Geçici kenar koruma sistemleri kullanımının inşaat proje maliyetine etkisi

Öz

Türkiye'de iş kazalarına ilişkin istatistiki veriler incelendiğinde, iş kazaları sonucu meydana gelen ölüm, meslek hastalığı ve sürekli iş göremezlik sayılarında artış olduğu görülmektedir. Tüm sektörler arasında inşaat sektörü, iş kazası sayısı ve ağır sonuçları bakımından diğer sektörlere kıyasla ilk sırada yer almaktadır. Bu çalışmada, İşyeri Tehlike Sınıfları Listesinde NACE kodlarında yer alan 3 başlık altında faaliyet gösteren inşaat sektöründeki işyerlerinde 2020 ve 2021 yıllarında meydana gelen iş kazalarına ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü'nden temin edilerek analiz edilmiştir. İş kazaları sonucu Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapılan bildirimler sınıflandırılarak iş kazalarının nedenleri tespit edilmiş ve en çok ölümlü iş kazasının yüksekten düşme nedeniyle gerçekleştiği belirlenmiştir. İnşaat sektöründe ölümlü iş kazalarının en önemli nedeni olan yüksekten düşme kaynaklı iş kazalarının önlenmesi için standartlara uygun geçici kenar koruma sistemlerinin kullanımı ve proje maliyetine etkisi araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İş güvenliği
• İnşaat Sektörü
• İş kazası
• Geçici kenar koruma sistemleri
• İnşaat maliyeti

Impact of the use of temporary edge protection systems on construction project cost

Abstract

When the statistical data on occupational accidents in Turkey are analyzed, it is seen that there is an increase in the number of deaths, occupational diseases and permanent incapacity to work as a result of occupational accidents. Among all sectors, the construction sector ranks first compared to other sectors in terms of the number of occupational accidents and severe consequences. In this study, data on occupational accidents that occurred in 2020 and 2021 in workplaces in the construction sector operating under 3 headings in the NACE codes in the Workplace Hazard Classes List were obtained from the General Directorate of Service Delivery of the Social Security Institution and analyzed. The causes of occupational accidents were determined by classifying the notifications made to the Social Security Institution as a result of occupational accidents, and it was determined that the most fatal occupational accidents occurred due to falling from height. In order to prevent occupational accidents caused by falling from height, which is the most important cause of fatal occupational accidents in the construction sector, the use of temporary edge protection systems in accordance with the standards and their effect on the project cost were investigated.

Keywords

• Occupational safety
• Construction sector
• Work accidents
• Temporary edge protection systems

Kaynakça

1. S.E. Hacıbektaşoğlu, İnşaat sektöründe yaşanan iş kazalarının analizi ve bu kazalara neden olan etkenlerin incelenmesi. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(3), 159-177, 2018. https://doi.org/ 10.30692/ sisad.452112.
2. N. Yamak, S. Koçak, ve S. Samut, Türkiye’de inşaat sektörünün kısa ve uzun dönem dinamikleri. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7 (1), 96-113, 2018. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eyad/issue/57407/813619.
3. E. N. Güllüoğlu ve A. N. Güllüoğlu, Türkiye inşaat sektöründe istihdam ve iş kazalarının analizi. Karaelmas Journal of Occupational Health and Safety, 3(2), 65-81, 2019. https://doi.org/10.33720/ kisgd.622008
4. U. Müngen, İnşaat sektörümüzdeki başlıca iş kazası tipleri. Türkiye Mühendislik Haberleri Dergisi, 469, 32-39, 2011.
5. M. H. Gözüak ve H. Ceylan, Türkiye’de inşaat sektöründe meydana gelen iş kazalarının iş sağlığı ve güvenliği bağlamında analizi: Güncel eğilimlere genel bir bakış. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8 (2), 133-143, 2021. https://dergipark.org.tr/tr/ pub/sagakaderg/issue/62334/863926 .
6. A. Çavuş ve E. Taçgın, Türkiye’de İnşaat sektöründeki iş kazalarının sınıflandırılarak nedenlerinin incelenmesi. Academic Platform-Journal of Engineering and Science, C., 4(2), 13-24, 2016. https://doi:10.21541/apjes.63338
7. M. A. Zengin, Türkiye inşaat sektörü iş kazalarının istatistiksel analizi 2011-2020 . International Journal of Engineering Research and Development. 14 (2), 492-501, 2022. https://doi.org/10.29137/umagd.1035473
8. T. Zlatar, E. Lago, W. Soares, J. S. Baptista and B. B. Junior, Falls from height: Analysis of 114 cases, Production, 29 (6), 2019, https://doi.org/10.1590/0103-6513.20180091

9. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, “Ulusal İstihdam Stratejisi, 5.İzleme ve Değerlendirme Kurulu Toplantısı Mevcut Durum Raporu-İnşaat Sektörü”. Aralık, 2017.
10. B. Balcı, E. Taçkın, E. Ö. Balcı ve A. Yerden, İş kazalarında mali kayıplar. İstanbul Sosyal Bilimler Dergisi, (6), 66-83, 2013.https://dergipark.org.tr/ tr/pub/istjss/issue/17492/183032
11. ILO Introductory Report: Global Trends and Challenges on OHS -2008. XIX World Congress on Safety and Health at Work, 2011.
12. S. Baradan, Türkiye inşaat sektöründe iş güvenliğinin yeri ve gelişmiş ülkelerle kıyaslanması. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 8, 87-100, 2006. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deumffmd/issue/40869/493434 .
13. F. Yılmaz ve O. Tan, Bir inşaat şantiyesinde iş kazalarının neden olduğu iş-günü kayıplarının işverene maliyetinin belirlenmesi. International Journal of Economic and Administrative Studies, 14,143-156, 2015.https://dergipark.org.tr/tr/pub/ulikidince/issue/21614/232162.
14. C. Akçay, İnşaat sektöründe iş kazaları ve iş güvenliği maliyetlerinin incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 29 (3), 328-336, 2021. https://doi.org/10.31796/ ogummf.868306
15. S. Y. Yeşilniğdeli, İnşaat Sektöründe İş Kazalarının Oluşturduğu Maliyetler. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Türkiye, 2016.
16. Ö. Akboğa ve S. Baradan, İnşaat sektöründeki ölümlü iş kazalarının karakteristiklerinin incelenmesi: İzmir alan çalışması. 5. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu, 215-224, İzmir, Türkiye, 5-6 Kasım 2015.
17. A. Kaplan, Türkiye’de İnşaat Sektörü İş Kazası İstatistiklerinin Panel Zaman Serisi Analizi ile İncelenmesi. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Türkiye, 2022.
18. S. G. Özcan, A. Yıldızbası ve E. Eraslan, İnşaat firmalarının İSG bağlamında bulanık grup karar verme yaklaşımı ile değerlendirilmesi. Endüstri Mühendisliği, 30 (3), 204-219, 2019.https://dergipark.org.tr/ tr/pub/endustrimuhendisligi/issue/50398/606553
19. A. Razgratlı, İnşaat sektöründe iş kazalarının psikolojik sonuçları. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi, Türkiye, 2016.
20. C. H. Liy, S. H. Ibrahim, R. Affandi, N. A. Rosli, and M. N. M. Nawi, Causes of Fall Hazards in Construction Site Management. International Review of Management and Marketing, 6(S8), 257-263, 2016.
21. S. D. Choi, L. Guo, J. Kim and S. Xiong, Comparison of fatal occupational injuries in construction industry in the United States, South Korea, and China. International Journal of Industrial Ergonomics, 71, 64-74, 2019, https://doi.org/10.1016/j.ergon.2019.02.011
22. E. A. Nadhim, C.Hon, B. Xia, I. Stewart and D. Fang, Falls from Height in the Construction Industry: A Critical Review of the Scientific Literature. International Journal of Environmental Research and Public Health, 13(7), 638, 2016, https://doi.org/10.3390/ijerph13070638.
23. Y. Halabi, H. Xu, D. Long, Y. Chen, Z. Yu, F. Alhaek, W. Alhaddad, Causal factors and risk assessment of fall accidents in the U.S. construction industry: A comprehensive data analysis (2000–2020). Safety Science, 147, 2022. https://doi.org/10.1016/ j.ergon.2019.02.011.
24. Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği. RG: 05.10.2013/28786.
25. Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü, E-10124169-708.01-50632491 sayılı veri talep yazısı eki (41, 42 ve 43 NACE kodlarında faaliyet gösteren inşaat sektöründeki işyerlerinde 2020 ve 2021 yıllarında meydana gelen iş kazalarına ilişkin veriler), 18.08.2022.
26. R. Akyüz, İnşaat sektöründe ölümlü iş kazalarının proje maliyetine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2023.