NİĞDE İLİ’NDEKİ POTANSİYEL EVAPOTRANSPİRASYON TAHMİNLERİNİN TREND ANALİZİ

Bu makale için 15 Temmuz 2025 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ngumuh/article/1744525

Öz

   İklim değişiminin incelenmesi su kaynaklarının planlanması ve yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır ve potansiyel evapotranspirasyon iklim değişiminin incelenmesi için önemli bir parametredir. Bu çalışmada, Niğde İli’nin potansiyel evapotranspirasyon değerleri Turc ve Coutagne formülleri kullanılarak hesaplanmıştır ve hesaplanan değerler için trend analizi gerçekleştirilmiştir. Niğde İli’nin 1950 ve 2015 arasındaki yıllık toplam yağış ve yıllık ortalama sıcaklık değerleri potansiyel evapotranspirasyon değerlerinin hesaplanması için kullanılmıştır. Verilerin homojenliğinin araştırılması için run testi uygulanmıştır. Trend analizi için Mann Kendall Mertebe Korelasyon (MKMK) testi kullanılmıştır. Run testi sonuçları verilerin %95 güven aralığında homojen olduğunu göstermiştir. Her iki yöntemden elde edilen potansiyel evapotranspirasyon değerlerine uygulanan trend analizi sonuçlarına göre trendler istatistiksel olarak anlamlı değildir. Ancak, bir artış trendi gözlenmiştir. Bu durum Niğde’de bulunan barajların yönetimini etkileyebilir.

Anahtar Kelimeler

• Mann Kendall mertebe korelasyon
• Turc
• Coutagne
• evapotranspirasyon

TREND ANALYSIS OF POTENTIAL EVAPOTRANSPIRATION PREDICTIONS IN NIGDE PROVINCE

Bu makale için 15 Temmuz 2025 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ngumuh/article/1744525

Abstract

   Investigation of climate change is of great importance for the planning and management of water resources and potential evapotranspiration is an important parameter for investigation of climate change. In this study, potential evapotranspiration values of Nigde province was calculated by using Turc and Coutagne formulas and a trend analysis was performed for calculated values. Yearly total precipitation and yearly mean temperature values of Nigde province between 1950 and 2015 were used for calculating potential evapotranspiration values. Run test is applied for investigation of homogeneity of data. Mann Kendall Rank Correlation (MKRC) test was used for trend analysis. Run test results indicated that the data were homogeny at the 95% confidence interval. According to the results of trend analysis applied to potential evapotranspiration values obtained from both of two methods, the trends were not statistically significant. However, an increasing trend was observed. This can affect the management of dams in Nigde.

Keywords

• Mann Kendall rank correlation
• Turc
• Coutagne
• evapotranspiration

Kaynakça

1. [1] XU, CHONG-YU., GONG, L., JIANG, T., CHEN, D., SINGH, V.P., “Analysis of Spatial Distribution and Temporal Trend of Reference Evapotranspiration and Pan Evaporation in Changjiang (Yangtze River) Catchment”, Journal of Hydrology, 327, 81-93, 2006.
2. [2] SHENBIN, C., YUNFENG, L., THOMAS, A., “Climatic Change on the Tibetan Plateau: Potential Evapotranspiration Trends from 1961–2000”, Climatic Change, 76, 291-319, 2006.
3. [3] GAO, G., CHEN, D., XU, C.Y., SIELTON, E., “Trend of Estimated Actual Evapotranspiration over China during 1960–2002”, Journal of Geophysical Research, 112, 1-8, 2007.
4. [4] ELNESR, M., ALAZBA, A., ABU-ZREIG, M., “Analysis of Evapotranspiration Variability and Trends in the Arabian Peninsula”, American Journal of Environmental Sciences, 6, 535-547, 2010.
5. [5] MORATIEL, R., SNYDER, R.L., DUR´AN, J.M., TARQUIS, A.M., “Trends in Climatic Variables and Future Reference Evapotranspiration in Duero Valley (Spain)”, Natural Hazards Earth System Sciences, 11, 1795–1805, 2011.
6. [6] SAPLIOĞLU, K., KİLİT, M., “İklim Değişikliğinin Afyon İlindeki Yağış ve Sıcaklıklara Etkisinin Araştırılması ve Trendlerinin Belirlenmesi”, e-Journal of New World Sciences Academy, 7, 696-705, 2012.
7. [7] YE, X.C., LIU, J., ZHANG, Q., “Trends of Estimated Potential Evapotranspiration in the Poyang Lake Basin, China”, Advanced Materials Research, 726-731, 3299-3302, 2013.
8. [8] BAYRAMOĞLU, E., “Trabzon İlinde İklim Değişikliğinin Mevsimsel Bitki Su Tüketimine Etkisi: Penman-Monteith Yöntemi”, Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 13, 300-306, 2013.

9. [9] WANG, X., LIU, H., ZHANG, L., ZHANG, R., “Climate Change Trend and Its Effects on Reference Evapotranspiration at Linhe Station, Hetao Irrigation District”, Water Science and Engineering, 7, 250-266, 2014.
10. [10] KRAMER, R.J., BOUNOUA, L., ZHANG, P., WOLFE, R.E., HUNTINGTON, T.G., IMHOFF, M.L., THOME, K., NOYCE, G.L., “Evapotranspiration Trends over the Eastern United States during the 20th Century”, Hydrology, 2, 93-111, 2015.
11. [11] SAPLIOĞLU, K., “A New Methodology for Trend analysis: A Case Study in Burdur and Isparta,Turkey”, Fresenius Environmental Bulletin, 24, 3344-3351, 2015
12. [12] RAJABI, A., “Monthly and Annual Trend of Potential Evapotranspiration in West of Iran”, Ecology, Environment and Conservation, 21, 19-23, 2015.
13. [13] ARSLAN, O., “Eğirdir Gölü’nün Bazı Meteorolojik Verileri için Trend Analizi”, 1st International Mediterranean Science and Engineering Congress (IMSEC 2016), 3193-3198, Adana, Türkiye, 2016.
14. [14] ARSLAN, O., “Baraj İşletme Seviyeleri ve Baraj Yönetimini Etkileyen Parametreler için Trend Analizi”, 1st International Mediterranean Science and Engineering Congress (IMSEC 2016), 3615-3622, Adana, Türkiye, 2016.
15. [15] DADAŞER-ÇELİK, F., CENGİZ, E., GÜZEL, Ö., “Trends in Reference Evapotranspiration in Turkey: 1975–2006”, International Journal of Climatology, 36, 1733-1743, 2016.
16. [16] www.csb.gov.tr/db/ced/editordosya/Nigde2015.pdf (erişim tarihi 29.03.2017).
17. [17] http://www.dsi.gov.tr/docs/stratejik-plan/dsi-2015-faaliyet-raporu.pdf?sfvrsn=2 (erişim tarihi 29.03.2017).
18. [18] GEZGİN, N., Niğde İli'nin Coğrafi Görünümünde Ot Toplayıcılığının Yeri, Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde, Türkiye, 2006.
19. [19] SWED, F.S., EISENHART, C., “Tables for Testing Randomness of Grouping in a Sequence of Alternatives”, Annals of Mathematical Statistics, 14, 66-87, 1943.
20. [20] HELSEL, D.R., HIRSCH, R.M., Statistical Methods in Water Resources, Elsevier, New York, USA, 1992.