Araştırma Makalesi

Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması

Cilt: 12 Sayı: 2 15 Nisan 2023
PDF İndir
TR EN

Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması

Öz

Afetler, can ve mal kayıpları gibi büyük zararlara yol açan beklenmedik ve istenmedik durumlardır. Doğal afetlere örnek olarak deprem, sel, heyelan, çığ ve obruklar gösterilebilir. Önemli bir afet türü olan obruklar meydana geldiği alanda ciddi güvenlik sorunları meydana getirmektedir. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de, yeraltı su kaynaklarının giderek azalması, iklim özelliklerini hesaba katmadan yapılan yoğun tarımsal faaliyetler ve bunlara ek olarak ilgili bölgelerin jeolojik yapısı gibi faktörler obruk oluşma riski bulunan alanlarda sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Can ve mal kaybına yol açan, kontrol edilemeyen ve aniden gelişen obruk olayları tamamen engellenemese de, önlem alabilmek mümkündür. Bu çalışmada Aksaray ilinde hızla sayısı artan obrukların mekânsal olabilirliğini tahmin eden ve gösteren duyarlılık haritalarının oluşturulması amacı ile Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri kullanılmıştır. Literatür çalışmaları ve uzman görüşleri dikkate alınarak duyarlılık haritası oluşturmak için 12 kriter belirlenmiş, kriter önem dereceleri AHS ile hesaplanmış ve obruk duyarlılık haritası oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. F. Gutiérrez, M. Parise, J. De Waele and H. Jourde, A review on natural and human-induced geohazards and impacts in karst. Earth-Science Reviews, 138, 61–88, 2014. https://doi.org/10.1016/j.earscırev.2014.08.002.
  2. K. Taheri, T. M. Missimer, H. Mohseni, M. D. Fidelibus, M. Fathollahy and M. Taheri, Enhancing spatial prediction of sinkhole susceptibility by mixed waters geochemistry evaluation: application of ROC and GIS. Environmental Earth Sciences, 80 (14), 2021. https://doi.org/10.1007/s12665-021-09763-8.
  3. E. Bruno, D. Calcaterra and M. Parise, Development and morphometry of sinkholes in coastal plains of Apulia, southern Italy. Preliminary sinkhole susceptibility assessment. Engineering Geology, 99, (3–4), 198-209, 2008. https://doi.org/10.1016/j.enggeo. 2007.11. 017.
  4. F. Gutiérrez, Sinkhole Hazards. Oxford Research Encyclopedia of Natural Hazard Science, 2016. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199389407.013.40.
  5. S. T. Kidanu, N. L. Anderson and J. D. Rogers, Using GIS-based spatial analysis to determine factors influencing the formation of sinkholes in Greene County, Missouri. Environmental and Engineering Geoscience, 24 (3), 251–261, 2018. https://doi.org/ 10.2113/eeg-2014.
  6. A. B. Tihansky, Sinkholes, west-central Florida. in: D. R. Galloway, Devin, Jones and S. E. Ingebritsen (Eds.), Land subsidence in the United States, U.S. Geological Survey Circular, pp. 121-140, Florida, 1999.
  7. Y. J. Kim, B. H. Nam, Y. H. Jung, X. Liu, S. Choi, D. Kim and S. Kim, Probabilistic spatial susceptibility modeling of carbonate karst sinkhole. Engineering Geology, 306, 106728, 2022. https://doi.org/ 10.1016/j.enggeo.2022. 106728.
  8. R. Bozyiğit ve T. Tapur, Konya ovası ve çevresinde yeraltı sularının obruk oluşumlarına etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 137–155, 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

21 Aralık 2022

Kabul Tarihi

1 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bilgilioğlu, S. S., & Bilgilioğlu, H. (2023). Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(2), 612-625. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1222497
AMA
1.Bilgilioğlu SS, Bilgilioğlu H. Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2023;12(2):612-625. doi:10.28948/ngumuh.1222497
Chicago
Bilgilioğlu, Süleyman Sefa, ve Hacer Bilgilioğlu. 2023. “Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 12 (2): 612-25. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1222497.
EndNote
Bilgilioğlu SS, Bilgilioğlu H (01 Nisan 2023) Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 12 2 612–625.
IEEE
[1]S. S. Bilgilioğlu ve H. Bilgilioğlu, “Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 12, sy 2, ss. 612–625, Nis. 2023, doi: 10.28948/ngumuh.1222497.
ISNAD
Bilgilioğlu, Süleyman Sefa - Bilgilioğlu, Hacer. “Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 12/2 (01 Nisan 2023): 612-625. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1222497.
JAMA
1.Bilgilioğlu SS, Bilgilioğlu H. Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2023;12:612–625.
MLA
Bilgilioğlu, Süleyman Sefa, ve Hacer Bilgilioğlu. “Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 2, Nisan 2023, ss. 612-25, doi:10.28948/ngumuh.1222497.
Vancouver
1.Süleyman Sefa Bilgilioğlu, Hacer Bilgilioğlu. Aksaray ili obruk duyarlılık haritasının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri ile oluşturulması. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Nisan 2023;12(2):612-25. doi:10.28948/ngumuh.1222497

Cited By