Aldo Leopold’un Toprak Etiği’nin din felsefesi bağlamında değerlendirilmesi

Öz

Bu makalede, Aldo Leopold’un Toprak Etiği anlayışı din felsefesi perspektifinden ele alınmaktadır. Toprak Etiği, Batı düşüncesinde hâkim olan antroposentrik doğa anlayışını reddeder. İnsan ve doğa arasındaki ilişkide ontolojik üstünlük yerine, ontolojik eşitlik olmalıdır. Bu bağlamda, Leopold’a göre etiğin kapsamı, sadece insanlar arası ilişkilerle sınırlı kalmamalıdır; varlığın hepsini kapsayacak şekilde genişlemelidir. Leopold’a göre insan, doğa ile ahlak ilkelerine dayalı bir ilişki kurmalıdır; doğa ve içinde barındırdığı her varlığa karşı ahlaken sorumludur. Toprak Etiği, seküler temellere sahip olsa da özünde dinî geleneklerle örtüşebilecek ilkelere sahiptir. Toprak Etiği’ne göre doğa, “biyotik topluluk”tur. Bu kavramsallaştırma ise dinî geleneklerdeki doğa anlayışı ile benzerlikler gösterir; zira teizmde doğa, Tanrı’nın yaratma eyleminin tecellisi ve Tanrı’nın varlığının ispatı olan “ayet”tir. Toprak Etiği’nin doğanın içkin değere sahip olduğu vurgusu ise Budizm ve Şamanizm gibi geleneklerin doğaya atfettiği kutsallık anlayışı ile benzerlikler gösterir. Leopold’un etiğin sınırlarını doğayı da kapsayacak şekilde genişletme çabası, asli olarak bir tür kozmik ahlak önerisidir. Bu ekosentrik etik, “ekolojik vicdan ve günah” gibi kavramlar aracılığıyla temellenirken, aynı zamanda din felsefesi açısından kutsal varlık, insan ve doğa ilişkisini epistemolojik ve ontolojik açıdan yeniden sorgulamaya imkân sağlayacak güçlü argümanlara sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Toprak Etiği
• Din Felsefesi
• İnsan Doğa İlişkisi

Evaluation of Aldo Leopold's Land Ethics in the context of philosophy of religion

Öz

This article reviews Aldo Leopold’s Land Ethics in regards to the philosophy of religion. Land Ethics is a rejection of anthropocentric Western thought. For Leopold, the relationship between human and nature should depend on ontological equality instead of ontological superiority. For Leopold, ethics should not be limited to merely relationships between humans. On the contrary ethics should cover all the creatures. Leopold points out human should act on moralities in his relationship with nature. Human has ultimately moral responsibilities towards whole nature. Though Land Ethics has secular bases, its principles correspond to different religions’ nature views. Land Ethics defines nature as a “biotic community” similar to some religious views on nature. In theism nature is a reflection of God’s creation and an evidence of God’s existence. The intrinsic value of nature in Land Ethics also corresponds to Buddhist and Shamanic sacred nature views. Leopold’s attempt to expand the boundaries of ethics including nature is a suggestion of cosmic morality. While this ecocentric ethics is justified through “ecological conscience and sin,” it also has strong arguments enabling to question the epistemological and ontological grounds of the relationship between the divine, human and nature from philosophy of religion perspective.

Anahtar Kelimeler

• Philosophy of Religion
• Human and Nature Relationship
• Aldo Leopold

Kaynakça

1. Abraham, D. (1997). The spell of the sensuous: perception and language in a more-than-human world. Vintage Books, New York.
2. Attfield, R. (2006). Environmental sensitivity and critique of stewardship. In R. J. Berry (Ed.), Environmental Stewardship: Critical Perspectives, Past and Present (pp. 60-74). T&T Clark, New York.
3. Augustine. A. (1982). De Genesi ad Litteram (J.H. Taylor. A. C. Writers Çev.). Paulist Press, Mahwah.
4. Aquinas, T. (1947). Summa theologica (fathers of the english dominican province, trans.). Benziger Bros. (Original work published ca. 1274).
5. Aydın, M. (2002). Din felsefesi. İzmir İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları. İzmir.
6. Bartholomew, [Bartholomeos] I. (2012). On Earth as in heaven: ecological vision and ınitiatives of ecumenical patriarch bartholomew. Fordham University Press, New York.
7. Bird-David, N. (1999). “Animism” revisited: personhood, environment, and relational epistemology. Current Anthropology, 40(S1), S67–S91.
8. Callicott. J. B. (1989). In defense of the land ethic: essays in environmental philosophy. Suny Press, Albany. Case-Winters. A. (2007). Reconstructing a christian theology of nature: down to earth. Ashgate, Aldershot, UK.

9. Davies. B. (1992). The thought of Thomas Aquinas. Oxford University Press, Oxford.
10. De Silva. P. (1998). Environmental philosophy and ethics in buddhism. Macmillan, London.
11. Dryzek. J. S. (2013). The politics of the earth: environmental discourses (3rd ed.). Oxford University Press, Oxford.
12. Earhart. H. B. (2004). Japanese religion: unity and diversity. Wadsworth, Victoria.
13. Eliade. M. (1964). Shamanism: archaic techniques of ecstasy. Princeton University Press, Princeton.
14. Francis of Assisi. (1999). Canticle of the Creatures. Çev. Bill Short. Francis of Assisi: Early Documents. New City Press, New York.
15. Francis. (2015). Laudato Si': On Care for Our Common Home. Vatican Press, Vatican.
16. Gardner. G. T. (2002). Invoking the spirit: religion and spirituality in the quest for a sustainable world. Worldwatch Paper 164.,Worldwatch Institute, Washington.
17. Gethin. R. (1998). The foundations of buddhism. Oxford University Press, Oxford.
18. Hardacre. H. (2017). Shinto: a history. Oxford University Press, Oxford.
19. Harvey. G. (2005). Animism: respecting the living world. Hurst & Company, London.
20. Hessel. D., & Ruether. R. R. (Eds.). (2000). Christianity and ecology: seeking the well-being of earth and humans. Harvard University Press, Cambridge.
21. Hoppál. M. (2007). Shamanism: an ıntroduction. International Society for Shamanistic Research, Budapest.
22. Izzi Dien. M. (2000). The environmental dimensions of ıslam. Lutterworth Press, Cambridge.
23. Keown. D. (2013) Buddhism: A very short ıntroduction. Oxford University Press, Oxford.
24. Kinsley. D. R. (1988). Hindu goddesses: Visions of the divine feminine in the Hindu religious tradition. Hermeneutics: Studies in the History of Religions. Vol. 12. University of California Press, California.
25. Kohn. L. (2001). Daoism and Chinese Culture. Three Pines Press, Cambridge.
26. Laozi. (1963). Dao De Jing. (D.C. Lau. Çev.). Penguin Classics, London.
27. Leopold, A. (1987). A sand county almanac and sketches here and there. Oxford University Press, Oxford. Lévi-Strauss. C. (1963). Totemism. Merlin Press, London.
28. Naess. Arne. (1973). The shallow and the deep, long-range ecology movement. Inquiry 16, no. 1–4: 95–100. Nasr. S. H. (2001). İnsan ve tabiat. İşaret Yayınları, İstanbul.
29. Olivelle. P. (2005). Manu’s code of law: A critical edition and translation of the mānava-dharmaśāstra. Oxford University Press, Oxford.
30. Ono. S. (1962). Shinto: the kami way. Charles E. Tuttle Company, Tokyo. Williams. P. (2002). Buddhist thought. Routledge, London.
31. Zaehner. R.C. (1966). Hinduism. Oxford University Press, Oxford.