Araştırma Makalesi

Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science)

Cilt: 14 Sayı: 3 29 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science)

Öz

Vatandaş Bilimi (Citizen Science), bilimsel araştırmalara halkın katılımını sağlayan güçlü ve dönüştürücü bir yaklaşımdır. Bu hareket, profesyonel olmayan bireylerin bilimsel araştırmalara aktif katılımını ifade eder ve veri toplama, analiz etme, yorumlama gibi farklı düzeylerde gerçekleşebilir. Katılımcıların çabaları, bilimsel araştırmaların ölçeği, süresi, maliyet etkinliği ve kapsamını genişletir. Gönüllüler, bilimsel üretime katkıda bulunarak bilim okuryazarlıklarını arttırır ve profesyonel bilim insanlarıyla birlikte çalışma fırsatı yakalar. Bu çalışma, vatandaş biliminin tanımlarını, özelliklerini ve literatürdeki bibliyometrik göstergelerini incelemektedir. Amacımız, vatandaş bilimi kavramını Türkçe literatüre tanıtmak ve bu alandaki mevcut durumu ve potansiyeli ortaya koymaktır. Web of Science verilerine dayanan bibliyometrik analizlere göre, 1976’dan bu yana vatandaş bilimi terimini içeren 61,762 yayın bulunmaktadır ve yayın sayısında özellikle 2012’den itibaren önemli bir artış gözlemlenmiştir. Yayınların çoğu İngilizce yapılmıştır. Coğrafi dağılıma bakıldığında, en yüksek yayın sayısı Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Çin’dendir. ABD ve İngiltere'deki geniş akademik altyapı ve araştırma olanakları, Çin'de ise artan yatırımlar, vatandaş bilimi projelerine katılımı teşvik etmiştir. Coğrafya disiplininde ise vatandaş bilimi çalışmalarının temsilinin artmakta olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aceves-Bueno, E., Adeleye, A. S., Bradley, D., Brandt, W. T., Callery, P., Feraud, M., & Tague, C. (2015). Citizen science as an approach for overcoming insufficient monitoring and inadequate stakeholder buy-in in adaptive management: Criteria and evidence. Ecosystems, 18(3), 493-506.
  2. Albert, A., Balázs, B., Butkevičienė, E., Mayer, K., & Perelló, J. (2021). Citizen social science: New and established approaches to participation in social research. In The Science of Citizen Science (pp. 119-138). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-58278-4_7
  3. Anbaroğlu, B., Kocaman, S., Uğurlu, A., & Demir, N. (2017). Sivil bilim: Mobil çağda bilimsel süreçlerin gelişimine yeni bir yaklaşım. In Akademik Bilişim Konferansı Bildiri Kitabı (pp. 241-246). Retrieved from https://ab.org.tr/ab17/bildiri/241.pdf
  4. Babbie, E. (2010). Research design. In The Practice of Social Research (12th ed., pp. 90-123).
  5. Bonney, R., Ballard, H., Jordan, R., McCallie, E., Phillips, T., Shirk, J. L., & Wilderman, C. (2009). Public participation in scientific research: Defining the field and assessing its potential for informal science education. A CAISE Inquiry Group report. Center for Advancement of Informal Science Education (CAISE).
  6. Catlin-Groves, C. L. (2012). The citizen science landscape: From volunteers to citizen sensors and beyond. International Journal of Zoology, 2012, 1-14. https://doi.org/10.1155/2012/349630
  7. Brouwer, S., & Hessels, L. K. (2019). Increasing research impact with citizen science: The influence of recruitment strategies on sample diversity. Public Understanding of Science, 28(5), 606-621.
  8. Citizen science. (2023, December 17). In Wikipedia. Retrieved October 25, 2019, from https://en.wikipedia.org/wiki/Citizen_science

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi ve Bilim Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Eylül 2024

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

26 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
İçen, H., Kapan, K., & Uysal, A. (2024). Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(3), 1583-1597. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1508181
AMA
1.İçen H, Kapan K, Uysal A. Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2024;14(3):1583-1597. doi:10.30783/nevsosbilen.1508181
Chicago
İçen, Hasan, Kaan Kapan, ve Ahmet Uysal. 2024. “Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science)”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 14 (3): 1583-97. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1508181.
EndNote
İçen H, Kapan K, Uysal A (01 Eylül 2024) Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 14 3 1583–1597.
IEEE
[1]H. İçen, K. Kapan, ve A. Uysal, “Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science)”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 14, sy 3, ss. 1583–1597, Eyl. 2024, doi: 10.30783/nevsosbilen.1508181.
ISNAD
İçen, Hasan - Kapan, Kaan - Uysal, Ahmet. “Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science)”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 14/3 (01 Eylül 2024): 1583-1597. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1508181.
JAMA
1.İçen H, Kapan K, Uysal A. Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2024;14:1583–1597.
MLA
İçen, Hasan, vd. “Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science)”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 14, sy 3, Eylül 2024, ss. 1583-97, doi:10.30783/nevsosbilen.1508181.
Vancouver
1.Hasan İçen, Kaan Kapan, Ahmet Uysal. Bilimsel araştırma süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak Vatandaş Bilimi (Citizen Science). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 01 Eylül 2024;14(3):1583-97. doi:10.30783/nevsosbilen.1508181

Cited By