Derleme

Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi

Sayı: Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri 7 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi

Öz

Bu hızlı derleme çalışması, üretken yapay zekâ (ÜYZ) destekli araçların yabancı dil öğrenen bireylerin konuşma becerilerinin değerlendirilmesindeki rolünü tematik analiz yöntemiyle incelemektedir. Çalışma kapsamında, alan yazında konuya odaklanan 67 çalışma taranmış; 2018-2025 yılları arasında yayımlanan, ÜYZ araçlarının kullanıldığı ve yabancı dil öğrenenlerle yürütülmüş 7 ampirik araştırma belirlenen ölçütlere göre derinlemesine analiz edilmek üzere seçilmiştir. Veri toplama sürecinde Scopus, Google Scholar, Web of Science ve EBSCO gibi dört büyük akademik veri tabanı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular dört ana tema etrafında toplanmaktadır: (1) otomatik geribildirim ve bireyselleştirilmiş değerlendirme (2) dil yeterlilikleri ve öğrenen özerkliği üzerindeki etkiler, (3) yenilikçi teknik yaklaşımlar, (4) sistemsel sınırlılıklar ve etik meseleler. Büyük dil modelleri ve otomatik konuşma tanıma teknolojileri, öğrencilere anlık, detaylı ve hedefe yönelik geribildirim sunarak öğrenme süreçlerini bireyselleştirmekte ve öğretmenlerin ölçme-değerlendirme yükünü önemli ölçüde azaltmaktadır. Ancak bu sistemler, kültürel duyarlılık, duygusal zekâ ve bağlamsal esneklik açısından hâlâ çeşitli sınırlılıklar taşımaktadır. Çalışma, ÜYZ tabanlı değerlendirme uygulamalarının pedagojik hedeflerle uyumlu, etik ve kültürel açıdan duyarlı bir yaklaşımla ele alınmasının gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ayeni, O. O., Al Hamad, N. M., Chisom, O. N., Osawaru, B., & Adewusi, O. E. (2024). AI in education: A review of personalized learning and educational technology. GSC Advanced Research and Reviews, 18(2), 261-271. https://doi.org/10.30574/gscarr.2024.18.2.0062
  2. Bae, M., Wang, J., Xue, H., Chong, S. M., Kwon, O., & Ki, C. W. (2024). Does ChatGPT help or hinder education? Exploring its benefits, challenges, student guilt, and the need for educator training. International Journal of Fashion Design, Technology and Education, 1-16. https://doi.org/10.1080/17543266.2024.2430585
  3. Bolton, C., Machová, V., Kovacova, M., & Valaskova, K. (2018). The power of human–machine collaboration: Artificial intelligence, business automation, and the smart economy. Economics, Management, and Financial Markets, 13(4), 51-56.
  4. Celik, B., Yildiz, Y., & Kara, S. (2025). Using ChatGPT as a virtual speaking tutor to boost EFL learners’ speaking self-efficacy. Australian Journal of Applied Linguistics, 8(1).https://doi.org/10.29140/ajal.v8n1.102418
  5. Dai, M. (2022). Intelligent Correction System of Students’ English Pronunciation Errors Based on Speech Recognition Technology. Journal of Information & Knowledge Management, 21(Supp02), 2240013. https://doi.org/10.1142/S0219649222400135
  6. Derner, E., & Batistič, K. (2023). Beyond the safeguards: Exploring the security risks of chatgpt. arXiv preprint https://doi.org/10.48550/arXiv.2305.08005
  7. Dobbins, M. (2017). Rapid review guidebook. Natl Collab Cent Method Tools, 13, 25.
  8. Dündar, A. E. (2024). Création et évaluation de l'efficacité d'un système tutoriel intelligent pour l'enseignement de la grammaire du FLE. (Yayın No. 914033) [Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

4 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

7 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

25 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri

Kaynak Göster

APA
Dündar, O. İ. (2025). Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri, 169-184. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1746385
AMA
1.Dündar Oİ. Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2025;(Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri):169-184. doi:10.30783/nevsosbilen.1746385
Chicago
Dündar, Oğuz İbrahim. 2025. “Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, sy Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri: 169-84. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1746385.
EndNote
Dündar Oİ (01 Aralık 2025) Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri 169–184.
IEEE
[1]O. İ. Dündar, “Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, sy Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri, ss. 169–184, Ara. 2025, doi: 10.30783/nevsosbilen.1746385.
ISNAD
Dündar, Oğuz İbrahim. “Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri (01 Aralık 2025): 169-184. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1746385.
JAMA
1.Dündar Oİ. Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2025;:169–184.
MLA
Dündar, Oğuz İbrahim. “Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, sy Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri, Aralık 2025, ss. 169-84, doi:10.30783/nevsosbilen.1746385.
Vancouver
1.Oğuz İbrahim Dündar. Yabancı dilde konuşma becerisinin üretken yapay zekâ ile değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 01 Aralık 2025;(Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri):169-84. doi:10.30783/nevsosbilen.1746385