TR
EN
Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini
Öz
Dispersif zeminler, dolgu barajların çekirdek yapısında kullanıldığında erozyon hassasiyetlerinin çok yüksek olması nedeniyle içsel erozyona neden olarak bu tür barajların göçmesine neden olmaktadırlar. Bu tür zeminlerin tasarım aşamasında belirlenerek dolgu barajların inşaatında kullanılmaması gerekmektedir. Dispersif zeminler; fiziksel (dağılma deneyi, çifte hidrometre deneyi ve iğne deliği deneyi) ve kimyasal (boşluk sıvısının kimyasal içeriği) deneyler ile belirlenebilmektedir. Bu çalışmada ise alternatif bir yöntem olarak XRF (X-Işını Floresans) analiz sonuçları kullanılarak genetik programlama (GP) yardımıyla zeminlerin dispersibilite sınıfının tahmin edilebilmesi için bilgisayar modelleri geliştirilmiştir. Genetik İfade Programlama (GİP) ile oluşturulan tahmin modellerinde kullanılan 181 adet verinin % 66.9’u eğitim verisi; geri kalan ise ise test verisi olarak kullanılmıştır. Majör (SiO2, Al2O3) ve minör (MgO, CaO, Na2O, K2O) oksitlerin girdi verisi olarak kullanıldığı bilgisayar modellerinde zeminler dispersif (D) ve dispersif olmayan zeminler (ND) olarak yüksek oranlarda başarılı bir şekilde tahmin edilmektedir. En başarılı tahmin modeli tüm veri seti içinde SiO2, Al2O3, MgO, CaO ve Na2O girdi verilerinden oluşan modeldir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- H.E. Middleton, 1930, The properties of soils which influence erosion, Tech. Bull, U.S. Dept. Agri., 178: 1-16,1930.
- G.M. Volk, Method of determination of degree of dispersion of the clay fraction of soils, Proceedings Soil Science Society of America, 2, 561-567,1937.
- A. Maharaj and P. Paige-Green, P., The SCS double hydrometer test in dispersive soil identification, In The 18th International Conference on Soil Mechanics and Geotechnical Engineering, Paris, 2-6, France, 2013.
- R.S. Decker and L.P. Dunnigan, L.P., Development and use of the Soil Conservation Service Dispersion Test, J. Sherard, R. Decker (Eds), In STP623-EB Dispersive Clays, Related Piping, and Erosion in Geotechnical Projects, West Conshohocken, PA: ASTM International, 94-109, 1977.
- G.D. Aitchison, O.G. Ingles and C.C. Wood C.C, Post-construction deflocculation as a contributory factor in the failure of earth dams, In: Fourth Australia-New Zealand conference on soil mechanics and foundation engineering, Australia, 275-279, 1963,
- F.A. Gerber, and V.M. Harmse, Proposed procedure for identification of dispersive soils by chemical testing, Civil Engineer in South Africa, 29(10), 397-399, 1987.
- P. Paige-Green, Dispersive and erodible soils – Fundamental differences, SAIEG/ SAICE Problem Soils Conference, 59-67, Midrand, November 2008.
- W.W. Emerson, A Classification of soil aggregates based on their coherence in water, Australian Journal of Soil Research 5, 47-57, 1967.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İnşaat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
14 Ekim 2022
Gönderilme Tarihi
21 Eylül 2022
Kabul Tarihi
29 Eylül 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 4
APA
Topçu, S., & Seyrek, E. (2022). Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 11(4), 1034-1041. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1178313
AMA
1.Topçu S, Seyrek E. Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2022;11(4):1034-1041. doi:10.28948/ngumuh.1178313
Chicago
Topçu, Sadettin, ve Evren Seyrek. 2022. “Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 11 (4): 1034-41. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1178313.
EndNote
Topçu S, Seyrek E (01 Ekim 2022) Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 11 4 1034–1041.
IEEE
[1]S. Topçu ve E. Seyrek, “Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 11, sy 4, ss. 1034–1041, Eki. 2022, doi: 10.28948/ngumuh.1178313.
ISNAD
Topçu, Sadettin - Seyrek, Evren. “Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 11/4 (01 Ekim 2022): 1034-1041. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1178313.
JAMA
1.Topçu S, Seyrek E. Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2022;11:1034–1041.
MLA
Topçu, Sadettin, ve Evren Seyrek. “Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 4, Ekim 2022, ss. 1034-41, doi:10.28948/ngumuh.1178313.
Vancouver
1.Sadettin Topçu, Evren Seyrek. Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ekim 2022;11(4):1034-41. doi:10.28948/ngumuh.1178313