NİĞDE İLİ KENT MERKEZİNDE AYDINLATMADAN KAYNAKLANAN IŞIK KİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

Öz

Günümüzde ışık kirliliği, sebepleri ve etkileri sıkça tartışılmakta olan sosyal bir sorun olmuştur. Modernleşme ile birlikte aydınlatma tekniklerinin de gelişmesiyle farklı boyutlarda kent aydınlatması sorunları ortaya çıkmıştır. Aydınlatmadaki sorunlardan ötürü ışık kirliliği kontrolsüzce büyümektedir. Işık kirliliği ile beraber doğal denge bozulmakta, görsel konforsuzluk ortaya çıkmakta, kısıtlı enerji kaynaklarının israf edilmesine sebep olmakta ve ülke ekonomisine ek yük getirmektedir. Bu çalışmada, ışık kirliliği sebepleri ve etkileri incelenmiştir. Doğru kentsel dış mekân aydınlatma ilkeleri anlatılmış ve bu kriterler doğrultusunda örnekler verilmiştir. Niğde İli kent merkezinde 283 noktada dijital ışık ölçer ile aydınlık düzeyi ölçülmüştür ve 2-254 lüks değerleri arasında değerler tespit edilmiştir. Elde edilen değerler ile MapInfo ArcGIS 10.02 yazılımı kullanarak Kriging yöntemiyle ışık yoğunluk analizi yapılarak yoğunluk haritası çıkarılmıştır. Bulunan değerler genel aydınlatma kuralları ve ışık kirliliği açısından incelenerek, fotoğraflar üzerinden çalışma bölgelerindeki sorunlar tespit edilmiş ve çözüm önerilerinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Işık kirliliği,ışık yoğunluk haritası,aydınlatma

EFFECT OF THE PROJECT REVISIONS ON PROJECT COST AND DURATION OF USKUDAR-UMRANIYE-CEKMEKORY METRO PROJECT

Öz

Light pollution, causes and effects have become a social problem that is frequently being discussed. With the development of lighting technology together with modernization, urban lighting problems have appeared in different dimensions. Light pollution grows uncontrollably due to problems in lighting. Along with light pollution, the natural balance is disturbed, visual discomfort arises, wasting limited energy resources, and adding an additional burden on the country's economy. In this study, the causes and effects of light pollution were examined. The correct urban and outdoor lighting principles are explained and examples are given in the light of these criteria. Brightness level was measured with digital light meter at 283 points in the city center of Niğde Province and values between 2-254 lux values were determined. Density map was obtained by light intensity analysis by Kriging method using MapInfo ArcGIS 10.02 software with the obtained values. The values were examined in terms of general lighting rules and light pollution, problems in the study areas were determined through photographs and solutions were suggested.

Anahtar Kelimeler

• Light pollution,light intensity map,illumination

Kaynakça

1. [1] DOKUZCAN, H.. “Işık Kirliliği Açısından Kent Aydınlatması ve Taksim Meydanı Örneği”, Bahçeşehir Üniversitesi F.B.E Mimarlık Ana Bilim Dalı Çevre Tasarımı programı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul. 2006.
2. [2] http://www.isikkirliligi.org/index.php/isik-kirliligi-nedir (erişim tarihi: 04.06.2017)
3. [3] http://www.aydinlatma.gen.tr/turkiye-isik-kirliligi-arastirmasinda-en-kirli-50-ulke-arasinda- gosterildi.html (erişim tarihi: 04.06.2017)
4. [4] FALCHI, F., CINZANO, P., ELVIDGE, C.D., KEITH, D.M., HAIM A., “Limiting the impact of light pollution on human health, environment and stellar visibility”, Journal of Environmental Management, 92, 2714-2722, 2011.
5. [5] RICH, C., LONGCORE, T., “Ecological Consequences of Artificial Night Lighting”, Island Press, Washington, 2005.
6. [6] NAVARA, K.J., NELSON, R.J., “The dark side of light at night: physiological, epidemiological, and ecological consequences”, Journal of Pineal Research, 43, 215–224, 2007.
7. [7] HÖLKER, F., WOLTER, C., PERKIN, E.K., TOCKNER, K., “Light pollution as a biodiversity Threat”, Trends in Ecology & Evolution, 25, 681–682, 2010.
8. [8] GASTON, K.J., BENNİE, J., DAVIES, T.W., HOPKINS, J., “The ecological impacts of nighttime light pollution: a mechanistic appraisal”, Biological Reviews, 88, 912–927, 2013.

9. [9] KYBA, C.C.M., HÖLKER, F., “Do artificially illuminated skies affect biodiversity in nocturnal landscapes?”, Landscape Ecology, 28, 1637–1640, 2013.
10. [10] DUFFY, J.P., BENNİE, J., DURAN, A.P., GASTON, K.J.,. “Mammalian ranges are experiencing erosion of natural darkness”, Scientific Reports, 5, 12042, 2015.
11. [11] SWADDLE, J.P., FRANCIS, C.D., BARBER, J.R., COOPER, C.B., KYBA, C.C., DOMINONI, D.M., SHANNON, G., ASCHEHOUG, E., GOODWİN, S.E., KAWAHARA, A.Y., LUTHER, D., SPOELSTRA, K., VOSS, M., LONGCORE, T.,. “A framework to assess evolutionary responses to anthropogenic light and sound”, Trends in Ecology & Evolution, 30, 550–560, 2015.
12. [12] BEDROSIAN, T.A., FONKEN, L.K., NELSON, R.J., “Endocrine effects of circadian disruption”, Annual Review of Physiology, 78, 109–131,. 2016.
13. [13] RAAP, T., PINXTEN, R., EENS, M., “Artificial light at night disrupts sleep in female great tits (Parus major) during the nestling period, and is followed by a sleep rebound”, Environmental Pollution, 215, 125–134, 2016.
14. [14] ASLAN, Z. ve ISOBE, S., “Türkiye’den Uzaya kaçan Şehir Işıkları”, TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi Işık Kirliliği Toplantısı, Antalya, 2001.
15. [15] http://www.isikkirliligi.org/index.php/10-duyuru/74-02-kasim-2015 (erişim tarihi: 04.06.2017)
16. [16] ASLAN, B., “Kaybolan Karanlık: Işık Kirliliği”, Elma Ağacı, Sayı: 18, Sf. 26-30, 2017.
17. [17] ONUK, N.T., “Kentsel Dış Mekanların Aydınlatılması Kapsamında Işık Kirliliğinin İrdelenmesi”, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Peyzaj Mimarlığı, İstanbul. 2008
18. [18] ÇETİN, F.D., GÜMÜŞ, B., ÖZBUDAK, Y.B., “Işık Kirliliği Problemi Ve Diyarbakır Ölçeğinde İncelenmesi”, TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Ulusal Aydınlatma Sempozyumu ve Sergisi, Diyarbakır, 2003.
19. [19] SİREL, O., “Fotometrik Ölçmeler”, Teknolüks Semineri, 2004.
20. [20] TAYLAN, E. D., DAMÇAYIRI, D., “Isparta Bölgesi Yağış Değerlerinin IDW ve Kriging Enterpolasyon Yöntemleri ile Tahmini,” İMO Teknik Dergi, 7551-7559, Yazı 459 Teknik Not, 2016.
21. [21] KOLLÁTH, Z., DÖMÉNY, A., KOLLÁTH, K., NAGY, B., “Qualifying lighting remodelling in a Hungarian city based on light pollution effects”, Journal of Quantitative Spectroscopy & RadiativeTransfer, 181, 46–51, 2016.