KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI
Öz
Bu çalışmada, Ahmet Ümit’in polisiye roman türündeki “İstanbul Hatırası” adlı eserinin içerisinde yer alan kültürel unsurların, çevirmen tarafından erek dile nasıl aktarıldığı üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada güdülen temel amaç, kültüre özgü terimlerin erek dile aktarımının, özellikle edebi metin çevirmenleri açısından çok zorlu bir süreç olduğuna dikkat çekmek ve çevirmenin, bu terimleri aktarırken aldığı çeviri kararlarına ilişkin eleştirel bir bakış açısı sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda, kültüre özgü terimlerin erek dile aktarımında çevirmenin, Vinay & Darbelnet’in ve Peter Newmark’ın önerdikleri çeviri yöntemlerinden hangilerini ağırlıklı olarak kullanmayı tercih ettiği yönünde tespitlerde bulunulmuştur. Buna ek olarak, kültürel terimlerin erek dile aktarımında çevirmen tarafından ağırlıklı olarak tercih edilen çeviri yöntemlerinden hareketle, çevirmenin tercümesinde Lawrence Venuti’nin “Yerlileştirme” ve “Yabancılaştırma” stratejilerinden hangisini baskın olarak benimsediği ortaya konulmuştur. Bundan başka, kültürel terimlerin tercümelerine ilişkin yapılan kapsamlı analizlerden ve yorumlardan hareketle, çevirmenin, ilgili romanın Almanca tercümesinde erek kültür odaklı mı yoksa kaynak kültür odaklı mı bir yaklaşım içerisinde bulunduğu, görünür mü yoksa görünmez mi olmayı tercih ettiği de saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Baltacı, C. (2004). “Mektep”. TDV İslam Ansiklopedisi, (29), 6-7, https://cdn2.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/29/C29016279.pdf adresinden 8 Şubat 2011 tarihinde edinilmiştir.
- Berk, Ö. (2005). Kuramlar Işığında Açıklamalı Çeviribilim Terimcesi. İstanbul: Multilingual Yabancı Dil Yayınları.
- Bozkurt, N. (2009). “Sarık”. TDV İslam Ansiklopedisi, (36), 152-154, https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/36/C36024115.pdf adresinden 6 Şubat 2021 tarihinde edinilmiştir.
- Bozkurt, N. (2004). “Mektep”. TDV İslam Ansiklopedisi, (29), 5-6, https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/29/C29016278.pdf adresinden 6 Şubat 2021 tarihinde edinilmiştir.
- DİA. (1998). “Hoca”. TDV İslam Ansiklopedisi, (18), 186-187, https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/18/C18006016.pdf adresinden 8 Şubat 2021 tarihinde edinilmiştir.
- DUDEN. Wörterbuch. https://www.duden.de/woerterbuch Erkurt, G. Ş. (2017). Disiplinlerarasılık Bağlamında Çeviribilim ve Kültür Bilimin Kuramsal Bağlantıları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, (48), 59-75.
- Erul, B. (2012). “Veda Hutbesi”. TDV İslam Ansiklopedisi, (42), 591-593, https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/42/C42013832.pdf adresinden 9 Şubat 2021 tarihinde edinilmiştir.
- Guerra, A. F. (2012). Translating Culture: Problems, Strategies And Practical Realities. Art and Subversion, (1), 1-27.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
17 Mart 2021
Kabul Tarihi
22 Nisan 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 2
APA
Çağlar, E., & Kalkan, H. K. (2021). KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(2), 458-480. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.898557
AMA
1.Çağlar E, Kalkan HK. KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2021;11(2):458-480. doi:10.30783/nevsosbilen.898557
Chicago
Çağlar, Edanur, ve Hasan Kazım Kalkan. 2021. “KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 11 (2): 458-80. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.898557.
EndNote
Çağlar E, Kalkan HK (01 Haziran 2021) KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 11 2 458–480.
IEEE
[1]E. Çağlar ve H. K. Kalkan, “KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 11, sy 2, ss. 458–480, Haz. 2021, doi: 10.30783/nevsosbilen.898557.
ISNAD
Çağlar, Edanur - Kalkan, Hasan Kazım. “KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 11/2 (01 Haziran 2021): 458-480. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.898557.
JAMA
1.Çağlar E, Kalkan HK. KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2021;11:458–480.
MLA
Çağlar, Edanur, ve Hasan Kazım Kalkan. “KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 11, sy 2, Haziran 2021, ss. 458-80, doi:10.30783/nevsosbilen.898557.
Vancouver
1.Edanur Çağlar, Hasan Kazım Kalkan. KÜLTÜREL UNSURLARIN AKTARIMI BAĞLAMINDA AHMET ÜMİT’İN İSTANBUL HATIRASI ADLI ROMANININ ALMANCA TERCÜMESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 01 Haziran 2021;11(2):458-80. doi:10.30783/nevsosbilen.898557
Cited By
Elveda Güzel Vatanım’ın İngilizce çevirisi ışığında tarihî roman çevirisinde kültürel unsurlar
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.29000/rumelide.1222098Ulrich Hub’un Eserlerinde Argo İfadelerin ve Deyimlerin Türkçeye Çevirisinde Çevirmen Tercihleri
Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi
https://doi.org/10.37599/ceviri.1376259