SİYASET VE YÖNETİM AYRIMININ CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNDE SAĞLIK VE MİLLİ EĞİTİM BAKANLIKLARI ÜZERİNDEN İNCELENMESİ
Öz
Yönetim ve siyaset ayrımı konusundaki düşünceler genellikle Woodrow Wilson’un “İdarenin İncelenmesi” çalışmasına dayandırılmaktadır. Ancak bu konudaki tartışmaların Wilson’dan önce başladığını ortaya koyan eserler bulunmaktadır. Bunların başında, Wilson’un da kendisine atıf yaptığı Johann Caspar Bluntschli’nin “Devletin Teorisi” (The Theory of the State) adlı eseri gelmektedir. Bluntschli’ye göre yönetim ve siyaset ayrımının odağında yer alan yönetim kavramı, kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanılarak oluşturulan yürütme gücünün bir unsuru olarak kabul edilmektedir. Yürütme gücü kapsamında ise karar alma, emir verme ve kararları uygulama yer almaktadır. Hükümet etme işlevi olarak görülen karar alma, emir verme, çözüm üretme ve yasaklamaya ilişkin konular yürütmenin “birincil işlevi” kapsamında değerlendirilirken, kararların ve emirlerin yerine getirilmesi ise daha alt basamaklardaki birimler tarafından yerine getirilen “ikincil işlevler” kapsamındaki görevlere karşılık gelmektedir.
Bu çalışmanın amacı, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildikten sonra bakanlıkların teşkilat yapılarındaki değişimin yönetim siyaset ayrımı bakımından değerlendirilmesidir. Çalışma kapsamında yer alan Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın teşkilat yapılarındaki değişim Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve diğer mevzuatlar üzerinden incelenmiştir. Yeni hükümet sisteminde, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile merkezi yönetimin başkent teşkilatı değiştirilmiş; Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısı bünyesinde yürütmenin temel politikalarını belirlemek üzere politika kurulları ve ofisler oluşturulmuş; bakanlıklar, belirlenen politikaları ve alınan kararları uygulayan, dolayısıyla hükümet etme işlevinin ikincil konumundaki birimleri haline dönüştürülmüş; bakanlıkların başkent teşkilat yapıları değiştirilerek tüm birimler “hizmet birimleri” başlığı altında sıralanmış; politika belirlemeye ilişkin konular bakanlıkların görevi olmaktan çıkarılmış; bakanlıklar bünyesinde yer alan ve politika belirlemede yardımcı olan bazı kurullar ve birimler kaldırılmıştır.
Sonuç olarak yeni hükümet sistemine geçilmekle birlikte politika belirleme ve karar alma işlevlerini yerine getiren birimler ile alınan kararları uygulayan birimler fonksiyonel bir ayrışmaya tabi tutulmuştur. Böylece belirli ölçüde de olsa yönetim siyaset ayrımına uygun bir yürütme organı yapısı oluşturulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- BALTA, T. B. (2012). "İdare İlmi Sahasındaki İncelemeler". B. Aykaç, Ş. Durgun, & H. Yayman içinde, Türkiye'de Kamu Yönetimi, 2. Basım (s. 45-56). Ankara: Nobel Yayınevi.
- BLUNTSCHLI, J. C. (2000). The Theory of the State (Authorised English Translation from the Sixth German Edition). Ontario: Batoche Books.
- DEMİR, T. (2019, 01 20). Politics and Administration: A Review of Research and Some Suggestions. Florida Atlantic University: www.fau.edu/spa/pdf/Demir_PoliticsandAdministration_New_MS.pdf adresinden alındı
- ERYILMAZ, B. (2013). Kamu Yönetimi. Genişletilmiş ve Gözden Geçirilmiş 6. Baskı, Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
- GOODNOW, F. J. (1900). Politics and Administration: A Study in Government. New York: The Macmillan Company.
- MONTJOY, R. S., & WATSON, D. J. (1995). "A Case for Reinterpreted Dichotomy of Politics and Administration as a Professional Standard in Council-Manager Government". Public Administration Review, 55(3), 231-239.
- OVEREEM, P. (2012). The Politics-Administration Dichotomy: Toward a Constitutional Perspective, 2nd edition. Boca Raton, FL: CRC Press (Taylor & Francis Group).
- ROSENBLOOM, D. (2008). "The Politics-Administration Dichotomy in US Historical Context". Public Administration Review, The Legacy of Dwight Waldo, Jan./Feb., 57-60.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
19 Temmuz 2019
Kabul Tarihi
26 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 9 Sayı: 2