Araştırma Makalesi

Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi

Cilt: 14 Sayı: 3 15 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi

Öz

Çelik yapılarda, kiriş gövdelerine büyük boşluklar açılması, özellikle tesisat geçişleri nedeniyle gerekli olabilmektedir. Ancak, bu tür boşluklar kirişlerin kesme ve moment taşıma kapasitesini önemli ölçüde azaltarak yapısal performansı olumsuz etkileyebilir. Literatürde gövde boşluklarının etkileri geniş çapta incelenmiş olsa da bu etkileri azaltmaya yönelik sistematik ve kapsamlı yaklaşımlar sınırlıdır. Bu çalışmada, gövdesinde 400x700 mm boyutunda tesisat boşluğu açılmış IPE600 enkesitli 8 m uzunluğunda bir çelik kirişin yapısal performans kayıplarını en aza indirmek için farklı güçlendirme stratejilerinin etkinliği araştırılmıştır. Eurocode 3'e uygun şekilde modellenen basit mesnetli kiriş üzerinde lineer burkulma ve doğrusal olmayan analizler gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, göçme yükleri, moment kapasiteleri ve şekil değiştirme parametreleri açısından değerlendirilmiştir. Bu analizler ışığında, referans modelin taşıma kapasitesine en yakın sonuçları sağlayan güçlendirme düzenlemesi belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları, gövde boşluklu çelik kirişlerin güçlendirilmesi yoluyla yapısal performansın artırılabileceğini ve bu tür optimum tasarım yaklaşımlarının çelik yapıların tasarım süreçlerinde daha yaygın bir şekilde kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. M. Maali and N. Çınar, Experimental and numerical tests on beams with web openings under cyclic loading, International Journal of Civil Engineering, 2024. https://doi.org/10.1007/s40999-024-01025-5.
  2. F. Rodrigues, P. C. G. S. Da Vellasco, L. R. O. De Lima, S. A. L. De Andrade, and J. G. S. Da Silva, Finite element modelling of steel beams with web openings, Scientific Research Publishing Inc., vol. 6, pp. 886–913, 2014. https://doi.org/10.4236/eng.2014.613082.
  3. A. K. Mata, B. S. Bhagat, and N. D. Gami, Parametric study of steel beam with web opening of different shape, size and position using finite element method, International Research Journal of Engineering and Technology (IRJET), vol. 5, no. 4, pp. 3404–3408, 2018. https://www.irjet.net/archives/V5/i4/IRJET-V5I4767.pdf.
  4. M. M. Abdel-Ghaffar, K. G. Metwally, and B. M. Allam, Effect of stiffening types on steel I-beams with web openings, Journal of Engineering and Applied Science, vol. 65, 2018. https://www.researchgate.net/publication/325314433.
  5. G. Doğan, Berkitme levhalarının dairesel boşluklu çelik kirişlerin yük taşıma kapasitelerine etkilerinin sonlu elemanlar yöntemiyle analizi, Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2021.
  6. A. Al-Rifaie, A. S. Al-Husainy, T. Al-Mansoori, and A. Shubbar, Flexural impact resistance of steel beams with rectangular web openings, Case Studies in Construction Materials, vol. 14, pp. 1–6, 2021. https://doi.org/10.1016/j.cscm.2021.e00509.
  7. M. F. Ertenli, I. Kalkan ve A. Büyükkaragoz, Gövde buruşmalarının elastik olmayan yanal burkulma sınır uzunluğuna etkisi. Politeknik Dergisi, 24(1), 347-354,2021. https://doi.org/10.2339/politeknik.821093.
  8. J. L. Abbas, Behavior of steel I beams with web openings, Civil Engineering Journal (Iran), vol. 9, no. 3, pp. 596–617, 2023. https://doi.org/10.28991/CEJ-2023-09-03-08.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çelik Yapılar, İnşaat Mühendisliğinde Sayısal Modelleme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

3 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

22 Şubat 2025

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Battal, E., Ertenli, M. F., & Gürsoy, Ş. (2025). Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(3), 943-956. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1645103
AMA
1.Battal E, Ertenli MF, Gürsoy Ş. Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2025;14(3):943-956. doi:10.28948/ngumuh.1645103
Chicago
Battal, Emin, Mehmet Fethi Ertenli, ve Şenol Gürsoy. 2025. “Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 (3): 943-56. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1645103.
EndNote
Battal E, Ertenli MF, Gürsoy Ş (01 Temmuz 2025) Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 3 943–956.
IEEE
[1]E. Battal, M. F. Ertenli, ve Ş. Gürsoy, “Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 14, sy 3, ss. 943–956, Tem. 2025, doi: 10.28948/ngumuh.1645103.
ISNAD
Battal, Emin - Ertenli, Mehmet Fethi - Gürsoy, Şenol. “Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14/3 (01 Temmuz 2025): 943-956. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1645103.
JAMA
1.Battal E, Ertenli MF, Gürsoy Ş. Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2025;14:943–956.
MLA
Battal, Emin, vd. “Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 3, Temmuz 2025, ss. 943-56, doi:10.28948/ngumuh.1645103.
Vancouver
1.Emin Battal, Mehmet Fethi Ertenli, Şenol Gürsoy. Tesisat boşluklu çelik kirişlerin çeşitli yöntemlerle güçlendirilmesinin yapısal performans üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Temmuz 2025;14(3):943-56. doi:10.28948/ngumuh.1645103