Metal sektörü kurumsal karbon ayak izi: Asansör üretim fabrikası örneği

Öz

İklim değişikliği ile mücadelede sera gazı emisyonlarının azaltılması amacıyla kurumlar karbon ayak izlerini belirleyerek azaltmaya yönelik önlemler almalıdır. Çalışmanın amacı asansör üretim fabrikasının üretim faaliyetlerinden kaynaklanan karbon ayak izinin hesaplaması ve karbon salınımını azaltmaya yönelik yöntemlerin değerlendirilmesidir. TS-EN ISO 14064-1:2018 standardı ve Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli tarafından önerilen Tier-1 yöntemi kullanılarak karbon ayak izi hesaplanmıştır. Asansör üretim fabrikasının 2023 yılı net kurumsal karbon ayak izi 333.983 tCO2e/yıl ve bir asansör için karbon ayak izi 0.414 tCO2e/yıl olarak hesaplanmıştır. Karbon salınımında en yüksek payı doğalgaz (%30) ve elektrik (%29) tüketimi oluştururken onu lojistik ve taşıma faaliyetleri (%23), atık (%7), atıksu (%6), su (%5) tüketimi takip etmektedir. Fabrikada doğalgaz tüketimi kaynaklı emisyonların azaltılması için ısı kaybının önlenmesi çalışmaları yapılmalıdır. Mevcut 2 MW kapasiteli GES kapasitenin artırılması ve/veya enerji verimliliği uygulamaları ile enerji tüketiminin azaltılması gereklidir. Lojistik amaçlı karbon salınımı azaltmak için fabrikaya ait taşıt ve personel servislerinin elektrikli araçlar ile değiştirilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Küresel ısınma
• Karbon Ayak İzi
• Metal Sanayi
• Asansör Fabrikası.

Metal industry corporate carbon footprint: Elevator manufacturing factory example

Öz

To reduce greenhouse gas emissions in the fight against climate change, institutions should determine their carbon footprint and take measures to reduce it. The aim of the study is to calculate the carbon footprint of the elevator production factory using the TS-EN ISO 14064-1:2018 standard Tier-1 method. The net corporate carbon footprint of the elevator manufacturing factory in 2023 was calculated as 333.983 tCO2e/year, and the carbon footprint for an elevator was 0.414 tCO2e/year. The highest shares of carbon emissions come from natural gas (30%) and electricity (29%) consumption, followed by logistics and transportation activities (23%), waste (7%), wastewater (6%), and water (5%) consumption. To reduce emissions from natural gas consumption at the factory, heat loss prevention measures should be implemented. The existing 2 MW solar power plant capacity should be increased and/or energy efficiency implemented. Factory vehicles and personnel shuttles should be replaced with electric vehicles.

Anahtar Kelimeler

• Global Warming
• Carbon Footprint
• Metal Industry
• Elevator Factory.

Kaynakça

1. IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change), Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Cambridge University Press, Cambridge and New York, 2013.
2. IPCC, 2023: Sections. In: Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, H. Lee and J. Romero (eds.)]. IPCC, Geneva, Switzerland, pp. 35-115, https://doi.org/10.59 327/IPCC/A R6-9789291691647, 2023.
3. H. Ritchie and M. Roser, CO₂ emissions, Published online at OurWorldinData.org. Retrieved from: https:// ourworldindata.org/co2-emissions, 2020.
4. IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change), Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5 °C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty, Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA. https://doi.org/10.1017/978 1009157940, 2022.
5. Y. Xiong, R. Wang, T. Gasser, P. Ciais, J. Peñuelas, J. Sardans, J.H. Clark, J. Cao, X. Xing, S. Xu, Y. Deng, L. Wang, J. Chen, X. Tang and R. Zhang, Potential impacts of pandemics on global warming, agricultural production, and biodiversity loss, One Earth, 7, 4, 697-713, 2024. https://doi.org/10.1016/j.oneear.2024.02.01 2
6. S.S. Abdul-Nabi, V.A. Karaki, A. Khalil and T.E. Zahran, Climate change and its environmental and health effects from 2015 to 2022: A scoping review, Heliyon, 11, e42315, 2025. https://doi.org/10.1016/j.h eliyon.2025.e42315 R.
7. United Nations, The Paris agreement. Article 2. New York: United Nations; 2015. Available at: https://unfccc.int/sites/default/files/resource/parisagreement_publication.pdf, Accessed 20 October 2024.
8. L.C. Lau, K.T. Lee and A.R. Mohamed, Global warming mitigation and renewable energy policy development from the Kyoto Protocol to the Copenhagen Accord—A comment, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 16, 5280-5284, 2012. http://dx.doi.org/10.1016/j.rser.2012.04.006.

9. D. Bose, R. Bhattacharya, T. Kaur, R. Pandya, A. Sarkar, A. Ray, S. Mondal, A. Mondal, P. Ghosh and R.I. Chemudupati, Innovative approaches for carbon capture and storage as crucial measures for emission reduction within industrial sectors, Carbon Capture Science & Technology, 12, 100238, 2024. https://doi. org/10.1016/j.ccst.2024.100238.
10. R.M. Galvín, Carbon footprint associated to urban water cycle of Cordoba ´ (Spain). BEN 1, 21–25, 2019. https://doi.org/10.36937/ben.2020.001.004.
11. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İklim Değişikliği Azaltım Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030), https://iklim.gov.tr/eylem-planlari-i-19, Access ed 17 March 2025.
12. Ticaret Bakanlığı, Yeşil Mutabakat, https://ticaret.gov. tr/dis-iliskiler/yesil-mutabakat, Accessed 20 October 2024.
13. F. Scrucca, G. Barberio, V. Fantin, P.L. Porta and M. Barbanera, Carbon Footprint: Concept, Methodology and Calculation. In: Muthu, S.S. (eds) Carbon Footprint Case Studies. Environmental Footprints and Eco-design of Products and Processes. Springer, Singapore 2021. https://doi.org/10.1007/978-981-15-9577-6_1.
14. M.E. Argun, R. Ergüç ve Y. Sarı, Konya/Selçuklu ilçesi karbon ayak izinin belirlenmesi, Selçuk Üniversitesi, Mühendislik Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7, 2, 287, 297, 2019. https://doi.org/10.15317/Scitech.2019.199.
15. M.Z. Büyükcam ve F. Bedük, Konya Gençlik Merkezi karbon ayak izi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12, 4, 1101-1108, 2023. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1243783.
16. M.T. Şahin, Karbon ayak izi uygulamaları: çimento fabrikası örneği, Yüksek Lisans Tezi, Gebze Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2019.
17. M. Balta, Endüstri kaynaklı karbon ayak izi azaltımı ve enerji verimliliği, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2020.
18. http://www.epdk.org.tr, Accessed 17 March 2025.
19. TS EN ISO 14064-1, Sera Gazları – Bölüm 1: Sera gazı salımlarının ve uzaklaştırmalarının kuruluş seviyesinde hesaplanmasına ve raporlanmasına dair kılavuz ve özellikler (ISO 14064-1:2018) (EN ISO 14064-1:2019), 2019.
20. 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories, https://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/ 2006gl/index.html, Accessed 20 October 2024.
21. IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change), Climate Change 2014: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, R.K. Pachauri and L.A. Meyer (eds.)]. IPCC, Geneva, Switzerland, 151 pp, 2014.
22. S. Sawant and B. Babaleshwar, A New Method of Assessment and Equations on Carbon Footprint, J. Appl. Geology and Geophysics, 3, 52-59, 2015. https:// doi.org/10.9790/0990-03415259.
23. Sera Gazı Protokolü, Sera Gazı Envanterleri için Uluslararası Rehberlik, https://www.wri.org/initiatives /greenhouse-gas-protocol, 2017. Accessed 10 April 2024.
24. K. Akbari, Shade trees reduce building energy use and CO2 emissions from power plants, Environmental Pollution, 116, 119-126, 2002. https://doi.org/10.1016 /S0269-7491(01)00264-0.
25. G. Dindar, Otomotiv yan sanayinde karbon ayak izinin hesaplanması, Bursa ili örneği, Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2021.
26. Ö. Akpınar, Otomotiv endüstrisi için karbon ayak izi hesaplamaları, değerlendirilmesi ve azaltım yöntemlerinin araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2023.
27. Md.M. Islam, Bir tekstil sektörü için karbon ayak izi, Çukurova Üniversitesi. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2024.
28. B. Aşır, Karbon ayak izinin hesaplanması: alüminyum firması örneği. Yüksek Lisans Tezi, Bursa Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2024.
29. H. Kendir Duman, Makine yedek parça imalatı yapan bir tesisin karbon ayak izinin belirlenmesi ve azaltımının değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Giresun Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2024.
30. E.B. Mert, Kauçuk esaslı yakıt hortumu (örgülü ve örgüsüz), profil ve PVC profil, PVC granül faaliyeti gerçekleştiren bir fabrikada kapsam-1 ve kapsam-2 karbon ayak izi hesaplaması. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2024.