İBADET MEKÂNLARINDA AKUSTİK DENETİM: İSKENDER PAŞA CAMİİ ÖRNEĞİ

Öz

İnsanların yoğun bir şekilde kullanmış oldukları kalabalık mekanlarda sesin işitsel açıdan optimum koşullarda algılanması mekanda gerçekleştirilen faaliyetlerin ergonomik olarak gerçekleştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Optimum koşulların oluşması ise mekanın fonksiyonun da dikkate alınarak denetlenmesi ve denetimler doğrultusunda düzenlemelerin yapılmasıyla gerçekleştirilebilmektedir. Denetimler tasarım aşamasında veya uygulanmış mekanlarda farklı yöntemlerle gerçekleştirilebilmektedir. Genellikle tasarım aşamasında bilgisayar simülasyon yöntemi tercih edilirken, uygulanmış mekanlar için ise simülasyon yöntemi veya yerinde ölçüm yönteminden biri tercih edilmektedir. Bu çalışma kapsamında İskender Paşa Camiinin akustik açıdan denetimi gerçekleştirilmiştir. Denetim, ODEON version 10.1 simülasyon programı kullanılarak sesin nesnel parametre değerlerine göre gerçekleştirilmiştir. Simülasyon için gerekli olan üç boyutlu model SketchUp8’de hazırlanmıştır. Çalışma kapsamında sesin nesnel parametrelerinden; reverberasyon süresi (T₃₀), erken düşme süresi (EDT), belirginlik (D₅₀), netlik (C₈₀) ve sesin anlaşılabilirlik indeksi (STI) değerlendirilmeye alınmıştır. Değerlendirmeler caminin farklı doluluk oranlarına göre namaz ve vaaz durumları dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• akustik,denetim,simülasyon,cami

Kaynakça

1. Abdou, A. A., “Comparison of the Acoustical Performance of Mosque Geometry Using Computer Model Studies”, Eighth International IBPSA Conference, pp. 39-46, August 11-14, Netherlands, 2003.
2. Kurtay, C., Eryıldız, D. I., Harputlugil, G. U., “Mimar Kemaleddin Salonu Akustik Performans Değerlendirmesi Ve Performans İyileştirme Önerileri”, Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der., 23, 3, 557-568, 2008
3. Eldien H. H. ve Qahtani, H. A., “The acoustical performance of mosques’ main prayer hall geometry in the eastern province, Saudi arabia”, Proceedings of the Acoustics 2012 Nantes Conference, pp. 950-955, Nantes, 2012.
4. Zamarreno, T., Girnn, S., Galindo, M., “Acoustic energy relations in Mudejar-Gothic churches”, J. Acoust. Soc. Am. 121 (1), pp. 234–250, 2007.
5. http://www.trabzonkulturturizm.gov.tr/TR-57661/camiler.html (erişim tarihi 14.03.2019)
6. Tuluk, Ö.İ., Trabzon İskender Paşa Camii: Fiziksel Gelişim Süreci Üzerine Tarihsel Bir Değerlendirme, Uluslararası Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 3,3, 9 – 24, 2007
7. http://www.trabzon.bel.tr/haber-detay.aspx?id=7019 (Erişim tarihi: 14.04.2019)
8. TCVGM. İskenderpaşa Camii Rölövesi, TC Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Trabzon Bölge Müdürlüğü Arşivi, Trabzon, 2014.

9. Kayılı, M., 2005. Acoustic Solutions in Classic Ottoman Architecture, foundation for science technology and civilisation, Publication ID: 4087.
10. Abdülrahimov, R., Salonların Akustiği ve Tasarımı, Trabzon, 2006.
11. Gade, A.C., 1989. Acoustical Survey of Eleven European Concert Halls, The Acoustics Laboratory, Technical University of Denmark, Report no:44.
12. ISO, Acoustics – Measurement of rooms acoustic parameters – Part 1:Performance spaces”, BS EN ISO-3382-1, 2009.
13. Beranek, L., Concert and Opera Halls: How They Sound, Acoustical Society of America, New York, 1996.
14. http://www.steeneken.nl/wp-content/uploads/2014/04/Basics-STI_2014-V1.pdf (erişim tarihi 14.03.2019)