DEMİR ESASLI ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLAR

Öz

Şekil hafızalı alaşım terimi, uygun ısıl ve mekaniksel prosedürlere maruz kaldığında önceden tanımlı şekil veya boyutuna geri dönebilme yeteneği gösteren metalik malzeme grupları için kullanılır. Şekil hafızalı alaşımlar kararlı iki faza sahiptir. Bu fazlar ostenit olarak isimlendirilen yüksek sıcaklık fazı ve martenzit olarak isimlendirilen düşük sıcaklık fazıdır. Esas itibari şekil hafızalı alaşımlar üç ana grupta toplanabilir. Bunlar nikel-titanyum esaslı, bakır esaslı ve demir esaslı şekil hafızalı alaşımlardır. Bu yazıda demir esaslı şekil hafızalı alaşımlara genel olarak değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Demir esaslı şekil hafızalı alaşım, şekil hafıza etkisi, martenzitik dönüşüm

FERROUS SHAPE MEMORY ALLOYS

Öz

The term of shape memory alloy is applied to that group of metallic materials that demonstrate the ability to return to some previously defined shape or size when subjected to the appropriate thermal and mechanical procedures. The shape memory alloys have two stable phases – the high temperature phase, called austenite and the low temperature phase, called martensite. Actually, there are three main group of the shape memory alloys. These are nickel-titanium based, copper based, and ferrous shape memory alloys. This study gives an overview of the ferrous shape memory alloys.

Anahtar Kelimeler

• Ferrous shape memory alloy, shape memory effect, martensitic transformation

Kaynakça

1. NURVEREN, K., AKDOĞAN, A., “Şekil Hafızalı Alaşımlar ve Temel Özellikleri”, MakinaTek, 64, 52-58, NURVEREN, K., AKDOĞAN, A., “NiTi Şekil Hafızalı Alaşım Üretimi”, MakinaTek, Aralık, 98-104, 2005.
2. AKDOĞAN A., NURVEREN, K., “Şekil Hafızalı Alaşımlar”, Mühendis ve Makina, 521, 35-44, 2003.
3. FUNAKUBO, H., Shape Memory Alloys, Gordon and Breach Science Publishers, (Translated from the Japanese., J.B.Kennedy), New York, 1984.
4. HUMBEECK, J.V., “Phase Transformations”, Mechanical Spectroscopy, 382-415, 2001.
5. WAITZ, T., “The Self-Accommodated Morphology of Martensite in Nanocrystalline NiTi Shape Memory Alloys”, Acta Materialia, 53, 2273–228, 2005.
6. LAI, B.K., “Characterization of TiNi Films for MEMS Applications”, PhD. Thesis, Case Wastern Reserve University, UMI Number: 3118138, 2004.
7. OTSUKA, K., WAYMAN, C.M., Shape Memory Materials, Cambridge University Pres, Cambridge, 1998.
8. KAJIWARA, S., “Characteristic Features of Shape Memory Effect and Related Transformation in Fe based Alloys”, Materials Science and Engineering: A, 273-275, 67-88, 1999.