In the global air transportation sector, the growing demand for both passenger and cargo services has significantly increased the importance of strategic fleet planning. Wide-body aircraft play a crucial role in determining efficiency and service quality on long-haul routes. Selecting the right aircraft type is a critical decision-making process for airlines, impacting both operational effectiveness and economic sustainability. This study, proposes a decision model that integrates the IDOCRIW and MABAC methods for wide-body passenger aircraft selection in full-service carriers. Nine new-generation wide-body aircraft produced by Airbus and Boeing Companies are evaluated based on six criteria: cost, maximum seating capacity, fuel capacity, range, maximum take-off weight, and cargo capacity. Criterion weights are determined using the IDOCRIW method, and aircraft alternatives are ranked through the MABAC method. The analysis identifies the A350-1000 as the most suitable option, followed by the A350-900, B777-300ER and B777-200LR. The resulting ranking shows strong alignment with widely preferred aircraft models in the aviation industry. In addition to providing a practical model for decision-makers, this study also contributes to the limited literature on the integration of IDOCRIW and MABAC methodologies. This model not only assists in strategic aircraft selection, but also enables airline managers to make data-driven investment decisions, ensuring alignment with long-term operational priorities.
Airline fleet planning Full-service carriers Wide-body aircraft selection IDOCRIW method MABAC method
Küresel hava taşımacılığı sektöründe, hızla artan yolcu ve kargo talebiyle birlikte stratejik filo planlamasının önemi her geçen gün artmaktadır. Özellikle geniş gövdeli uçaklar, uzun menzilli hatlarda verimlilik ve hizmet kalitesini doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer almaktadır. Havayolu işletmeleri için doğru uçak tipinin belirlenmesi, hem operasyonel etkinlik hem de ekonomik sürdürülebilirlik açısından kritik bir karar süreci oluşturur. Bu çalışma, geleneksel (Tam Hizmet Sağlayıcı) havayolu işletmeleri için geniş gövde yolcu uçağı seçiminde çok kriterli karar verme yöntemlerinden IDOCRIW ve MABAC yaklaşımlarının birlikte kullanımını içeren bir karar modeli önermektedir. Airbus ve Boeing firmalarının ürettiği dokuz yeni nesil geniş gövde yolcu uçağı, satın alma maliyeti, yakıt kapasitesi, maksimum koltuk kapasitesi, menzil, maksimum kalkış ağırlığı ve kargo kapasitesi olmak üzere altı farklı kritere göre değerlendirilmiştir. Kriter ağırlıkları IDOCRIW yöntemi ile belirlenmiş; uçak alternatifleri ise MABAC yöntemiyle sıralanmıştır. Analiz sonucunda A350-1000 modeli en uygun seçenek olarak belirlenmiş; A350-900, B777-300ER ve B777-200LR modelleri ilk sıralarda yer almıştır. Elde edilen sıralama, havacılık sektöründe yaygın olarak tercih edilen uçaklarla yüksek oranda örtüşmektedir. Çalışma, karar vericilere pratik bir model sunmakla beraber, aynı zamanda IDOCRIW ve MABAC yöntemlerinin entegrasyonuna dayalı literatürdeki sınırlı çalışmalara önemli bir katkı sağlamaktadır.
Havayolu Filo Planlama Tam Hizmet Sağlayıcı Havayolları Geniş Gövde Uçak Seçimi IDOCRIW Yöntemi Mabac Yöntemi
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 21 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 31 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1827733 |
| IZ | https://izlik.org/JA65PJ82YA |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1 |