Derleme

Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe

Cilt: 15 Sayı: 3 29 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe

Öz

Bu çalışma; iklim krizinin tarihsel, toplumsal ve ekolojik kökenlerini analiz ederek, insan faaliyetlerinin (Antroposen) doğa üzerindeki etkilerini, bu süreçlerin neden olduğu adaletsizlikleri ve günümüzdeki sonuçlarını çok boyutlu bir perspektifle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Esas olarak avcı-toplayıcı dönemde başlayan, tarımla birlikte yerleşik düzende de devam eden fakat en güçlü ve en yaygın etkisini Sanayi Devrimi’nden sonra geçen zaman içinde gösteren insan faaliyetlerinin doğa üzerindeki yıkıcı etkisi artık geri dönülemez bir noktadadır. Sanayileşme etkisiyle atmosfere salınan kirletici gazların sebep olduğu küresel ısınma ve bağlı olarak iklimde meydana gelen değişiklikler insanın da dâhil olduğu tüm türleri tehdit etmekte ve küresel düzeyde en acil sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte bu tehditler coğrafi konum, gelişmişlik düzeyi, ekonomik gelir, sosyal statü, cinsiyet ve farklı alanların kesişimi ile birlikte ırk ve etnik köken gibi çeşitli faktörler üzerinden değişiklikler göstermektedir. Çalışmada tüm bu süreçler değerlendirilirken, insan faaliyetlerinin (Antroposen) doğa üzerindeki etkilerinin tarihsel bir perspektifle ele alınması hedefiyle retrospektif analiz; bu süreçlerin doğal kaynaklar ve toplum üzerindeki güncel etkilerinin detaylı bir şekilde incelenmesi hedefiyle ise betimleyici analiz yöntemleri kullanılmştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, S. (2020). İklim Değişikliği ve Turizm İlişkisinde Güncel Trendler Sürdürülebilir Dönüşüm İhtiyacına Nasıl Işık Tutabilir? İklim Haber. https://www.iklimhaber.org/iklim-degisikligi-ve-turizm-iliskisinde-guncel-trendler-surdurulebilir-donusum-ihtiyacina-nasil-isik-tutabilir/
  2. Adger, W.N. vd. (2014) Human security. C. B. Field vd. (Eds.), Climate Change 2014: Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Part A: Global and Sectoral Aspects. Contribution of Working Group II to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change içinde (ss.755-791). Cambridge University Press.
  3. Akdeniz Koruma Derneği (t.y.). Balon Balığı’nın Etkilerinin ve Alternatif Değerlendirme Yöntemlerinin Saptanması. https://akdenizkoruma.org.tr/tr/calismalarimiz/projeler/b/balon-baliginin-etkilerinin-ve-alternatif-degerlendirme-yontemlerinin-saptanmasi
  4. Alper, D. & Anbar, A. (2008). İklim Değişikliğinin Finansal Hizmet Sektörüne Etkileri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(23), 223-253.
  5. Arent, D.J. vd. (2014). Key economic sectors and services. C. B. Field vd. (Eds.), Climate Change 2014: Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Part A: Global and Sectoral Aspects. Contribution of Working Group II to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change içinde (ss. 659-708). Cambridge University Press.
  6. Arndt, N. & Pinti D. L. (2011). Mass Extinctions. M. Garguad (Ed.), Encyclopedia of Astrobiology (ss. 999-1002). Springer.
  7. Ataöv, T. (2009). Kapitalizm ve Çevre. İleri Yayınları.
  8. Ayas, D., Agılkaya, G. S., Kosker, A. R., Durmus, M., Ucar, Y. & Bakan, M. (2018). The Chemical Composition of the Lionfish (Pterois miles, Bennett 1828), the New Invasive Species of the Mediterranean Sea. NESciences, 3(2),103-115.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politik Ekoloji, Siyaset Biliminde Çevre Politikası, Uluslararası Siyaset

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

26 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

18 Ocak 2025

Kabul Tarihi

13 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Vural, Ç. (2025). Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 15(3), 1445-1468. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1622492
AMA
1.Vural Ç. Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2025;15(3):1445-1468. doi:10.30783/nevsosbilen.1622492
Chicago
Vural, Çağla. 2025. “Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 15 (3): 1445-68. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1622492.
EndNote
Vural Ç (01 Eylül 2025) Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 15 3 1445–1468.
IEEE
[1]Ç. Vural, “Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 15, sy 3, ss. 1445–1468, Eyl. 2025, doi: 10.30783/nevsosbilen.1622492.
ISNAD
Vural, Çağla. “Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 15/3 (01 Eylül 2025): 1445-1468. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1622492.
JAMA
1.Vural Ç. Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2025;15:1445–1468.
MLA
Vural, Çağla. “Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 15, sy 3, Eylül 2025, ss. 1445-68, doi:10.30783/nevsosbilen.1622492.
Vancouver
1.Çağla Vural. Antroposen ve iklim krizi: Doğanın sömürülmesinden adaletsizliğe. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 01 Eylül 2025;15(3):1445-68. doi:10.30783/nevsosbilen.1622492