TR
EN
CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi
Öz
Elektrikli araç kullanımının dünya genelinde artması, yeni şarj istasyonu kurulumlarının ihtiyacını da ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı günümüzde içten yanmalı motora sahip araçların yerini alan elektrikli araçların şarj istasyonları için uygun yer seçimi modelinin geliştirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda Almanya’nın Münih ile İtalya’nın Milano şehirleri çalışma bölgesi olarak belirlenmiştir. Bu şehirlerin seçilmesinde elektrikli araç şarj istasyonlarının sayısının fazla olması ve ülkelerin trafik ve sürüş kültürü açısından Türkiye’ye benzerliği öne çıkmıştır. Çalışma kapsamında Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile konumsal analizler yapılmış, Açıklanabilir Yapay Zeka (XAI) teknikleri ile regresyon analizi gerçekleştirilerek şarj istasyonları için en uygun yerlerin belirlenmesinde kullanılabilecek bir tahmin modeli geliştirilmiştir. Rastgele Orman yöntemiyle kriterlerin ağırlıkları belirlenmiş ve model doğruluğu Milano şehrinde %27 iken Münih şehrinde %87 olarak gözlemlenmiştir. Sonuç olarak elektrikli araç şarj istasyonları için mevcuttaki istasyonlara ait kullanım verisine dayalı çıkarımlar ile en uygun konumların seçiminde etkin kriterler belirlenmiştir. Böylelikle bu alandaki yatırımların karar destek sistemi ile yönlendirilmesi sağlanarak kaynakların etkin kullanılması, elektrikli araç sahiplerine uygun ulaşım altyapısının sunulması ile fosil yakıtlı araçlardan elektrikli araçlara geçişin kolaylaştırılması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- International Energy Agency (IEA), CO2 emissions in 2022. https://www.iea.org/data-and-statistics/charts/transport-sector-co2-emissions-by-mode-in-the-sustainable-development-scenario-2000-2030, Accessed 23 May 2025.
- S. S. Bilgilioğlu, Coğrafi bilgi sistemleri ve bulanık analitik hiyerarşi süreci ile elektrikli araç şarj istasyonu yer seçimi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(1), 2022. https://doi.org/10.35414/akufemubid.1013244.
- D. Guler and T. Yomralioglu, Suitable location selection for the electric vehicle fast charging station with AHP and fuzzy AHP methods using GIS. Annals of GIS, 26(2), 169–189, 2020. https://doi.org/10.1080/19475683.2020.1737226.
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Şarj hizmeti piyasası aylık istatistikleri - Mart 2025. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-222/enerji-donusumusarj-hizmeti-piyasasi--istatistik#, Erişim tarihi 23 Mayıs 2025.
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), ELEKTRİKLİ araç ve şarj altyapısı projeksiyonu. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/4-14379/elektrikli-arac-ve-sarj-altyapisi-projeksiyonu-, Erişim tarihi 23 Mayıs 2025.
- C. Bian, H. Li, F. Wallin, A. Avelin, L. Lin and Z. Yu, Finding the optimal location for public charging stations – a GIS-based MILP approach. Energy Procedia, 158, 6582–6588, 2019. https://doi.org/10.1016/j.egypro.2019.01.071.
- M. H. Ghodusinejad, Y. Noorollahi and R. Zahedi, Optimal site selection, sizing of solar EV charge stations. Journal of Energy Storage, 56, 105904, 2022. https://doi.org/10.1016/j.est.2022.105904.
- A. Karaşan, İ. Kaya and M. Erdoğan, Location selection of electric vehicles charging stations by using a fuzzy MCDM method: a case study in Turkey. Neural Computing and Applications, 32(9), 4553–4574, 2020. https://doi.org/10.1007/s00521-018-3752-2.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Makine Öğrenme (Diğer), Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Mekansal Veri Modelleme, Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
5 Ekim 2025
Yayımlanma Tarihi
15 Ekim 2025
Gönderilme Tarihi
24 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
3 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 4
APA
Mete, M. O. (2025). CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(4), 1664-1676. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1705574
AMA
1.Mete MO. CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2025;14(4):1664-1676. doi:10.28948/ngumuh.1705574
Chicago
Mete, Muhammed Oğuzhan. 2025. “CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 (4): 1664-76. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1705574.
EndNote
Mete MO (01 Ekim 2025) CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14 4 1664–1676.
IEEE
[1]M. O. Mete, “CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 14, sy 4, ss. 1664–1676, Eki. 2025, doi: 10.28948/ngumuh.1705574.
ISNAD
Mete, Muhammed Oğuzhan. “CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 14/4 (01 Ekim 2025): 1664-1676. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1705574.
JAMA
1.Mete MO. CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2025;14:1664–1676.
MLA
Mete, Muhammed Oğuzhan. “CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 4, Ekim 2025, ss. 1664-76, doi:10.28948/ngumuh.1705574.
Vancouver
1.Muhammed Oğuzhan Mete. CBS ve makine öğrenmesi ile elektrikli araç şarj istasyonlarının yer seçimine etki eden kriterlerin belirlenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ekim 2025;14(4):1664-76. doi:10.28948/ngumuh.1705574