been conducted within the scope of cultural heritage tourism and digitalization.

Anahtar Kelimeler

• Cultural Heritage Tourism
• Digitalization
• Bibliometric Analysis
• Web of Science

Kaynakça

1. Abdo, A. H. (2019). Digital Heritage Applications and its Impact on Cultural Tourism. Journal of Association of Arab Universities for Tourism and Hospitality, 17(1), 37-50. https://dx.doi.org/10.21608/jaauth.2019.76472
2. ACHP (Advisory Council on Historic Preservation). (2002). The National Historic Preservation Program: Overview. http://www.achp.gov/overview.html
3. Alagöz, G., Çalık, İ., & Güneş, E. (2018). Kültürel Miras Turizmi Açısından Erzincan Bakır İşleme Sanatının Mevcut Durumu ve Sürdürülebilirliği. Dumlupınar University Journal of Social Science/Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (55), 174-191.
4. Bilgiçli, İ. (2021). Dıgıtalızatıon And Evaluatıon Of Accessıbılıty In The Tourısm Use Of Handıcrafts: Taraklı Example. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 4(2), 569-585. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.3016
5. Buhalis, D., & Amaranggana, A. (2014). Smart tourism destinations, Information and Communication Technologies in Tourism, 553-564.
6. Cameron, F., & Kenderdine, S. (2007). Theorizing Digital Cultural Heritage: a Critical Discourse. U.S.A: MIT Press.
7. Chang, T. C. (1999). Local uniqueness in the global village: Heritage tourism in Singapore. The Professional Geographer, 51(1), 91-103. https://doi.org/10.1111/0033-0124.00149
8. Chhabra, D. (2010). Sustainable marketing of cultural and heritage tourism. Routledge.

9. Chhabra, D., Healy, R., & Sills, E. (2003). Staged authenticity and heritage tourism. Annals of tourism research, 30(3), 702-719. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(03)00044-6
10. Çetin, T. (2010). Cumalıkızık köyünde kültürel miras ve turizm algısı. Milli Folklor Dergisi, 11(87), 181-190.
11. De Bernardi, P., Bertello, A., & Shams, S. M. (2019). Logics hindering digital transformation in cultural heritage strategic management: An exploratory case study. Tourism Analysis, 24(3), 315-327. https://doi.org/10.3727/108354219X15511864843876
12. Demirel İli, N., & Hazarhun, E. (2021, Kasım). Sürdürülebilirlik çerçevesinde kültürel miras ve dijitalleşme. III. Uluslararası Sürdürülebilir Turizm Kongresi.
13. Du Cros, H. (2001). A new model to assist in planning for sustainable cultural heritage tourism. International journal of tourism research, 3(2), 165-170. https://doi.org/10.1002/jtr.297
14. Erkmen, B., & Güler, E. G. (2020). Turizm ve Dijitalleşme: ‘Haskovo-Edirne Kültürel ve Tarihi Destinasyonlar Projesi’Örneği. Tourism and Recreation, 2(Ek 1), 111-118. https://dergipark.org.tr/tourismandrecreation
15. Erkmen, B., & Güler, E. G. (2020). Turizm ve dijitalleşme: ‘Haskovo-Edirne kültürel ve tarihi destinasyonlar projesi örneği. Tourism and Recreation, 2(Ek 1), 111-118.
16. European Commission. (2020). The World Tourism Day 2020: Digital cultural heritage promoting tourism https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/world-tourism-day-2020-digital-cultural-heritage-promoting-tourism
17. Garrod, B., & Fyall, A. (2000). Managing heritage tourism. Annals of tourism research, 27(3), 682-708. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(99)00094-8
18. Göymen, K. & Yıldız, S. (2021, Eylül 18-19). Antik Kentlerde Dijitalleşme: Arslantepe Örneği. [Sözlü sunum]. 1.Internatıonal Arslantepe Scientific Research Congress, Malatya.
19. Göymen, K., & Yıldız, S. (2021, Ağustos). Antik kentlerde dijitalleşme: Arslantepe örneği. 1. International Arslantepe Scientific Research Congress.
20. Guliyev, Z. (2021). Transmedya Hikâyeciliği Bağlamında Kültürel Miras Yapıtlarının İnşa Ettiği İmaj Analizi: Kız Kulesi Örneği. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 96-108. DOI: 10.46291/Al-Farabi.060108
21. Hargrove, C. M. (2002). Heritage tourism. Cultural Resource Management, 25 (1), 10-11.
22. Hemsley, J., Cappellini, V., & Stanke, G. (Eds.). (2017). Digital applications for cultural and heritage institutions. Routledge.
23. Ismail, N., Masron, T., & Ahmad, A. (2014). Cultural heritage tourism in Malaysia: Issues and challenges. In SHS Web of Conferences (Vol. 12, p. 01059). EDP Sciences.
24. Jacso, P. (2005). As We May Search- Comparison of Major Features of the Web of Science, Scopus and Google Scholar Citation-Based and Citation-Enhanced Databases. Current Science Association, 89(9), 1537-1547. https://www.jstor.org/stable/24110924
25. Kalay, H. A., & Yıldız, S. (2017). Akdamar Anıt Müzesi’nin (Kilisesi) tarihsel süreçleri ve kültürel miras turizmi açısından önemi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 121-136.
26. Kendir, H. (2020). Turizm Eğitimi Alan Lisans Öğrencilerinin Kültürel Miras Algılarının Belirlenmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 2296-2310.
27. Kordha, E., Gorica, K., & Sevrani, K. (2019). The Importance of Digitalization for Sustainable Cultural Heritage Sites in Albania. In Cultural Sustainable Tourism (pp. 91-97). Springer, Cham.
28. Korkmaz, H. U. (2021). Akıllı Turizmde Kültürel Miras ve Yaratıcılık: Konya Üzerine Nitel Bir Araştırma. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, (5), 132-143. https://doi.org/10.46236/jovosst.881881
29. Lawani, S. M. (1981). Bibliometrics: its theoretical foundations, methods and applications. Libri, 31(1): 294-315. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2020.03.16.
30. Louise, F., Goodman, D., & Goodman, D. (2005). Web of Science (2004 version) and Scopus. The Charleston Advisor: Critical Reviews of Web Products for Information Professionals, 6(3).
31. Mannas, P. S., Kour, P., & Bhagat, A. (2013). Lınkıng E-Tourısm And Cultural Dıgıtalızatıon: A Sustaınable Marketıng Approach Towards Sılk Route Image. Journal of Tourism, 14(2).
32. Martinez, M. A., Cobo, M. J., Herrera, M., & Herrera-Viedma, E. (2015). Analyzing the scientific evolution of social work using science mapping. Research on Social Work Practice, 25(2), 257-277. https://doi.org/10.1177%2F1049731514522101
33. Nacak, E. (2020). Kültürel miras bağlamında dijital interaktif öyküleme yöntemlerinin kullanımı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
34. Ngamsomsuke, W., Hwang, T., & Huang, C. (2011, February). Sustainable cultural heritage tourism indicators. In International Conference on Social Science and Humanity IPEDR (Vol. 5, pp. 516-519).
35. Özdemir, Ü. (2011). Safranbolu’nun Kültürel Miras Kaynakları ve Korunması. Doğu Coğrafya Dergisi, 16(26), 129-142.
36. Pabel, A., & Prideaux, B. (2016). Social media use in pre-trip planning by tourists visiting a small regional leisure destination. Journal of Vacation Marketing, 22(4).
37. Pekerşen, Y., Güneş, E., & Seçuk, B. (2019). Kültürel miras turizmi değerlerinin korunması ve sürdürülebilirliği kapsamında yerel halkın tutumu: Cumalıkızık örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(3), 350-368. DOI: 10.26677/TR1010.2019.166
38. Pritchard, A. (1969). Statistical bibliography or bibliometrics. Journal of Documentation, 25(4), 348-349. https://www.researchgate.net/publication/236031787.
39. Ren, W. & Chen, X. (2021). Evaluation of an Online 360° Virtual Reality World Heritage Site During COVID-19. Open Archaeology, 7(1), 1192-1215. https://doi.org/10.1515/opar-2020-0188
40. Silberberg, T. (1995). Cultural tourism and business opportunities for museums and heritage sites. Tourism management, 16(5), 361-365. https://doi.org/10.1016/0261-5177(95)00039-Q
41. Timothy, D. J. (1997). Tourism and the personal heritage experience. Annals of tourism research, 24(3), 751-754. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(97)00006-6
42. Türker, N., & Yaşar, Z. (2019). Batı Karadeniz Bölümü Antik Kentlerinin Kültürel Miras Turizmi Açısından Değerlendirilmesi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 1-27. https://dergipark.org.tr/en/pub/joiss/issue/47457/599098
43. UNESCO. (2022). Concept of Digital Heritage. https://en.unesco.org/themes/information-preservation/digital-heritage/concept-digital-heritage
44. Uslu, A., & Kiper, T. (2006). Turizmin kültürel miras üzerine etkileri: Beypazarı/Ankara örneğinde yerel halkın farkındalığı. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 3(3), 305-314.
45. Van Eck, N. J. & Waltman, L. (2019). VOSviewer Manual, Leiden: Universiteit Leiden.
46. Van Eck, N. J., & Waltman, L. (2017). Citation-Based Clustering of Publications Using CitNet Explorer and VOSviewer. Scientometrics, 111(2), 1053-1070. https://doi.org/10.1007/s11192-017-2300-7.
47. Wang, D., & Xiang, Z. (2012), The New Landscape of Travel: A Comprehensive Analysis of Smartphone Apps. In M. Fuchs, F. Ricci ve L. Cantoni (Eds.), Information and Communication Technologies in Tourism, Wien: Springer.
48. Web of Science, (2022). Citattion report. https://www.webofscience.com/wos/woscc/citation-report/b8ae8955-324a-408c-b3f1-afc459d98785-222b321f
49. Yang, L., Chen, Z., Liu, T., Gong, Z., Yu, Y., & Wang, J. (2013). Global Trends of Solid Waste Research From 1997 to 2011 by Using Bibliometric Analysis. Scientometric, 96(1), 133-146. https://doi.org/10.1080/10962247.2015.1083913.
50. Zamyatina, N. A., & Solntseva, O. G. (2022). Problems of Cultural Tourism Development in the Era of Pandemics and Digitalization. In Proceedings of the International Scientific Conference “Smart Nations: Global Trends In The Digital Economy” (pp. 131-136). Springer, Cham.