DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR'İN İLÇE OLMASI
Öz
Nevşehir, Osmanlı Devleti’nin Lale Devri’nden Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarına kadar bir ilçe konumunda olmuştur. İdari taksimatta Niğde vilayetine bağlı kaza olarak anılan Nevşehir, cumhuriyetin ilanıyla birlikte tek parti iktidarı döneminde bu statüsünü devam ettirmiştir. 1950 yılında Demokrat Parti’nin iktidarı Cumhuriyet Halk Partisi’nden devralarak iktidar olması Nevşehir tarihi için bir dönüm noktası olmuştur. Demokrat Parti’nin söylemleri arasında en dikkat çekeni olan “Demokrasi” ifadesi aynı zamanda halkın bu partiden isteklerini de rahatlıkla dile getirmelerine ortam hazırlamıştır. Türkiye’de birçok bölgenin, şehrin olduğu gibi Demokrat Parti’den Nevşehir’in de beklentisi çok olmuştur. Bu isteklerden en önemlisi Nevşehir’in kaza olmaktan çıkarılıp il statüsü kazandırılmasıydı. Demokrat Parti iktidar olur olmaz 1950’li yılların başlarından itibaren il olma taleplerini çeşitli yollarla iktidara iletmeye çalışan Nevşehir’in bu isteği 1954 seçimlerinin hemen sonrasında gerçekleşmiştir. 2 Mayıs 1954 yılında yapılan seçimlerden sonra Kırşehir’de seçimleri Osman Bölükbaşı önderliğinde Demokrat Parti’nin içinden çıkan Cumhuriyetçi Millet Partisi’nin kazanması bu sürecin hızlanmasına yol açmıştır. Seçimlerden kısa süre sonra meclise sunulan kanun tasarısı ile başlayan Nevşehir’in il olma süreci Kırşehir’in kaza olarak Nevşehir’e bağlanmasıyla ülke gündeminde oldukça yer almıştır. Bu çalışmada, Demokrat Parti dönemi İktidar-Muhalefet çekişmesi ekseninde bu süreçte yaşanan olaylar ve Nevşehir’in il oluşu ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albayrak, M. (2004). Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti (1946-1960), Ankara: Phoenix Yayınevi.
- Alkan, M. Ö. (2003). Türkiye’de Seçim Sistemi Tercihi’nin Misyon Boyutu ve Demokratik Gelişime Etkileri, Anayasa Yargısı Dergisi, 6, 133-165.
- (Altınay), A. R. (1924). Anadolu Şehirleri: Damat İbrahim Paşa Zamanında Ürgüp ve Nevşehir, Türk Tarihi Encümeni Mecmuası, 3, 156-185.
- Ayhan, E. (2006). Osman Bölükbaşı’nın Siyasi Faaliyetleri (1913-2002), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Doğan, H. (2012). Milli Mücadele’de Nevşehir ve Çevresi, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 49, 57-73.
- Erdoğan, H. (2016). Nevşehir’in TBMM’de İlk Temsili, II. Uluslararası Nevşehir Tarih ve Kültür Sempozyumu Bildirileri Kitabı İçinde, (s. 632-671), Nevşehir: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Yayınları.
- Özçelik, P. K. (2010). Demokrat Parti’nin Demokrasi Söylemi, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65 (3), 163-187.
- Öztürk, İ. (2008). Niğde Sancağı, Konya: Kömen Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
1 Temmuz 2020
Kabul Tarihi
19 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 2
APA
Erdoğan, H., & Pişkin, Ç. (2020). DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR’İN İLÇE OLMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 10(2), 577-590. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.762334
AMA
1.Erdoğan H, Pişkin Ç. DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR’İN İLÇE OLMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2020;10(2):577-590. doi:10.30783/nevsosbilen.762334
Chicago
Erdoğan, Haşim, ve Çağrı Pişkin. 2020. “DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR’İN İLÇE OLMASI”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 10 (2): 577-90. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.762334.
EndNote
Erdoğan H, Pişkin Ç (01 Aralık 2020) DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR’İN İLÇE OLMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 10 2 577–590.
IEEE
[1]H. Erdoğan ve Ç. Pişkin, “DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR’İN İLÇE OLMASI”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 10, sy 2, ss. 577–590, Ara. 2020, doi: 10.30783/nevsosbilen.762334.
ISNAD
Erdoğan, Haşim - Pişkin, Çağrı. “DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR’İN İLÇE OLMASI”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 10/2 (01 Aralık 2020): 577-590. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.762334.
JAMA
1.Erdoğan H, Pişkin Ç. DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR’İN İLÇE OLMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2020;10:577–590.
MLA
Erdoğan, Haşim, ve Çağrı Pişkin. “DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR’İN İLÇE OLMASI”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2020, ss. 577-90, doi:10.30783/nevsosbilen.762334.
Vancouver
1.Haşim Erdoğan, Çağrı Pişkin. DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İKTİDAR-MUHALEFET ÇEKİŞMESİNİN BİR ÜRÜNÜ: NEVŞEHİR’İN İL , KIRŞEHİR’İN İLÇE OLMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 01 Aralık 2020;10(2):577-90. doi:10.30783/nevsosbilen.762334
Cited By
BİR KENT TARİHİ İNCELEMESİ: ARŞİV BELGELERİNDE NEVŞEHİR (1960-1970)
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi
https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.870489ÜRGÜP PEOPLE’S HOUSE AND IT’S ACTIVITIES (1934-1951)
Erciyes Akademi
https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1107188Hasımlardan Rakiplere (1946-1950): CHP-DP Rekabetinin Siyasal Psikolojik Zemini
Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1053865The Election Cheatings in Turkey: Gerrymandering
İnsan ve İnsan Dergisi
https://doi.org/10.29224/insanveinsan.1142025Pınarbaşı Postası Gazetesine Göre Demokrat Parti Döneminde Pınarbaşı
OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.26466/opus.866052Menderes-İnönü Arasında Kısa Süren Bahar Havası ve Yansımaları (1957)
Journal of Universal History Studies
https://doi.org/10.38000/juhis.1379662DEMOKRAT PARTİ İKTİDARI DÖNEMİ’NDE MUHALİF BİR ŞEHİR MEBUSU: X. DÖNEM TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ’NDE AHMET BİLGİN MUHALEFETİ
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2024.64.1.221927 NÜFUS SAYIMINA GÖRE NİĞDE'NİN DEMOĞRAFİK YAPISI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33437/ksusbd.1496473Cumhuriyet Halk Partisi’nin Demokrasi Söylemleri (1946-1957)
Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.71353/gunaad.1830431