İmar planlama çalışmalarında kentsel dönüşüm metotlarının uygulanma düzeyleri

Öz

Sel ve heyelan gibi doğa olayları kaynaklı afet durumlarına önlem almak, depreme dayanıklı olmayan yapı stoğunu belirlemek için kentsel dönüşüm stratejilerinin imar planlarında yer alması gerekir. Bu çalışma, kentsel dönüşüm ihtiyacının imar planlama süreçlerinde dikkate alınma düzeyini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Adana ilinde bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ve AFAD İl Müdürlükleri, tüm belediyeler ve üniversiteler bu çalışmanın evrenini olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda kentsel dönüşüm kanun uygulayıcıları ve araştırmacıları olan kamu personellerine uzman görüş formu vasıtasıyla sorular yöneltilmiştir. Katılımcı cevapları frekans ve yüzde değerleriyle, önem derecelerine yönelik cevaplar ise 5’ li Likert ölçeğine göre analiz edilmiştir. Veriler imar planlama çalışmalarında kentsel dönüşüm konusunun yeterince yer almadığını ve bu konu üzerine çalışmalar yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Kentsel dönüşümün dayanağı olan ilgili mevzuatlarda gerekli revizyonların yapılmasının, imar planlama çalışmalarında da kentsel dönüşümün önemle yer almasını sağlayacağı düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler

• İmar planlama
• Kentsel dönüşüm
• Uzman görüşü
• Likert
• Kentsel sürdürülebilirlik

Application levels of urban transformation methods in zoning planning studies

Abstract

Urban transformation strategies should be included in zoning plans to take precautions against disasters caused by natural events such as floods and landslides and to identify building stocks that are not earthquake resistant. This study was conducted to determine the level of consideration of the need for urban transformation in development planning processes. Environment, Urbanization and Climate Change, and AFAD Provincial Directorates, all municipalities and universities in Adana province were determined as the population of this study. In this context, questions were asked to public personnel who urban transformation law enforcers and researchers through the expert opinion form are. Participant responses were analysed with frequency and percentage values, and responses regarding importance levels were analysed on a 5-point Likert scale. The data indicated that the issue of urban transformation is not sufficiently included in development planning practices and that the actions on this issue should be carried out. We suppose that making the necessary revisions in the relevant legislation, which is the basis of urban transformation, will ensure that urban transformation takes an important place in development planning studies.

Keywords

• Zoning planning
• Urban transformation
• Expert opinion
• Likert
• Urban sustainability

Kaynakça

1. G.Brown, S. Sanders and P. Reed, Using public participatory mapping to inform general land use planning and zoning. Landscape and Urban Planning, 177, 64–74, 2018. https://doi.org/10.1016/J.LANDURBPLAN.2018.04.011
2. Y.E. Coruhlu, B. Uzun and O. Yildiz, Zoning plan-based legal confiscation without expropriation in Turkey in light of ECHR decisions. Land Use Policy, 95, 104598, 2020. https://doi.org/10.1016/J.LANDUSEPOL.2020.104598
3. J. Liu, Y. Fang, Q. Yan, and C. Chen, Modern zoning plans versus traditional landscape structures: Ecosystem service dynamics and interactions in rapidly urbanizing cultural landscapes. Journal of Environmental Management, 331, 117315, 2023. https://doi.org/10.1016/J.JENVMAN.2023.117315
4. D. Domingo, G. Palka, and A.M. Hersperger, Effect of zoning plans on urban land-use change: A multi-scenario simulation for supporting sustainable urban growth. Sustainable Cities and Society, 69, 102833, 2021. https://doi.org/10.1016/J.SCS.2021.102833
5. Z. Çetinkaya and A. Ciravoğlu, Sürdürülebilir yerleşim modellerinin karşılaştırılması: eko-kent ve yavaş kent. IDEALKENT 7, 18, 246–267, 2016. https://dergipark.org.tr/en/pub/idealkent/issue/36793/419102
6. S.Karabulut, A Novel urban transformation criteria from a Geosciences perspective: As case study in Bursa, NW Turkey. Journal of Cleaner Production, 195, 1437–1456, 2018. https://doi.org/10.1016/J.JCLEPRO.2018.01.200
7. S.A.Özdemir, M. T. Çöğürcü, M. A. Arslan, and M.Uzun, Kentsel dönüşüm planlama ve uygulama stratejilerinde 5393 ve 6306 sayılı kanunların karşılaştırılması. Konya Journal of Engineering Sciences, 10, 4, 976–985, 2023. https://doi.org/doi.org/10.36306/konjes.1124708
8. Y. Chen, Z. Liu, and B. B. Zhou, Population-environment dynamics across world’s top 100 urban agglomerations: With implications for transitioning toward global urban sustainability. Journal of Environmental Management, 319, 115630, 2022. https://doi.org/10.1016/J.JENVMAN.2022.115630

9. K. Nagao and D. W. Edgington, Local industrial displacement, zoning conflicts and monozukuri planning in Higashi Osaka, Japan. Land Use Policy, 134, 106937, 2023. https://doi.org/10.1016/J.LANDUSEPOL.2023.106937
10. E. Erdis and S. A. Ozdemir, Analysis of technical specification-based disputes in construction industry. KSCE Journal of Civil Engineering, 17, 7, 1541–1550, 2013. https://doi.org/10.1007/S12205-013-0016-7/METRICS
11. H.Abbasianjahromi and M. Aghakarimi, Safety performance prediction and modification strategies for construction projects via machine learning techniques. Engineering, Construction and Architectural Management, 30, 3, 1146–1164, 2023. https://doi.org/10.1108/ECAM-04-2021-0303/FULL/PDF
12. B.U.Ayhan and O. B. Tokdemir, Predicting the outcome of construction incidents. Safety Science, 113, 91–104, 2019. https://doi.org/10.1016/J.SSCI.2018.11.001
13. Y. Kedong, S. Zhou, and T. Xu, Research on optimization of index system design and its inspection method: Indicator design and expert assessment quality inspection. Marine Economics and Management, 2, 1, 1–28, 2019. https://doi.org/10.1108/MAEM-10-2019-0010
14. F. Roberti, U. F. Oberegger, E. Lucchi, and A. Troi, Energy retrofit and conservation of a historic building using multi-objective optimization and an analytic hierarchy process. Energy and Buildings, 138, 1–10, 2017. https://doi.org/10.1016/J.ENBUILD.2016.12.028
15. N. Mahat, J. Tah, C. Vidalakis, A. Khamaksorn, O. Thinnukool, and M. I. A. Malek, Data identification of determinants affecting the adoption of sustainable construction: The perspective of residential building developers. Data in Brief, 39, 107556, 2021. https://doi.org/10.1016/J.DIB.2021.107556
16. S. E. Harpe, How to analyze Likert and other rating scale data. Currents in Pharmacy Teaching and Learning, 7, 6, 836–850, 2015. https://doi.org/10.1016/J.CPTL.2015.08.001
17. T. Salihoğlu, A. N. Albayrak and Y. Eryılmaz, A method for the determination of urban transformation areas in Kocaeli. Land Use Policy, 109, 105708, 2021. https://doi.org/10.1016/J.LANDUSEPOL.2021.105708
18. A. Alaybeyoğlu, U. Kılıç, A. İregöl and Y. Konbul, Kentsel dönüşümde mahalleler arası öncelik sıralaması: örnek bir karar destek sistemi. Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering, 21, 2, 377–377, 2016. https://doi.org/10.17482/uumfd.278133
19. B. Tercan, Türkiye’de afet politikaları ve kentsel dönüşüm. Abant Journal of Cultural Studies, 3, 5: 102–120, 2018. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/469664
20. K. Karaman, Türkiye’ de şehirleşme olgusu ve gecekondu sorunu. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 2, 1, 108–117, 2003. https://dergipark.org.tr/en/pub/fudad/issue/46988/590217
21. A. Çelikbilek and Ş. M. Ç. Öztürk, 6306 Sayılı kanun kapsamında yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları ve İzmir uygulamaları. Journal of Medeniyet Art, 3, 2: 187–213, 2017. https://dergipark.org.tr/en/pub/medeniyetsanat/issue/33610/354957
22. M. Haghani, S. Sabri, C. D. Gruyter, A. Ardeshiri, Z. Shahhoseini, T. W. Sanchez and M. Acuto, The Landscape and Evolution of Urban Planning Science. Cities, 136, 104261, 2023. https://doi.org/10.1016/J.CITIES.2023.104261
23. S. Gerdan, Kentsel Planlama açısından il afet risk azaltma planlarının değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10, 4, 1006–1013, 2021. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1741298