TR
EN
Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması
Öz
Bu çalışmada, dinamik belirsizliklere sahip Euler Lagrange (EL) sistemlerinin konum takip problemine odaklanılmıştır. Özellikle, konum bilgisi elde edilirken hız bilgisinin kullanılamadığı ya da kullanılamadığı durum incelenmiştir. İkincil bir amaç olarak, her girişin takip hatasının önceden sınırlandırılması hedeflenmiştir. Konum takip hatasının önceden belirlenen bir bölgede olacak şekilde başlatılıp bu bölgede kalacağı kısıtları altında hedeflenen konumun takip edilmesi motivasyonu ile bir denetleyici tasarlanmıştır. EL sistemlerinin modelindeki belirsizliklerin bir kısmı gürbüz bileşenlerle bastırılarak telafi edilmiş, bir kısmı ise yenilikçi güncelleme kuralları kullanılarak yapay sinir ağları yaklaşımıyla kestirilip denetim yapısında kullanılmıştır. Hız ölçümlerinin mevcut olmaması durumunu telafi etmek için filtre temelli yöntemler kullanılmıştır. Konum sinyalinin sınırlı olması koşulu altında uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli yenilikçi bir denetleyici tasarlanmış, kapalı çevrim denetim sisteminin kararlılığı Lyapunov tabanlı metotlarla analiz edilmiştir. Tasarlanan denetleyicinin performansının değerlendirilmesi için iki serbestlik derecesine sahip düzlemsel robot modeli kullanılarak karşılaştırmalı benzetim çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- F.L. Lewis, D.M. Dawson and C.T. Abdallah, Robot Manipulator Control: Theory and Practice. CRC Press, Basel, 2003.
- G. Yüksel, T. Yiğit ve H Çelik, DA motor tahrikli dört serbestlik dereceli bir robot kolun 2-DOF PID ile kontrolü. 19. Otomatik Kontrol Türk Millî Komitesi Ulusal Toplantısı, sayfa 410-415, İstanbul, Türkiye, 2018.
- H. Berghuis and H. Nijmeijer, A passivity approach to controller-observer design for robots, IEEE Transactions on Robotics and Automation, 9 (6), 740-754, 1993. https://doi.org/10.1109/70.265918.
- R.O. Astolfi, and A. Venkatraman, A globally exponentially convergent immersion and invariance speed observer for mechanical systems with non-holonomic constraints. Automatica, 46 (5), 182–189, 2010. https://doi.org/10.1016/j.automatica.2009.10.027.
- M. Namvar, A class of globally convergent velocity observers for robotic manipulators. IEEE Transactions Automatic Control. 54 (8), 1956–1961, 2009. https://doi.org/10.1109/tac.2009.2023960.
- C. D. Wit and J. Slotine, Sliding observers for robot manipulators. Automatica, 27 (5), 859–864, 1991. https://doi.org/10.1016/b978-0-08-037022-4.50071-5.
- A. Abdessameud and M. F. Khelfi, A variable structure observer for the control of robot manipulators. International Journal of Applied Mathematics and Computer Science, 16 (2), 189–196, 2006. https://rb.gy/iyfqtb.
- Y. Xiong and M. Saif, Sliding mode observer for nonlinear uncertain systems. IEEE Transactions on Automatic Control, 46 (12), 2012–2017, 2001. https://doi.org/10.1109/9.975511.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kontrol Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
20 Aralık 2023
Yayımlanma Tarihi
15 Ocak 2024
Gönderilme Tarihi
12 Temmuz 2023
Kabul Tarihi
1 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 1
APA
Yılmaz, B. M. (2024). Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(1), 116-122. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1326508
AMA
1.Yılmaz BM. Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2024;13(1):116-122. doi:10.28948/ngumuh.1326508
Chicago
Yılmaz, Bayram Melih. 2024. “Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 (1): 116-22. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1326508.
EndNote
Yılmaz BM (01 Ocak 2024) Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 1 116–122.
IEEE
[1]B. M. Yılmaz, “Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 13, sy 1, ss. 116–122, Oca. 2024, doi: 10.28948/ngumuh.1326508.
ISNAD
Yılmaz, Bayram Melih. “Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13/1 (01 Ocak 2024): 116-122. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1326508.
JAMA
1.Yılmaz BM. Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2024;13:116–122.
MLA
Yılmaz, Bayram Melih. “Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, Ocak 2024, ss. 116-22, doi:10.28948/ngumuh.1326508.
Vancouver
1.Bayram Melih Yılmaz. Euler Lagrange sistemlerinin uyarlamalı sinir ağları tabanlı çıkış geri beslemeli denetiminde konum sinyalinin sınırlandırılması. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ocak 2024;13(1):116-22. doi:10.28948/ngumuh.1326508