FARKLI SUYA DOYGUNLUK DERECELERİNDE BAZI SEDİMANTER KAYAÇLARDA TEK EKSENLİ SIKIŞMA DAYANIMININ DİĞER FİZİKO-MEKANİK ÖZELLİKLERDEN KESTİRİMİ
Öz
Mühendislik tasarımlarının pek çoğunda kayaçların fiziko-mekanik özelliklerinin belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu özelliklerin en önemlilerinden bir tanesi olan tek eksenli sıkışma dayanımının belirlenmesinde uygun laboratuvar koşullarının gerekliliği ve standartlara uygun örnek hazırlamanın zorlukları bu parametrenin diğer fiziko-mekanik özelliklerden istatistiksel metodlar kullanılarak tahmin edilmesi çalışmalarını yaygınlaştırmıştır. Bu amaçla yapılan çalışmalarda kullanılan numuneler genellikle kuru halde veya kontrol edilemeyen su içeriğine sahip olmaktadır. Bu çalışmada üç farklı sedimanter kökenli kayaç numunesinde kontrollü şekilde suya doygunluk oluşturularak; kuru ağırlıkça %35, 70 ve 100 doygun koşullarda iken tek eksenli sıkışma dayanımı (TESD), nokta yükleme dayanımı, dolaylı çekme dayanımı (Brazilian), Schmidt ve Shore sertliği, ultrasonik hız tayini deneyleri yapılmıştır. Basit ve çok değişkenli regresyon analizleri ile tek eksenli sıkışma dayanımını diğer fiziko-mekanik özelliklerden tahmin etmek için modeller geliştirilmiştir. Modellerin geçerliliği incelendiğinde %70 ve 100 suya doygunluk koşullarında tek eksenli sıkışma dayanımı ile diğer mekanik özellikler arasında güçlü ilişkilerin olduğu (R2>90) görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] ASTM D 4543, “Standard Practice for Preparing Rock Core Specimens and Determining Dimensional and Shape Tolerances”, Philadelphia, 2001.
- [2] YILMAZ, I., ‘‘Influence of Water Content on the Strength and Deformability of Gypsum”, International Journal of Rock Mechanic and Mining Science, 47, 342-347, 2010.
- [3] HARRISON, H.P., HUDSON, J.A., Engineering Rock Mechanics Part2: Illustrative Worked Examples, Pergamon Press, London, UK, 2000.
- [4] GOEL, R., SINGH, B., Engineering Rock Mass Classification Tunneling Foundations and Lanslides, Butterworth-Heinemann, London, UK, 2011.
- [5] MISHRA, D., BASU, A., “Estimation of Uniaxial Compressive Strength of Rock Materials by Index Test Using Regression Analysis and Fuzzy Inference System”, Engineering Geology, 160, 54-68, 2013.
- [6] KAHRAMAN, S., “Evaluation of Simple Methods for Assessing the Uniaxial Compressive Strength of Rock”, International Journal of Rock Mechanics and Mining Science, 38, 981-994, 2001.
- [7] BAREFIELD, E., SHAKOOR, A., “The Effect of Degree of Saturation on the Unconfined Compressive Strength of Selected Sandstones”, 10th IAEG International Congress, 606-612, Nottingham, UK, 2006.
- [8] AJALLOIAN, R.M., KARIMZADEH, L., “Geotechnical Rock Mass Evaluation of Givi Dam Site (Case Study, Ardabil Iran)”, 10th ISRM Congress, 7-10,Sandton, South Africa, 2003.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2017
Gönderilme Tarihi
20 Mart 2017
Kabul Tarihi
10 Mayıs 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 6 Sayı: 2