Araştırma Makalesi

Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi

Cilt: 14 Sayı: 1 15 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Al-Cu-Mg alaşımı 450oC (A), 500oC (B) ve 550oC (C) sıcaklıklarında sıcak presleme işlemine tabi tutulmuştur. Sıcak presleme yöntemi kullanılarak yoğunlaştırılan A, B ve C kodlu numunelerin sıcak pres sonrası mikro yapısı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi gerçekleştirilmiştir. Deneyler sonucunda elde edilen mikro yapı incelemelerinde A kodlu numunedeki porozite miktarının B ve C kodlu numunelerdeki porozite oranına göre yüksek olduğu ve artan presleme sıcaklığı ile yoğunluğun doğru orantılı olarak arttığı belirlenmiştir. Buna ek olarak artan pres sıcaklığı ile birlikte iç yapıda bulunan α-Al fazının nispeten daha düzgün ve eş taneler şeklinde yapıya homojen dağıldığı gözlenmiştir. En yüksek sertlik değeri 550oC’de sıcak presleme işlemine tabi tutulan C kodlu numunede elde edilmiştir. Buna göre, C numunesinin sertlik değeri B kodlu numuneye göre %20, A kodlu numuneye göre %26, mikro sertlik değeri ise B kodlu numuneye göre %30 A kodlu numuneye göre %33’lük bir artış sergilemiştir. Ayrıca A, B ve C kodlu numunelerin yoğunluk değerleri sırasıyla, 2.7554, 2.7640 ve 2.7655 gr/cm3 olarak belirlenmiştir. Yapılan sürtünme ve aşınma testlerinden elde edilen hacim kaybı-çevrim sayısı verilerine göre en düşük aşınma direnci A numunesinde, en yüksek aşınma direnci ise C numunesinde elde edilmiştir. Buna göre 25x103, 50x103 ve 75x103 çevrim sayısındaki C kodlu numune A numunesine göre sırasıyla %39, %23 ve %45 daha yüksek aşınma direnci sergilemiştir. Farklı sıcaklıklarda presleme işlemi yapılan A, B ve C numunelerinin aşınma yüzeylerinin, aşınma parçacıklarının ve bilye yüzeylerinin benzer görüntü sergilediği belirlenmiştir. Buna göre aşınma yüzeyleri sıvama tabakalarından ve soyulmalardan, aşınma parçacıklarının irili ufaklı tozlardan bilye yüzeylerinin ise sıvama tabakalarından meydana geldiği gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. S. J. Maddox, Review of fatigue assessment procedures for welded aluminium structures. International Journal of Fatigue, 25 (12), 1359–1378, 2003. https://doi.org/10.1016/S0142-1123(03)00063-X.
  2. R.E. Sanders, T.H. Sanders, J.T. Stanley, Relationships Between Microstructure, Conductivity, and Mechanical Properties of Alloy 2024-T4 (Ii)., Aluminium, 59 (2), 143-148, 1983.
  3. D.G. Altenpohl, Present structure and future trends in key materials ındustries, Materials in World Perspective: Assessment of Resources, 21–126, 1980.https://doi.org/10.1007/978-3-642-81453-2_2.
  4. G.E. Totten, D.S. Mackenzie, Handbook of Aluminum: Physical Metallurgy and Processes, New york-Basel, 2015.
  5. M. Gazizov, R. Kaibyshev, Precipitation structure and strengthening mechanisms in an Al-Cu-Mg-Ag alloy, Materials Science and Engineering: A, 702, 29–40, 2017. https://doi.org/10.1016/j.msea.2017.06.110.
  6. W.S. Miller, L. Zhuang, J. Bottema, A.J. Wittebrood, P. De Smet, A. Haszler, A. Vieregge, Recent development in aluminium alloys for the automotive industry, Materials Science and Engineering: A, 280 (1), 37–49, 2000. https://doi.org/10.1016/S0921-5093(99)00653-X
  7. B. Stojanovic, М. Bukvic, I. Epler, Application of aluminum and aluminum alloys in engineering, Applied Engineering Letters, 3 (2), 52–62, 2018. https://doi.org/10.18485/aeletters.2018.3.2.2
  8. M. Tisza, Z. Lukács, High strength aluminum alloys in car manufacturing, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 418 (1), 2018. https://doi.org/10.1088/1757-899X/418/1/012033

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Malzeme Tasarım ve Davranışları, Triboloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2024

Kabul Tarihi

9 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Beder, M. (2025). Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(1), 234-243. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1578819
AMA
1.Beder M. Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2025;14(1):234-243. doi:10.28948/ngumuh.1578819
Chicago
Beder, Murat. 2025. “Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 (1): 234-43. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1578819.
EndNote
Beder M (01 Ocak 2025) Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 1 234–243.
IEEE
[1]M. Beder, “Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 14, sy 1, ss. 234–243, Oca. 2025, doi: 10.28948/ngumuh.1578819.
ISNAD
Beder, Murat. “Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14/1 (01 Ocak 2025): 234-243. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1578819.
JAMA
1.Beder M. Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2025;14:234–243.
MLA
Beder, Murat. “Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, Ocak 2025, ss. 234-43, doi:10.28948/ngumuh.1578819.
Vancouver
1.Murat Beder. Toz metalurjisi yöntemiyle üretilen Al-Cu-Mg alaşımlarının mikroyapı ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ocak 2025;14(1):234-43. doi:10.28948/ngumuh.1578819

Cited By