Araştırma Makalesi

Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi

Cilt: 13 Sayı: 4 15 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi

Öz

Bir bölgedeki hava kalitesine etki eden kaynakların ve katkılarının belirlenmesi etkin kontrol stratejilerinin geliştirilmesi için büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Eskişehir'deki üç farklı istasyondan elde edilen PM10, PM2.5 ve SO2 verileri 2023 yılı için incelenmiştir. Tüm istasyonlarda, PM10 ve PM2.5 konsantrasyonlarının Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen sınır değerlerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Kirleticilerin zamansal ve mekânsal değişimleri ile iki değişkenli polar grafikleri incelendiğinde, İstasyon 1'de trafik ve evsel ısınmanın tüm kirleticiler üzerinde yüksek katkısı gözlenmiştir. İstasyon 2'de ise trafik ve ısınmanın kirleticiler üzerindeki katkıları farklılık göstermiştir. İstasyon 3'te ise SO2 ve PM2.5 üzerinde antropojenik kaynaklar daha etkili olurken, PM10'da toprak emisyonlarının etkisi de gözlenmiştir. PM10 için konsantrasyon ağırlıklı yörünge modeli, Türkiye'de İç Anadolu ve Ege bölgeleri ile Yunanistan üzerindeki bölgeleri önemli katkı sağlayan bölgeler olarak belirlemiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Yazar, bu çalışmada kullanılan kirletici verilerini sağladığı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na teşekkür eder.

Kaynakça

  1. K. Ulusoy, Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(1), 301-308, 2023. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1372 285.
  2. U. A. Bhatti, Z. Zeeshan, M. M. Nizamani, S. Bazai, Z. Yu and L. Yuan, Assessing the change of ambient air quality patterns in Jiangsu Province of China pre-to post-COVID-19. Chemosphere, 288, Pt 2, 132569, 2022. https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2021.132 569.
  3. T. Lauriks, R. Longo, D. Baetens, M. Derudi, A. Parente, A. Bellemans, J. Van Beeck and S. Denys, Application of improved CFD modeling for prediction and mitigation of traffic-related air pollution hotspots in a realistic urban street. Atmospheric Environment, 246, 118127, 2021. https://doi.org/10.1016/j.atmosenv .202 0.118127.
  4. WHO, 2022 Ambient (outdoor) air pollution. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/am bient-(outdoor)-air-quality-and-health, Erişim Tarihi 01 Mart 2024.
  5. B. Caliskan, N. Özengin and S. S. Cindoruk, Air quality level, emission sources and control strategies in Bursa/Turkey. Atmospheric Pollution Research, 11, 12, 2182-2189, 2020. https://doi.org/10.1016/j.apr.2020.0 5.016.
  6. M. F. Sari and F. Esen, Atmospheric concentration, spatial variations, and source identification of persistent organic pollutants in urban and semi-urban areas using passive air samplers in Bursa, Turkey. Environmental Science and Pollution Research, 1-11, 2022. https://doi .org/10.1007/s11356-021-17987-1.
  7. E. Yücer, A. Erener and G. Sarp, A land use regression model to estimate ambient concentrations of PM10 and SO2 in İzmit, Turkey. Journal of the Indian Society of Remote Sensing, 51, 6, 1329-1341, 2023. https://doi .org/10.1007/s12524-023-01704-1.
  8. V. Singh, S. Singh, A. Biswal, A. P. Kesarkar, S. Mor and K. Ravindra, Diurnal and temporal changes in air pollution during COVID-19 strict lockdown over different regions of India. Environmental Pollution, 266, 115368, 2020. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2 020.115368.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hava Kirliliği Modellemesi ve Kontrolü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Eylül 2024

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

27 Mart 2024

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Balcılar, İ. (2024). Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(4), 1115-1126. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1459990
AMA
1.Balcılar İ. Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2024;13(4):1115-1126. doi:10.28948/ngumuh.1459990
Chicago
Balcılar, İlker. 2024. “Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 (4): 1115-26. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1459990.
EndNote
Balcılar İ (01 Ekim 2024) Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 4 1115–1126.
IEEE
[1]İ. Balcılar, “Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 13, sy 4, ss. 1115–1126, Eki. 2024, doi: 10.28948/ngumuh.1459990.
ISNAD
Balcılar, İlker. “Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13/4 (01 Ekim 2024): 1115-1126. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1459990.
JAMA
1.Balcılar İ. Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2024;13:1115–1126.
MLA
Balcılar, İlker. “Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 4, Ekim 2024, ss. 1115-26, doi:10.28948/ngumuh.1459990.
Vancouver
1.İlker Balcılar. Eskişehir’de hava kirliliği: PM10, PM2.5 ve SO2 konsantrasyonlarının mekânsal-zamansal değişimi ve kaynaklarının değerlendirilmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ekim 2024;13(4):1115-26. doi:10.28948/ngumuh.1459990

Cited By