TOPLUM ÇEVİRMENLİĞİNİN TOPLUMSAL DEĞİŞİM SÜRECİNDEKİ ROLÜ

Öz

Toplumsal değişim, toplumların varlıklarını devam ettirebilmeleri için bir gerekliliktir. Toplumların yaşamsal ihtiyaçları değişimin yönünü belirlemektedir. Bu bağlamda, toplumun her bir bireyinin farklı özellikleri olmasına karşın, onları bir arada tutan değerlerin de zaman içerisinde değişmesi kaçınılmazdır. Doğal olaylar ve farklı toplumların aralarında gerçekleşen iletişim ve paylaşımlar toplumsal değişmenin temelini oluşturmaktadır. Bu nedenle, toplumsal değişim farklı boyutlarıyla hemen her bilim dalını ilgilendirmektedir. Toplumsal değişimler, tarihsel süreçte çok önemli zamanlarda hızlı şekillerde ortaya çıktığı görülmektedir. Dünyada yaşanan yeni gelişmeler, toplumların yaşam biçimlerinin, tutum ve davranışlarının değişimine neden olmaktadır. Tüm insanlığı ilgilendiren olaylara karşı çözüm şekilleri, toplumlararası iletişimle gerçekleşmektedir. Faklı toplumlar arasında gerçekleşecek iletişimin anahtarı ortak dildir. Diğer bir deyişle farklılıkların buluşmasını sağlayan çeviridir. Çeviri, toplumsal değişimlere kaynaklık eden en önemli olgulardan biridir. Teknolojik gelişmelerin beraberinde getirdiği hızlı iletişim ve ulaşım olanakları, çeviri eyleminin kapsam alanını genişletmiştir. Sözlü çevirinin alt gruplarından biri olan toplum çevirmenliği, toplumsal değişimlere kaynak olan olaylarda etkin şekilde kullanılmaktadır. Özellikle uluslararası sorunların çözümünde, farklı sosyo- kültür yapıya sahip toplumlar arasında uyumun gerçekleşmesi için, toplum çevirmenliği önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada, toplumsal değişim ile toplum çevirmenliği arasında gerçekleşen ilişkiye vurgu yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Toplum çevirmenliği
• Toplumsal değişim
• Kültürlerarası iletişim
• Toplum
• Çevirmenlik

THE ROLE OF COMMUNITY INTERPRETING IN THE PROCESS OF SOCIAL CHANGE

Öz

Social change is a necessity for societies to continue their existence. The vital needs of societies determine the direction of change. In this context, although each individual of the society has different characteristics, it is inevitable that the values that hold them together will change over time. Natural events and communication and sharing between different societies form the basis of social change. For this reason, social change concerns almost every branch of science with its different dimensions. It is seen that social changes occur in rapid ways at very important times in the historical process. New developments in the world cause changes in the lifestyles, attitudes and behaviors of societies. The solutions to the events that concern all humanity are realized through inter-communal communication. The key to communication between different societies is the common language. In other words, it is the translation that brings the differences together. Translation is one of the most important phenomena that are the source of social changes. The rapid communication and transportation opportunities brought by technological developments have expanded the scope of translation action. Community interpreting, which is one of the subgroups of interpreting, is used effectively in events that are the source of social changes. Community interpreting plays an important role, especially in the solution of international problems, for the realization of harmony between societies with different socio-cultural structures. In this study, the relationship between social change and community interpreting is emphasized.

Anahtar Kelimeler

• Community
• Community interpreting
• Social change
• Intercultural communication

Kaynakça

1. Akyüz, H. (1992). Eğitim sosyolojisinin temel kavram ve alanları üzerine bir araştırma, Milli Eğitim Basımevi.
2. Arı, S. (2014). Çeviri sosyolojisi, Aylak Adam Kültür Sanat Yayıncılık.
3. Ballentıne Jeanne H. & Hammac, Floyd M. (2001). The sociology of education: a systematic analysis. Prentice Hall, Englewood Cliffs,
4. Boymak, N. (2005). Modernlik ve çeviri, şiir çevirileri bağlamında Can Yücel’in çeviri anlayışı ve modernlikle ilişkisi, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi
5. Doğan, Aymil (2015). Sözlü çeviri çalışmaları ve uygulamaları. Siyasal Kitapevi.
6. Doğan, C. (2017). Edirne özelinde düzensiz göçmenlerin tercümanlık boyutunda sorunları ve çözümünde toplum tercümanlığının rolü. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi
7. Doğan, C. (2020). Toplum çevirmenliği kuramdan uygulamaya. Sakarya Yayıncılık.
8. Erdoğan, Ö. B. (2021). Çeviri sosyolojisi odağında göç olgusu ve güç ilişkileri: Türkiye’de Suriyeli mültecilerin toplum çevirmenleri. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.

9. Erol, N. (2011). Toplumsal değişme ve eğitim: “temel ilişkiler, çelişkiler, tartışmalar. Akademik Bakış Dergisi, 5(9), 109-122.
10. Eruz, S. (2010). Çokkültürlülük ve çeviri: osmanlı devleti’nde çeviri etkinliği ve çevirmenler. Multilingual Yayınları.
11. Kurultay,T. & Bulut, A. (2012). Toplum çevirmenliğine yeniden bakışta afette rehber çevirmenlik. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, 6, 75-102.
12. Moser- Mercer, B. (2012). Identifying and interpreting scientific phenomena. Advances in interpreting research: Inquiry in action, 47-58.
13. Ozankaya, Ö. (1973). Toplumsal değişme üzerine düşünceler (yaşamı değiştirmek, yasayı değiştirmektir). Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 28(03) 35-55.
14. Özkalp, E. (2003). Kültür. E. Özkalp (Ed.), Davranış Bilimlerine Giriş içinde. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
15. Pöchhacker, F. (2012). Toplum çevirmenliği. İstanbul Üniversitesi, Çeviribilim Dergisi, 6(2),75-102
16. Ülken, H. Z. (2016). Uyanış devirlerinde tercümenin rolü. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Sertifika No: 29619.
17. Yazıcı, M. (2004). Çeviri Etkinliği. Miltilingual Yayınevi.
18. Yazıcı, Mehmet (2013). Toplumsal değişim ve sosyal değerler. Journal of Turkish Studies, 8(8). 1489-1501.
19. Yücel, Faruk (2016). Çevirinin tarihi. Çeviribilim Yayınları.
20. https://www.nettercume.com.tr/dunyada-ve-turkiyede-cevirinin-tarihi/ Erişim Tarihi: 05.11.2020
21. https://tr.wikipedia.org/wiki Erişim Tarihi: 29.12.2021
22. https://sozluk.gov.tr/ Erişim Tarihi: 19.11.2021
23. https://anarcho-copy.org/libre/gordon-marshall-sosyoloji-sozlugu.pdf Erişim Tarihi: 19.12.2021