A sociological perspective on single individuals' views on marriage, singleness and sexuality

Öz

The aim of this research is to understand and sociologically explain the attitudes of single adults over 25 in Turkey towards marriage, singleness, and sexuality. Data from the Turkish Statistical Institute (TUIK) shows an increase in the number of single adults in Turkey over the last 20 years. The reasons for this increase are broadly linked to modernity, including urbanization, rising marriage age, and increased years of education, but various social and economic factors may also play a role. Therefore, this research aims to reveal the perspectives of single adults, both men and women, from different demographic categories over the age of 25 on marriage, singleness, and sexuality. For this purpose, a qualitative research method was used, and data was collected through in-depth interviews. Participants, both men and women over the age of 25, were reached using snowball sampling, and interviews were conducted face-to-face. The data were sociologically interpreted using content analysis. This research examines the perspectives and interpretations of marriage, singleness, and sexuality among single adults, categorized under specific themes. The social, cultural, and economic contexts of marriage and singleness are analyzed sociologically, without the aim of generalization, based on individual interpretations. The analysis reveals that single individuals do not feel a sense of responsibility associated with being single and prioritize their personal freedom, but also experience concerns about being alone in the future. Regarding marriage, the study shows that restrictions, particularly economic difficulties, influence the decision to marry.

Anahtar Kelimeler

• singleness
• marriage
• conditional marriage
• sexuality
• gender

Bekar bireylerin evlilik, bekarlık ve cinselliğe ilişkin görüşlerine sosyolojik bir bakış

Öz

Bu araştırmanın amacı Türkiye’de 25 yaş üstü bekar yetişkinlerin evliliğe, bekarlığa ve cinselliğe yaklaşımlarını anlamaya ve sosyolojik olarak açıklamaya çalışmaktır. Son 20 yılda TÜİK verileri Türkiye’de bekar yetişkinlerin sayısında bir artış olduğunu bize göstermektedir. Bugün Türkiye’de bekar yetişkin sayısındaki artışın nedenleri kabaca modernlikle bağlantılı olarak kentleşme, evlilik yaşının yükselmesi, eğitimde kalma yılının artması gibi faktörlerin etkisinin yanında farklı sosyal ve ekonomik faktörlerin de etkili olabileceği düşünülmektedir. Dolayısıyla araştırma 25 yaş üstü farklı demografik kategorilerden kadın ve erkek bekar yetişkinlerin evliliğe, bekarlığa ve cinselliğe bakış açılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve derinlemesine görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır. 25 yaş üstü kadın ve erkek katılımcılara kartopu örnekleme yöntemi ile ulaşılmış ve görüşmeler yüz yüze yapılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemi ile sosyolojik olarak yorumlanmıştır. Araştırmada bekar yetişkinlerin evliliğe, bekarlığa ve cinselliğe bakışları ve anlamlandırmaları belli temalar üzerinden başlıklandırılmış evliliğin ve bekarlığın sosyal, kültürel ve ekonomik bağlamları kişilerin anlamlandırmaları üzerinden genelleme kaygısı olmadan sosyolojik bir analize tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda bekar bireylerin bekar olmakla ilgili sorumluluk hissetmedikleri ve kişisel özgürlüklerini önceledikleri ancak aynı zamanda gelecekte yalnız kalmakla ilgili çekinceler yaşadıkları, evlilikle ilgili ise kısıtlanmanın ve özellikle ekonomik zorlukların evlilik kararını etkilediği ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• bekarlık
• evlilik
• koşullu evlilik
• cinsellik
• toplumsal cinsiyet

Destekleyen Kurum

destekleyen kurum yoktur

Etik Beyan

Etik kurul formu yüklenmiştir

Teşekkür

yoktur

Kaynakça

1. Acar, T. (2023). Aile süreçlerinin dönüşümü Türkiye’de yeni bir aileye doğru mu?. Y. Ahi & N. Şahin Taşğın (Ed.), Bu çağda aile içinde (ss. 77–106). Note Bene Yayınları.
2. Akçıl, B. (2019). Yozgat’ta çalışan bekâr kadınların şiddet algısı [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Yozgat Bozok Üniversitesi.
3. Apostolou, M., O, J., & Esposito, G. (2020). Singles’ reasons for being single: Empirical evidence from an evolutionary perspective. Frontiers in Psychology, 11, Article 746. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00746 Ayhan, D., & Ulutaş, Z. (2025). Aile yılında bekârlığın görünümünü anlamak. SEFAD, (54), 225–250. https://doi.org/10.21497/sefad.1481235
4. Bauman, Z. (2017). Akışkan aşk: İnsan ilişkilerinin dayanıksızlığı (I. Ergüden, Çev.). Alfa Yayınları.
5. Beck, U., & Beck-Gernsheim, E. (2012). Aşkın normal kaosu (N. Ermiş, Çev.). İmge Kitabevi.
6. Beckmeyer, J. J., & Jamison, T. B. (2024). Contextualizing singlehood among young adults: Exploring the meanings and perceived reasons for being single. Family Relations, 73(3), 1607–1624. https://doi.org/10.1111/fare.12933
7. Berber, N. (2016). Kadına yönelik şiddet. F. Saygılıgil (Ed.), Toplumsal cinsiyet araştırmaları içinde (ss. 27–46). Dipnot Yayınları.
8. Berg, B., & Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (H. Aydın, Çev. Ed.). Eğitim Yayınevi.

9. Bozkurt, R., & Evren, M. (2025). Evliliğin eşiğindeki gençlerin bekârlık, evlilik ve aile metaforu üzerine bir inceleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(Aile Özel Sayısı), 383–402. https://doi.org/10.35808/akusosbil.1557008
10. Caner, S. (2024). Bekar bireylerin evlilik kaygısı ile evlilik öncesi eğitim algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Medeniyet Üniversitesi.
11. Creswell, John W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün, S. B. Demir, Çev. Ed.). Siyasal Kitabevi.
12. Çelik, K. (2018). Unmarried women with closed “windows of opportunity”: Professional women's reasons for not getting married. Women's Studies International Forum, 66, 48–55. https://doi.org/10.1016/j.wsif.2017.11.004
13. DePaulo, B. M., & Morris, W. L. (2005). Singles in society and in science. Psychological Inquiry, 16(2-3), 57–83. https://doi.org/10.1207/s15327965pli1602&3_01
14. Erdoğan, B. (2020). Modern toplumda yalnız yaşamak, yeni bir norm olarak bekârlık. Sosyologca, 9(18-19), 293–316. https://doi.org/10.35515/sosyologca.711833
15. Ermer, A. E., & Keenoy, K. E. (2023). Singlehood during later life: Theoretical considerations for health and social relationships. Journal of Family Theory & Review, 15(3), 595–613. https://doi.org/10.1111/jftr.12521
16. Giddens, A. (2014). Mahremiyetin dönüşümü: Modern toplumlarda cinsellik, aşk ve erotizm (İ. Şahin, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
17. Giddens, A. (2019). Modernite ve bireysel kimlik (Ü. Tatlıcan, Çev.). Say Yayınları.
18. Gupta, K., Singh, A., & Choudhary, T. (2025). Singlehood in Indian context: A mixed-method investigation of psychological impact and perspectives on reasons, advantages and disadvantages of remaining single. Journal of Social and Personal Relationships, 42(12), 3432–3463. https://doi.org/10.1177/02654075251322046
19. Işıldak, A. B. (2024). Bekar genç yetişkinlerin evlilik beklentileri ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
20. Kavas, B. (2018). Bekâr kadınlara yönelik, "evlen" baskısı [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
21. Keleş, G. (2024). Patriyarkal kapitalizm bağlamında bekar anneler [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
22. Klinenberg, E. (2012). Going solo: The extraordinary rise and surprising appeal of living alone. Penguin Press.
23. Lordoğlu, D. C. (2016). İstanbul’da bekar kadın olarak yaşamak, kentin güvensiz halleri [Doktora tezi]. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
24. Lordoğlu, C. (2024). İstanbul’da bekar kadın olmak. İletişim Yayınları.
25. Mağara, G. (2019). Yetişkin bekâr kadınların bekârlığa ilişkin algıları [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
26. Mrozowicz-Wrońska, M., Papadaki, E., & Malinowska, A. (2023). Let’s talk about single men: A qualitative investigation of never married men’s experiences of singlehood. Sex Roles, 89(7-8), 360–376. https://doi.org/10.1007/s11199-023-01402-x
27. Neuman, W. L. (2022). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nicel ve nitel yaklaşımlar (Ö. Akkaya, Çev., Cilt 1). Siyasal Kitabevi.
28. Ong, E., & Lee, L. (2018). From singlehood to marriage. Proceedings of the International Conference of the System Dynamics Society. Netherlands.
29. Petrowski, K., Schurig, S., Schmutzer, G., Brähler, E., & Stöbel-Richter, Y. (2015). Is it attachment style or socio-demography: Singlehood in a representative sample. Frontiers in Psychology, 6, Makale 1738. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.01738
30. Punch, K. (2014). Sosyal araştırmalara giriş: Nicel ve nitel yaklaşımlar (D. Bayrak, H. B. Arslan, & Z. Akyüz, Çev.). Siyasal Kitabevi.
31. Raymo, M. J., Uchikoshi, F., & Yoda, S. (2021). Marriage intentions, desires, and pathways to later and less marriage in Japan. Demographic Research, 44(3), 67–98. https://doi.org/10.4054/DemRes.2021.44.3
32. Sayın, Ö. (2020). Aile sosyolojisi. Doğu Batı Yayınları.
33. Sharp, E. A., & Ganong, L. (2011). "I'm a loser, I'm not married, let's just all look at me": Ever-single women's perceptions of their social environment. Journal of Family Issues, 32(7), 956–980. https://doi.org/10.1177/0192513X10392537
34. Slonim, G., Gur-Yaish, N., & Katz, R. (2015). By choice or by circumstance?: Stereotypes of and feelings about single people. Studia Psychologica, 57(1), 35–48. https://doi.org/10.21909/sp.2015.01.672
35. Tezcan, F. (2021). "Damgalanan bir yaşam tarzı olarak bekarlık". Sosyoloji Dergisi, (41-42), 81–115. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iusosyoloji/issue/64010/893666
36. Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Evlenme ve boşanma istatistikleri, 2023 [Haber bülteni]. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Evlenme-ve-Bosanma-Istatistikleri-2023-53702
37. Yalçın, M. (2025). Bekar kadınlar üzerindeki toplumsal baskının feminist sosyal hizmet bağlamında değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.