NAKİTSİZ TOPLUM SÜRECİ VE BANKA TİCARİ MÜŞTERİLERİNİN, ÖDEME KARTLARI KULLANIM TERCİHLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde, mobil, dijital, ve kartlı sistemler kullanılarak yapılan ödemelerin toplam ödemelerden aldığı pay artmakta, nakit kullanımı ise giderek azalmaktadır. “Nakitsiz Toplum” adı verilen bu süreç, bankalar, ödeme sistemi kuruluşları, teknoloji şirketleri ve hükümetler tarafından desteklenmektedir. Çalışmada, nakitsiz toplum sürecine etki eden unsurlardan olan ticari müşterilerin kart kullanım tercihlerinin belirlenerek, bu tercihlerin nakitsiz toplum sürecine etkileri incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında İstanbul ilinde faaliyet gösteren ticari bankanın banka ve/veya kredi kartını kullanan 1155 ticari müşteriden anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Keşfedici faktör analizi yöntemiyle belirlenen faktörler arasında yer alan nakitsiz toplum sürecinin diğer faktörlerle ilişkisi doğrusal regresyon modeli uygulanarak test edilmiştir. Çalışma bulgularına göre; ticari müşterilerin kart kullanım alışkanlıklarını etkileyen faktörlerden, kart ürün özellikleri, bankanın genel yapısı, yakınlık, bütünleşik pazarlama iletişimi, müşteri ilişkileri yönetimi ve marka/imaj faktörleri ile “nakitsiz toplum süreci” arasında ilişki bulunduğu, “banka nakit yönetimi hizmetleri” ile “nakitsiz toplum süreci” arasında ise ilişki bulunmadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Nakitsiz toplum,
• Ticari müşteriler,
• Kart kullanımı,

CASHLESS SOCIETY PROCESS AND DETERMINING THE PAYMENT CARD USAGE PREFERENCES OF CORPORATE BANKING CUSTOMERS

Öz

Due to the developments in information and communication technologies, the share of payments made by using mobile, digital and card systems increases in the total payments, while cash usage decreases. This process, named the "Cashless Society", is supported by banks, payment system organizations, technology companies and governments. The study aims to determine the card usage preferences of corporate customers, which are among the factors affecting the cashless society process, and examine the impacts of these preferences on the cashless society process. Data were collected from 1,155 corporate customers using debit and/or credit cards of a commercial bank operating in Istanbul province within the research scope. The relationship between the cashless society process and other factors determined by the exploratory factor analysis method was tested using the linear regression model. According to the study findings; Among the factors that affect the card usage habits of corporate customers, card product features, the general structure of the bank, proximity, integrated marketing communication, customer relationship management, and brand/image factors are related to the cashless community process, it was determined that there was no relationship between the cash management services of the bank and cashless community process

Kaynakça

1. Arango, C., Huynh, K.P. ve Sabetti, L. (2015). Consumer Payment Choice: Merchant Card Acceptance Versus Pricing. Journal of Banking&Finance (55), 130-141.
2. Aytekin, A. ve Yücel, Y. B.. (2017). Yeni Ödeme Teknolojilerinin İş Hayatına Etkileri. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 4(12), 11-33.
3. Bankalararası Kart Merkezi. (2018). Keşif: Blockchain'in Sırları. Deneysel Çalışma, İstanbul: BKM
4. Banklararası Kart Merkezi. (2020). Ürünler ve Hizmetler. Web Site, Retrieved 26 November 2019 www.bkm.com.tr
5. Bayrakdaroğlu, A. ve Altuntaş, Y.. (2015). Bankaların Kredi Kartı Kullanımını Yaygınlaştırmada Uyguladıkları Satış Geliştirme Faaliyetleri Üzerine Bir Araştırma. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 7(12), 41-64.
6. Demirgüç-Kunt, A., Klapper, L., Singer, D., Ansar, S. ve Hess, J.. (2018). The Global Database Findex 2017- Measuring Financial Inclusion and the Fintech Revolution. Washington DC: World Bank Group
7. Elgin C., Erzan R., Kuzubaş U. (2015). Türkiye'de Nakit ve Kart Ödemelerinin Karşılaştırmalı Maliyeti. İstanbul: Mastercard Türkiye
8. Göl, H., İlhan, E., Ot, İ., Döm, İ. ve Çakır, İ.. (2019). E-Ticaretin Gelişim, Sınırların Aşılması ve Yeni Normlar. Araştırma, İstanbul: TÜSİAD & Deloitte Digital.

9. Gujarati, D. N. ve Porter, D.C.. (2012). Temel Ekonometri, Çeviren Ümit Şenesen ve Gülay Günlük Şenesen. İstanbul: Literatür Yayıncılık.
10. Gürbüz, S. ve Şahin, F.. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (5.Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
11. Hair, Jr., J. F., Black, W.C., Babin, B.J. ve Anderson, R.E.. (2014). Multivariate Data Analysis, Harlow: Pearson Education Limited.
12. Hasan, I., De Renzis, T. ve Schmiedel, H.. (2012) Retail Payments and Economic Growth. Resorch, Helsinki: Bank of Finland Resorch Discussion
13. Herbst-Murpy, S.. (2011). Getting Down to Business: Commercial Cards in Business-to-Business Payments. Discussion Paper. www.philadelphiafed.org.
14. Jenkins. P(2018) Whe don' t take cash: İs this future at money ?. Retrieved 26 November 2019 www.ft.com
15. Kaya, F.. (2008). Kredi Kartları ve Bireysel Müşterilerin Kredi Kartı Tercihine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Kadir Has Üniversitesi, İstanbul.
16. Kumari, N. ve Khanna, J.. (2017). Cashless Payment: A Behaviourial Change To Economic Growth. International Journal of Scientific Research and Education, 7 (7), 6701-6710.
17. Kurtuluş, K.. (2014). Araştırma Yöntemleri, Türkmen Kitapevi, İstanbul.
18. Tunçsiper, K. N. (2018). www.zraporu.com. 1 Aralık 2018. https://www.zraporu.com/finans/dunya-para-basma-usleri/ (25 November 2019 tarihinde erişilmiştir).
19. Sato, S. ve Humphrey, D. B.. (1995). Transforming Payment Systems : Meeting the Needs of Emerging Market. World Bank Discussion Paper.
20. Mishkin, F. S.. (2000). Finansal Piyasalar ve Kurumlar. Çeviren İlyas Şıklar, Ahmet Çakmak ve Suat Yavuz. İstanbul: Bilim ve Teknik Yayınevi.
21. Tee, Hock-Han, ve Hivay-Boon Ong.. (2016). Cashless Payment and Economic Growth. Springer Open, 7 April: 1-9.
22. Van Steenis, H.. (2019). Future of Finance. Araştırma, Bank of England, Londra: Bank of England.
23. Zengin, B. ve Güngördü, A.. (2013) Elektronik Ödeme Sistemlerinin Olası Etkileri Üzerine Bir İnceleme. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15 (3), 129-150