SAHADA DİPLOMASİ: TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI ÜYE ÜLKELERİNİN 6 ŞUBAT 2023 DEPREMLERİ SONRASI TÜRKİYE İLE DEPREM DİPLOMASİSİ

Öz

Dünya tarihinde birçok doğal afet olmuştur. Bu afetler özellikle toplumların ve devletlerin yakınlaşmalarına ve yardım etme duygularının en yüksek dereceye yükselmesine vesile olmuştur. Öyle ki devletlerarasındaki husumetler de afet zamanlarında askıya alınmış ve birincil öncelik, insan hayatı olmuştur. Türkiye’de 6 Şubat tarihinde yaşanan depremler de dünya gündeminin bir numaralı maddesi olmuş ve bu çerçevede depremzedelere yardımcı olabilmek adına birçok devlet arasında diplomatik münasebetler cereyan etmiştir. Bu devletlerin en başında, şüphesiz Türkiye’nin de bir üyesi olduğu Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ve gözlemci ülkeler gelmektedir. Bu çalışmada TDT üyesi ülkelerin 6 Şubat tarihinde Türkiye’de meydana gelen deprem sonrası afet bölgelerine yapmış oldukları yardımlar aktarılmaya çalışılmış ve insani yardımların afet diplomasisi bağlamında uluslararası ilişkilere etkisi tartışılmaya çalışılmıştır. TDT üyesi ülkeler arama kurtarma ekiplerine ek olarak ayni ve nakdi yardımlarda da bulunmuşlardır. Bu çalışmada aktarılmaya çalışılan veriler yukarıda ifade edilen sınıflamaya uygun olarak ülke kırılımlı olacak şekilde sunulmuştur. Bu çerçevede her TDT üyesi ülkenin 6 Şubat – 7 Mart 2023 tarihleri arasında gönderdiği arama-kurtarma ve sağlık ekipleri, ayni yardımlar ve nakdi yardımlar alt başlıklarına ayrılarak, gerçekleştirilen yardımlar kategorik olarak aktarılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada yöntem olarak literatür taraması ve içerik analizi yöntemleri tercih edilmiştir. Literatür taraması kısmında deprem diplomasisi ve TDT, içerik analizi kısmında ise ulusal ve uluslararası basına yansıyan haberler, bununla birlikte kurumların web sayfaları incelenmiştir. Çalışma neticesinde, deprem diplomasisi bağlamında TDT üyesi devletler ve halklarının göstermiş oldukları yardımlaşma örneği tarihsel ve kültürel bağlara sahip olan ülkelerin karşılıklı siyasi ilişkileri güçlendirme ve TDT’yi daha etkin bir aktör kılma yönünde iradenin bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• deprem diplomasisi
• Türk devletleri teşkilatı
• uluslararası yardımlar

EARTHQUAKE DIPLOMACY: THE EFFORTS OF THE MEMBERS OF THE ORGANIZATION OF TURKIC STATES AFTER TÜRKİYE QUAKES IN 2023

Öz

ABSTRACT There have been many natural disasters throughout the history of the world. These disasters have brought societies and states closer and helped elevate charitable sentiments. So much so that the hostilities between states were halted and human life became the priority during times of disaster. The earthquakes that took place in Türkiye on February 6, hit number one on the global agenda, and diplomatic relations were triggered between many states in an effort to help the earthquake victims. The most important of these was undoubtedly the Organization of Turkic States (OTS), of which Türkiye is a member, and the observer countries. This paper conveys the aids from OTS member states to the disaster areas after the earthquake that occurred in Türkiye on February 6, and discusses the effect of humanitarian aid on international relations in terms of disaster diplomacy. In addition to sending search and rescue teams, OTS member states have also provided in kind and cash support. The information included in this paper is presented by a country breakdown in accordance with the classification stated above. In this respect, the aids received from each OTS member country between February 6 and March 7, 2023, are categorized under search & rescue and medical teams, in-kind support and cash support sub-titles. Literature review and content analysis methods were preferred in this paper. As for the literature review, earthquake diplomacy and OTS were the key topics, and as for the content analysis, national and international press coverage was reviewed, as well as the web pages of institutions. As a result of this work, it has been concluded that the exemplary cooperation shown by the OTS member states and their peoples in the context of earthquake diplomacy prove that there is a will to strengthen mutual political relations among countries that share historical and cultural ties, and to make OTS a more effective actor.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake
• earthquake diplomacy
• Organization of Turkic States
• international aids

Kaynakça

1. AA, (2023). Türk Cumhuriyetleri yardımlarıyla depremde Türkiye’nin yanında oldu. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/turk-cumhuriyetleri-yardimlariyla-depremde-turkiyenin-yaninda-oldu/2839033, [Date of Access: 31.03.2023].
2. Anavatan Türkmenistan, (2023). Türkmenistan'da kızılyarımay yardım kurumu depremden etkilenenlere 100 yatak ve 60 ısıtıcı göndermiştir. https://www.atavatan-turkmenistan.com/tr/turkmenistandan-turkiyeli-depremzedelere-100-yatak-ve-60-isitici-gonderdi/ [Date of Access: 31.03.2023].
3. Battır, O. (2017). İnsani Diplomasi Teoriden Pratiğe: Türk Dış Politikasının Yeni Aracı. İstanbul: Çizgi Kitabevi, p. 40.
4. Cicioğlu, F. (2023). Görüş-Deprem Seferberliği ve Uluslararası İlişkilere Etkileri. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/gorus-deprem-seferberligi-ve-uluslararasi-iliskilere-etkileri/2832198 (Date of Access: 27.08.2023).
5. Complied from Data MFA, (2023). Obtained from Turkish MFA, [Date of Obtained: 31.03.2023].
6. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Asrın Dayanışması. ISBN: 978-625-7377-47-8, 1. Baskı, İstanbul, 2023
7. Dursun, D. H. (2023). Al Jazeera: Türkiye’nin “Yardım Diplomasisi” Depreme Verilen Küresel Tepkilerde Geniş Yankı Buluyor. https://gdh.digital/al-jazeera-turkiyenin-yardim-diplomasisi-depreme-verilen-kuresel-tepkilerde-genis-yanki-buluyor-56766 (Date of Access: 27.08.2023).
8. KAZAKİSTAN.KZ, (2023). Türkiye’ye yardıma giden ekiplere devlet nişanı verildi. https://www.kazakistan.kz/turkiyeye-yardima-giden-ekiplere-devlet-nisani-verildi/, [Date of Access: 30.03.2023].

9. Keridis, D. (2006). Earthquakes, diplomacy, and new thinking in foreign policy. In The Fletcher Forum of World Affairs (pp. 207-214). The Fletcher School of Law and Diplomacy.
10. Kınık, K. and Aslan, H. K. (2020). “İnsani Diplomasi”, Ali Resul Usul ve İsmail Yaylacı (Ed.), Dönüşen Diplomasi ve Türkiye, İstanbul: Küre Yayınları, pp. 353-355.
11. MFA (2023), No: 323, 3 Ekim 2021, 3 Ekim Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Günü Hk. https://www.mfa.gov.tr/no_-323_-3-ekim-turk-dili-konusan-ulkeler-isbirligi-gunu-hk.tr.mfa [Date of Access: 30.03.2023].
12. Milliyet, (2023). 20 yıldır unutulmayan iyilik! Türkiye'ye maaşlarını bağışladılar, https://www.milliyet.com.tr/dunya/20-yildir-unutulmayan-iyilik-turkiyeye-maaslarini-bagisladilar-6900854, [Date of Access: 23.03.2023].
13. Mustafa, Z. (2006). Foreign Policy and Earthquake Diplomacy. Pakistan Horizon, 59(4), pp. 29-38.
14. Nogayeva, A. (2023). Depremin ardından Türk dünyası tek yürek. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/gorus-depremin-ardindan-turk-dunyasi-tek-yurek/2827630 [Date of Access: 31.03.2023].
15. Organization of Turkic States, (2021). Türk Devletleri Teşkilatı Sekizinci Zirve Bildirisi. https://turkicstates.org/assets/pdf/haberler/8-zirve-deklarasyonu-2395-94.pdf, [Date of Access 23.03.2023].
16. Organization of Turkic States, (2022). Türk Devletleri Teşkilatı Dokuzuncu Zirve Bildirisi. https://www.turkicstates.org/assets/pdf/temel_belgeler/9-zirve-bildirisi-16-tr.pdf, [Date of Access: 10.04.2023].
17. Öztürk, B. (2022). Türk Devletleri Teşkilati İçin Bir Avrupa Birliği Önerisi, (Ed. Alpar, G. and Durmaz, G.), II. Uluslararasi Kafkasya’nın Geleceği Kongresi, Ankara: Stratejik Düşünce Enstitüsü Yayınları, pp.41-56.
18. Radelet, S. (2006). A Primer on Foreign Aid, Center for Global Development Working Paper, No 92, p. 4.
19. Rehimov, R. (2023). Azerbaycan halkının Türkiye’ye yardım seferberliği sürüyor. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/azerbaycan-halkinin-turkiyeye-yardim-seferberligi-suruyor/2811388 [Date of Access: 31.03.2023].
20. Rehimov, R. (2023). Azerbaycan, Türkiye’deki deprem bölgelerinde 100 Milyon Dolarlık konut inşa edecek. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/azerbaycan-turkiyedeki-deprem-bolgelerinde-100-Milyon-Dolarlik-konut-insa-edecek/2851183 [Date of Access: 31.03.2023].
21. Rehimov, R. (2023). Azerbaycan’dan gelen arama kurtarma köpeği Juna, enkazlardan 3 kişinin kurtarılmasını sağladı. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/azerbaycandan-gelen-arama-kurtarma-kopegi-juna-enkazlardan-3-kisinin-kurtarilmasini-sagladi/2841886#:~:text=Deprem%20b%C3%B6lgelerinde%20Azerbaycanl%C4%B1%20arama%20kurtarma,kurtarma%20k%C3%B6pe%C4%9Fi%20de%20g%C3%B6rev%20yapt%C4%B1 [Date of Access: 31.03.2023].
22. Sancak, İ. (2019). II. Abdülhamid Dönemi Kamu Diplomasisi Uygulamaları, Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, ss. 176-177.
23. Şahin, Ç. (2015), Uluslararası Örgüt İşlevleri Açısından Türk Konseyi (Türk Keneşi), 13. Uluslararası Türk Dünyası Bildiriler Kitabı, (Ed. Vecdi Can Vd.) Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, İstanbul, (pp. 1165-1174).
24. Şehitoğlu, R. (2023). Türkiye's Soft Power: Health Diplomacy in the Pandemic Period-An Evaluation Via TİKA and Kızılay, Gökbel, A., Akıllı, E. And Güneş, B. (Der.), People, Power and Politics in Post-Pandemic World Order, Cambridge Scholars Publication, pp. 164-174.
25. Tayfur, A. N. (2023). Kırgızistan müftülüğü Türkiye’deki depremzedeler için 3 Milyon 667 Bin TL yardım topladı. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/kirgizistan-muftulugu-turkiyedeki-depremzedeler-icin-3-Milyon-667-Bin-tl-yardim-topladi/2822102, [Date of Access: 31.03.2023].
26. TDV, (2023). TDV Bakü Türk Lisesinden Türkiye’ye Anlamlı Deprem Bağışı. https://tdv.org/tr-TR/tdv-baku-turk-lisesinden-turkiyeye-anlamli-deprem-bagisi/, [Date of Access: 31.03.2023].
27. Temizer, S. (2023). Avrupa ülkeleri deprem nedeniyle Türkiye için Milyonlarca avroluk yardım topladı. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/avrupa-ulkeleri-deprem-nedeniyle-turkiye-icin-Milyonlarca-avroluk-yardim-topladi/2837456#:~:text=Hollanda%20K%C4%B1z%C4%B1lha%C3%A7%C4%B1%20ve%20UNICEF'in,Milyon%20avrodan%20fazla%20yard%C4%B1m%20topland%C4%B1 [Date of Access: 31.03.2023].
28. TRT Haber, (2023). Kazak Arama Kurtarma Ekibi, ülkesinde Kazak ve Türk bayraklarıyla karşılandı. https://www.trthaber.com/haber/dunya/kazak-arama-kurtarma-ekibi-ulkesinde-kazak-ve-turk-bayraklariyla-karsilandi-747522.html, [Date of Access: 31.03.2023].
29. TRT Haber, (2023). Kazakistan'ın depremzedeler için gönderdiği 55 ton ek insani yardım Türkiye'ye ulaştı. https://www.trthaber.com/haber/dunya/kazakistanin-depremzedeler-icin-gonderdigi-55-ton-ek-insani-yardim-turkiyeye-ulasti-747044.html, [Date of Access: 30.03.2023].
30. TRT Haber, (2023). Kırgızistan Acil Durumlar Bakanlığı çalışanları depremzedelere 1 Milyon TL bağışladı. https://www.trthaber.com/haber/dunya/kirgizistan-acil-durumlar-bakanligi-calisanlari-depremzedelere-1-milyon-tl-bagisladi-746638.html [Date of Access: 31.03.2023].
31. TRT Haber, (2023). Kırgızistan’dan 4 yardım tırı Türkiye’ye uğurlandı. https://www.trthaber.com/haber/dunya/kirgizistandan-4-yardim-tiri-turkiyeye-ugurlandi-748734.html [Date of Access: 31.03.2023].
32. Türkiye in Kazakhstan, (2023). https://twitter.com/AlmatiBK/status/1633872138368163840, [Date of Access: 31.03.2023].
33. Union of Turkish World Municipalities, (2019). Özbekistan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyine Katıldı. http://www.tdbb.org.tr/?p=14694&lang=tr, [Date of Access: 10.04.2023].
34. Velhanov, M. (2023). Türkmenistan depremzedelere yaklaşık 11 ton yardım gönderdi. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/turkmenistan-depremzedelere-yaklasik-11-ton-yardim-gonderdi/2837014, [Date of Access: 31.03.2023].
35. Yıldırım, E. (2019). İnsani Diplomasi Faaliyetlerinin Türkiye’nin Yumuşak Gücüne Etkisi, OPUS - Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9 (13): 2562-2591, s. 2569.